Nông dân Lai Châu gặp khó vì giá sắn xuống thấp

Xã Căn Co, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu là một trong những địa phương có diện tích trồng sắn khá lớn của huyện Sìn Hồ. Những năm qua cây sắn đã góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế của địa phương, tuy nhiên năm nay sắn rớt giá khiến người nông dân gặp khó khăn.

Trong mấy năm trở lại đây, cây sắn đang là một trong những loại cây trồng cho thu nhập chính của gia đình anh Chang A Long ở bản Căn Co, xã Căn Co. Mặc dù chỉ trồng hơn 1ha, nhưng bên cạnh sản xuất cây lúa thì cây sắn đã đem lại thu nhập khá cho gia đình anh, và cũng nhờ trồng thêm cây sắn mà gia đình anh đã vượt qua được nghèo khó và có cuộc sống khấm khá hơn trước. Tuy nhiên, cuối năm nay, dù cây sắn đã vào chính vụ nhưng gia đình anh không dám thu hoạch nhiều vì tư thương chỉ thu mua cầm chừng với giá 1.700 đồng/kg củ tươi.

Anh Chang A Long, Bản Căn Co, Căn Co, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu không giấu nổi nỗi buồn vì sắn rớt giá chia sẻ: "Năm nay giá sắn rất là thấp và hiện nay nhà tôi thì cũng chưa nhổ, so với năm chỉ bằng một nửa, nhà tôi cũng sẽ nhổ sắn nhưng cũng phải chờ giá sắn lên cao 1 chút".

Những năm trước đây, sắn được giá và sự hiện diện của các cơ sở chế biến tinh bột sắn ở xã Căn Co đã trở thành một lực hút mạnh khiến nông dân đổ xô đi trồng sắn. Dọc tuyến đường đến trung tâm xã đều thấy một màu xanh bạt ngàn của sắn. Cây sắn "lên ngôi" đã lấn át nhiều loại cây trồng khác. Nhà nhà trồng sắn với hy vọng "đổi đời".

Nhưng sự kỳ vọng ấy giờ đây đã bị phá tan khi giá sắn xuống thấp trong niên vụ 2024 này. Năm 2023, giá sắn 2.500 đến 2.800 đồng/kg, nhưng sang năm 2024 giá sắn được các thương lái thông báo mua 1.500 đến 1.700 đồng/kg nên hiện nay những đồi sắn đã đến kỳ thu hoạch nhưng vẫn đứng trên đồi, bởi giá thấp như hiện nay không đủ tiền trả công bốc dỡ, chi phí vận chuyển.

Anh Lý A Đanh, Trưởng bản Căn Co, xã Căn Co, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu cho biết: "Bản chúng tôi chủ yếu là trồng sắn, năm nay giá rất là thấp mong các cấp tạo điều kiện cho đầu ra ổn định cho bà con nhân dân chúng tôi". Trước việc giá sắn không được giá như năm 2023 khiến nông dân trồng sắn lâm vào cảnh lao đao, khốn khó. Chính quyền địa phương xã Căn Co đã chủ động liên hệ, kêu gọi các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh thu mua nguyên liệu cho nông dân, nhưng vẫn chưa mang lại tín hiệu tích cực. Trước mắt, xã vận động nhân dân thu hoạch sắn giải phóng đất để đảm bảo mùa vụ, khuyến cáo nhân dân thu hoạch làm sắn khô.

Ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND xã Căn Co, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu cho biết: "Cuộc sống bà con thì chủ yếu phụ thuộc vào nông nghiệp, cây sắn là cây kinh tế chủ lực so với năm ngoái giá sắn thấp hơn nên thu nhập bà con bị ảnh hưởng, số lượng nhiều nhưng tổng thu nhập ít. Mong cấp trên tìm hướng đầu ra cho cây sắn nâng cao thu nhập cho người dân".

Còn tại xã Huổi Luông, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu niên vụ sắn 2024 - 2025 này, gia đình anh Mù A Kho, bản Ma Lù Thằng 2, trồng hơn 2ha sắn, đến nay đã thu hoạch một nửa. Thế nhưng mọi người trong gia đình anh đều không được vui vì giá sắn chỉ bằng một nửa năm ngoái. Giá sắn đại lý thu mua chỉ 1.100 đồng/kg. Anh Mù A Kho chia sẻ: "Năm ngoái, giá sắn từ 2.200 - 2.600 đồng/kg, nhưng năm nay chỉ 1.100 đồng/kg. Tiền thuê nhân công và gia đình mỗi ngày không được 100.000 đồng, lỡ trồng rồi thì cố gắng thu hoạch vớt vát được tiền phân bón, công chăm sóc được đến đâu hay đến đó. Trong bản nhiều hộ không thu hoạch, để chờ vụ sau bán với giá cao hơn, nhưng hiện nay sắn cũng đã bắt đầu thối củ rồi".

Huổi Luông là xã biên giới có diện tích trồng sắn lớn nhất huyện Phong Thổ, lên đến 900 ha. Thời điểm này, lượng sắn thu hoạch để bán cho đại lý cũng chưa nhiều do giá sắn thấp, trái ngược với cảnh nhộn nhịp năm ngoái. Ông Hoàng A Dọ, Chủ tịch UBND xã Huổi Luông, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu cho biết: "Hiện giá giá sắn xuống thấp nên bà con chưa thu hoạch nhiều. Qua tìm hiểu thông tin thị trường cho thấy, nhiều doanh nghiệp chế biến bột sắn ở dưới xuôi thu mua ít nên giá thành hạ". Được biết, năm 2024 – 2025 huyện Phong Thổ có hơn 2.800 ha sắn. Trong số đó, tập trung ở các xã như Huổi Luông, Mù Sang, Hoang Thèn, Nậm Xe… Vụ sắn năm nay với giá thấp như thế, nhiều nông dân huyện Phong Thổ sẽ thất thu lớn.

Theo ông Vũ Hữu Lưỡng, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu cho biết: "Đến thời điểm này, toàn huyện mới thu hoạch được trên 20%. Trước tình hình trên, Phòng cũng đã phối hợp với chính quyền địa phương rà soát lại vùng trồng sắn đảm bảo theo kế hoạch của huyện, tỉnh đúng đề án phát triển vùng sắn bền vững của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành. Cùng với đó, tuyên truyền bà con nông dân chuyển đổi sang một số cây trồng khác năng suất hơn, hiệu quả hơn".

Không biết bao giờ giá sắn mới tăng trở lại? Đó là điều mà nông dân vùng cao Lai Châu đang quan tâm nhất vào lúc này. Hiện nay, tỉnh Lai Châu còn hơn 5.000ha/8.550ha sắn đã bắt đầu quá vụ thu hoạch nhưng vẫn nằm ở trên đồi. Vẫn biết kinh tế thị trường là rất nghiệt ngã, nhất là đối với nông sản, nhưng đó cũng là bài học từ phong trào đổ xô trồng theo phong trào không có sự tính toán, kiểm soát, phá vỡ quy hoạch, bất chấp sự cảnh báo của các ngành chức năng.