World Cup 2026: Cơ hội hiếm có hay canh bạc đắt đỏ?

World Cup 2026 với những con số khổng lồ

Chỉ mới cách đây ít giờ, trái bóng Trionda đã chính thức lăn trên sân vận động Azteca tại thủ đô Mexico City của Mexico, đánh dấu sự bắt đầu của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh - World Cup 2026.

Với con số 48 đội, 104 trận đấu và nhất là có tới 16 thành phố trên khắp Bắc Mỹ đăng cai các trận đấu, đây chắc chắn là kỳ World Cup lớn nhất từ trước đến nay. Dù giải đấu chỉ vừa khởi tranh, cỗ máy kinh tế phía sau đã vận hành với công suất tối đa.

Gần 9 tỷ USD là con số doanh thu mà Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) ước tính sẽ thu về từ giải đấu năm nay, bao gồm bản quyền truyền hình, các khoản tài trợ thương mại, cũng như tiền bán vé và các gói dịch vụ đi kèm.

Đi cùng với đó là 1 kỳ vọng kinh tế không hề nhỏ. Một nghiên cứu của FIFA và Tổ chức Thương mại Thế giới WTO ước tính, kỳ World Cup năm nay có thể tạo ra đến 80 tỷ USD lợi ích kinh tế tại 3 nước đăng cai.

Doanh nghiệp tranh thủ cú hích kinh tế từ World Cup

Những kỳ vọng về một mùa World Cup thịnh vượng không chỉ đến từ FIFA hay chính phủ của 3 nước chủ nhà. Với hàng triệu người hâm mộ dự kiến đổ về các thành phố đăng cai trong suốt hơn một tháng diễn ra giải đấu, nhiều doanh nghiệp địa phương cũng đang xem đây như một cơ hội hiếm có để quảng bá thương hiệu và gia tăng doanh thu.

Từ các quán bar, nhà hàng bình dân cho tới những khách sạn hạng sang, tất cả đều đang gấp rút chuẩn bị để đón làn sóng du khách sôi động "đi theo" trái bóng tròn. Tại Philadelphia, nơi sẽ tổ chức nhiều trận đấu của giải, các quán bar thể thao đang chuẩn bị trở thành điểm hẹn của người hâm mộ xuyên suốt giải đấu. Để đáp ứng nhu cầu theo dõi các trận đấu diễn ra vào đêm khuya, chính quyền địa phương đã cho phép nhiều cơ sở kéo dài thời gian hoạt động.

Ông Mark Prinzinger - Chủ quán bar Lion Sports, Mỹ cho biết: "Chúng tôi sẽ được mở cửa đến 4 giờ sáng thay vì 2 giờ sáng như thông thường. Một số trận đấu bắt đầu từ nửa đêm. Chúng tôi muốn bảo đảm người hâm mộ có thể đến đây để theo dõi mọi trận đấu".

Nếu các quán bar là nơi người hâm mộ cùng chia sẻ niềm đam mê bóng đá, thì ẩm thực lại là một trong những cách nhanh nhất để du khách cảm nhận bản sắc của thành phố họ đặt chân đến.

Tại Toronto, nhiều nhà hàng đang tận dụng giải đấu để giới thiệu món poutine - một trong những món ăn biểu tượng của Canada. Các cơ sở kinh doanh đã bắt đầu tăng cường nhân sự và chuẩn bị nguồn cung từ nhiều tuần trước ngày khai mạc.

Ông Gagan Deep - Chủ sở hữu kiêm bếp trưởng nhà hàng Poutine Hub, Canada nói: "Vì sẽ có rất nhiều người đến Toronto trong dịp World Cup nên chúng tôi đang chuẩn bị rất kỹ cùng toàn bộ đội ngũ của mình. Chúng tôi muốn bảo đảm có thể phục vụ thật tốt lượng khách đông đảo trong thời gian giải đấu diễn ra".

Còn tại Mexico City, kỳ vọng lại đến từ những quầy taco bình dân vốn xuất hiện trên hầu hết các con phố. Với nhiều du khách quốc tế, đây được xem là một trong những cách gần gũi nhất để khám phá văn hóa địa phương.

Ông Ricardo Reyes - Người bán taco, Mexico chia sẻ: "Chúng tôi hy vọng doanh thu có thể tăng khoảng 50% trong thời gian World Cup. Hy vọng giải đấu sẽ thu hút thêm nhiều du khách để mọi người đều có thể hưởng lợi".

Trong khi phần lớn doanh nghiệp hướng tới dòng khách đại chúng, một số đơn vị lại nhắm tới nhóm khách hàng sẵn sàng chi tiêu ở mức đặc biệt cao để có những trải nghiệm độc nhất vô nhị. Tại New York, khách sạn The Mark đã giới thiệu gói dịch vụ trị giá 1 triệu USD dành cho trận chung kết World Cup, bao gồm vé VIP, quản gia riêng và trực thăng đưa đón tới sân vận động.

Ông Elon Kenchington - Tổng Giám đốc khách sạn The Mark, Mỹ cho hay: "Chúng tôi thiết kế gói dịch vụ này cho những người muốn trải nghiệm những điều tốt nhất. Chúng tôi muốn loại bỏ mọi lo lắng và mang đến một gói dịch vụ hoàn hảo".

Từ dịch vụ ăn uống, lưu trú cho tới các hoạt động giải trí, World Cup đang mở ra cơ hội kinh doanh cho nhiều lĩnh vực tại các thành phố đăng cai. Mức độ hưởng lợi thực tế sẽ chỉ được kiểm chứng sau khi giải đấu khép lại, nhưng với nhiều doanh nghiệp, đây vẫn là cơ hội hiếm có để tiếp cận lượng khách hàng toàn cầu mà không phải năm nào cũng xuất hiện.

Kỳ World Cup đắt đỏ nhất lịch sử

World Cup có thể xem là cơ hội kinh doanh hiếm có với nhiều doanh nghiệp địa phương tại các điểm đăng cai. Nhưng ngược lại, chi phí tổ chức cũng đang là gánh nặng không nhỏ đổ lên các thành phố và người hâm mộ.

Theo ước tính thì tổng các hạng mục chi phí cho kỳ World Cup năm nay sẽ là khoảng 12 tỷ USD. Trong đó khoảng 3,8 tỷ USD do FIFA tự bỏ ra, còn lại hơn 8 tỷ USD sẽ do các nước chủ nhà chi trả.

Ngoài một phần chi phí do chính phủ trung ương bỏ ra, các thành phố đăng cai sẽ gánh phần lớn các khâu còn lại như cải tạo sân vận động, tăng cường an ninh bên ngoài sân, nâng cấp mạng lưới giao thông công cộng hay thiết lập không gian cho cổ động viên.

Một phần không nhỏ những chi phí này sẽ bị chuyển sang cho người hâm mộ. Chẳng hạn, vé tàu khứ hồi để khán giả đi từ trung tâm thành phố New York tới sân vận động MetLife - nơi diễn ra trận chung kết lên tới 98 USD - gấp hơn 6 lần giá vé thông thường của người dân.

Một vấn đề gây nhức nhối khác chính là giá vé, khi ở kỳ World Cup lần này, FIFA đã áp dụng 1 cơ chế mới có tên là "Định giá linh hoạt" thay đổi giá vé theo từng thời điểm, và cho phép người đã mua có thể bán lại vé của mình qua nền tảng chính thức - những yếu tố càng đẩy độ khan hiếm và đắt đỏ của mỗi chiếc vé tăng cao.

GS. Adam Beissel - Đại học Miami, bang Ohio, Mỹ cho biết: "Cơ chế Định giá linh hoạt đang tạo ra cơn bão giá vé cho người hâm mộ. Nếu như có nhiều khán giả quan tâm đến trận đấu, giá vé sẽ bị đẩy lên rất cao. Đồng thời thị trường bán lại vé cũng rất sôi động, nhiều trận đấu được săn lùng giống như các buổi biểu diễn của Taylor Swift".

World Cup có mang đến lợi ích kinh tế thực chất?

Giá vé đắt đỏ hay những phí tổn tăng thêm cho tàu xe và khách sạn có lẽ cũng phần nào làm nản lòng nhiều người hâm mộ. Và quan trọng hơn, điều này một lần nữa đặt ra câu hỏi: Liệu những sự kiện thể thao lớn như World Cup có đáng để các quốc gia đầu tư một con số khổng lồ cho việc tổ chức? Hay còn những lợi ích nào khác để hướng tới ngoài doanh thu bằng tiền?

Trong lịch sử, môn bóng đá nói chung và các sự kiện lớn như World Cup luôn đề cao tính đại chúng, cho phép người hâm mộ tiếp cận rộng rãi với các trận đấu. Tuy nhiên, việc theo đuổi mục tiêu doanh thu khi đặt chân tới những thị trường khổng lồ như Bắc Mỹ đã tạo ra không ít lo ngại.

GS. Adam Beissel - Đại học Miami, bang Ohio, Mỹ cho biết: "FIFA không che giấu mong muốn thúc đẩy doanh thu, bởi họ cho rằng điều này sẽ làm lợi cho toàn bộ bóng đá thế giới. Nhưng điều đó cũng làm dấy lên chỉ trích rằng World Cup ngày càng xa rời với người hâm mộ bình thường thuộc tầng lớp lao động, nhất là khi giá vé hiện có thể vượt xa mức 1.000 USD mỗi trận đấu".

Nhưng một số chuyên gia cũng nhận định, không thể chỉ nhìn World Cup qua góc độ chi phí hay doanh thu ngắn hạn. Một điểm mạnh rất lớn ở kỳ World Cup lần này, đó là cả 3 nước đã có sẵn những hạ tầng cần thiết như sân vận động, hệ thống giao thông hay kinh nghiệm tổ chức các sự kiện thể thao lớn.

GS. Brett Christenson - Đại học Bang Pennsylvania, Mỹ cho hay: "Chúng tôi nhận thấy những sự kiện thể thao thành công nhất thường diễn ra tại các quốc gia đã có sẵn hạ tầng. Khi đó, chính phủ không phải bỏ ra quá nhiều tiền để xây mới các sân vận động, trong khi chúng có nguy cơ bị bỏ không chỉ vài năm sau giải đấu".

Quan trọng hơn nữa, theo các chuyên gia, giá trị lớn nhất của một kỳ World Cup có thể lại nằm ở những yếu tố phi vật chất.

GS. Brett Christenson - Đại học Bang Pennsylvania, Mỹ cho hay: "Lý do quan trọng nhất để đăng cai những sự kiện như thế này, đó là cơ hội để giới thiệu đất nước, văn hóa và khu vực của mình với phần còn lại của thế giới. Giá trị thương hiệu mà một quốc gia có thể xây dựng từ những sự kiện như vậy là rất lớn".

Có thể nói, "lời hay lỗ" ở thời điểm diễn ra giải đấu khó có thể là thước đo đánh giá hoàn hảo cho bài toán kinh tế World Cup. Những yếu tố như hình ảnh quốc gia hay sức hút du lịch cũng là những giá trị mà mỗi quốc gia đăng cai có thể cần nhiều năm để phát huy hết hiệu quả.

Có thể phải nhiều năm nữa người ta mới đánh giá đầy đủ World Cup 2026 mang lại bao nhiêu giá trị kinh tế cho các nước chủ nhà. Nhưng ngay từ lúc này, giải đấu đã cho thấy sức mạnh đặc biệt của thể thao trong việc thúc đẩy tiêu dùng, du lịch, đầu tư và quảng bá hình ảnh quốc gia. Có lẽ đó mới là phần thưởng lớn nhất mà mỗi kỳ World Cup để lại sau những bàn thắng và chiếc cúp vô địch.