Xã Quý Lộc (Thanh Hóa) tăng cường công tác quản lý khoáng sản góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, xã Quý Lộc, tỉnh Thanh Hóa được hình thành trên cơ sở sáp nhập thị trấn Quý Lộc, thị trấn Yên Lâm và xã Yên Thọ. Không gian phát triển mới không chỉ mở rộng quy mô dân cư, hạ tầng và quỹ đất sản xuất mà còn tạo thêm dư địa để địa phương thúc đẩy công nghiệp, thương mại - dịch vụ và thu hút đầu tư.

Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển công nghiệp và đô thị hóa ngày càng nhanh, Quý Lộc cũng đứng trước yêu cầu phải nâng cao hiệu quả quản trị địa phương, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, tài nguyên, môi trường và trật tự xây dựng. Trong đó, quản lý hoạt động khai thác khoáng sản được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế với ổn định dân sinh và phát triển lâu dài.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Quý Lộc lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định rõ định hướng "quản lý hiệu quả, hợp lý nguồn tài nguyên, khoáng sản, bảo vệ môi trường", coi đây là một trong những giải pháp quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế địa phương trong giai đoạn phát triển mới.

Phát huy lợi thế công nghiệp, mở rộng dư địa tăng trưởng

Giai đoạn 2020-2025, dù chịu tác động từ dịch bệnh và biến động kinh tế, khu vực Quý Lộc - Yên Lâm - Yên Thọ trước đây vẫn duy trì được tốc độ phát triển khá toàn diện. Tổng giá trị sản phẩm giai đoạn 2021-2025 đạt hơn 6.384 tỷ đồng; thu nhập bình quân đầu người đến năm 2025 đạt 78,45 triệu đồng/người/năm, vượt mục tiêu nghị quyết đề ra.

Bên cạnh nông nghiệp và thương mại - dịch vụ, công nghiệp vật liệu xây dựng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế địa phương. Khu vực Yên Lâm (cũ) nhiều năm qua là địa bàn tập trung hoạt động khai thác, chế biến đá xây dựng, tạo việc làm cho nhiều lao động trực tiếp và lao động dịch vụ phụ trợ, đồng thời đóng góp đáng kể cho tăng trưởng kinh tế địa phương.

Từ nền tảng đó, Quý Lộc bước vào nhiệm kỳ mới với mục tiêu tăng trưởng bình quân hằng năm đạt trên 11%; thu nhập bình quân đầu người đến năm 2030 đạt từ 115 triệu đồng/người/năm trở lên.

Theo định hướng phát triển, địa phương tiếp tục ưu tiên phát triển công nghiệp theo hướng tập trung, nâng cao giá trị gia tăng, đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và thu hút doanh nghiệp. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã xác định sẽ tập trung thu hút đầu tư vào cụm công nghiệp khoảng 70 ha tại khu vực thị trấn Yên Lâm cũ, định hướng phát triển các ngành chế biến đá, cơ khí và chế tạo máy móc nông nghiệp. Bên cạnh đó là cụm công nghiệp gần 23 ha phục vụ chế biến nông sản, thực phẩm, giày da và công nghiệp phụ trợ.

Cùng với phát triển công nghiệp, Quý Lộc đặt mục tiêu tiếp tục hoàn thiện hạ tầng giao thông, hạ tầng sản xuất; đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và nâng cao hiệu quả đầu tư công nhằm tạo động lực tăng trưởng lâu dài.

Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển công nghiệp và khai thác vật liệu xây dựng, áp lực đối với môi trường, giao thông và công tác quản lý tài nguyên cũng ngày càng lớn. Tại khu vực có hoạt động khai thác, chế biến đá xây dựng, lưu lượng phương tiện vận chuyển vật liệu lớn từng có thời điểm gây áp lực lên một số tuyến giao thông dân sinh; bụi, tiếng ồn và nguy cơ mất an toàn lao động cũng là vấn đề được người dân quan tâm.

Quản lý khoáng sản gắn với yêu cầu phát triển lâu dài

Thanh Hóa là địa phương có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, đặc biệt là đá xây dựng, đá vôi và nguyên liệu phục vụ sản xuất vật liệu xây dựng. Hoạt động khai thác khoáng sản nhiều năm qua đã góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp, tạo việc làm và tăng nguồn thu cho ngân sách.

Tuy nhiên, cùng với nhu cầu vật liệu xây dựng ngày càng tăng và tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh, yêu cầu quản lý tài nguyên, khoáng sản cũng đặt ra ngày càng cao đối với chính quyền địa phương. Trước thực tế đó, tỉnh Thanh Hóa đã tăng cường chỉ đạo các địa phương siết chặt quản lý tài nguyên, khoáng sản; thường xuyên rà soát quy hoạch, kiểm tra hoạt động khai thác, vận chuyển và chế biến vật liệu xây dựng; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về môi trường, đất đai và khai thác khoáng sản.

Quan điểm xuyên suốt được tỉnh đặt ra là phát triển công nghiệp phải gắn với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế trước mắt.

Đối với những địa bàn có hoạt động khai thác, chế biến vật liệu xây dựng như Quý Lộc, yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý càng trở nên cấp thiết nhằm bảo đảm phát triển ổn định, giữ gìn môi trường sống và tạo dư địa tăng trưởng lâu dài.

Đặc biệt, sau sáp nhập đơn vị hành chính, quy mô quản lý địa phương ngày càng mở rộng, kéo theo yêu cầu chuyển từ quản lý theo từng khu vực riêng lẻ sang quản lý tổng thể, đồng bộ theo quy hoạch phát triển chung. Điều này đòi hỏi địa phương không chỉ kiểm soát hoạt động khai thác khoáng sản mà còn phải gắn quản lý tài nguyên với quy hoạch hạ tầng, quản lý đất đai, môi trường và định hướng phát triển công nghiệp lâu dài.

Nâng hiệu quả quản lý để nâng chất lượng tăng trưởng

Bám sát định hướng của tỉnh và mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025-2030, Quý Lộc đang tập trung nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động khoáng sản trên địa bàn.

Địa phương xác định công tác quản lý tài nguyên phải gắn chặt với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quản lý đất đai, bảo vệ môi trường và bảo đảm trật tự xây dựng. Việc rà soát quy hoạch, kiểm tra hoạt động khai thác, vận chuyển vật liệu xây dựng được tăng cường nhằm hạn chế phát sinh vi phạm ngay từ cơ sở.

Cùng với đó, xã phối hợp với các ngành chức năng kiểm tra việc chấp hành quy định về môi trường, an toàn lao động, sử dụng đất và tải trọng phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng; kịp thời chấn chỉnh những tồn tại phát sinh trong quá trình hoạt động. Địa phương cũng tập trung quản lý chặt hành lang giao thông, xử lý các trường hợp vi phạm trật tự xây dựng, đồng thời yêu cầu các cơ sở sản xuất, chế biến vật liệu xây dựng thực hiện các giải pháp giảm bụi, bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn trong quá trình sản xuất.

Theo định hướng nhiệm kỳ mới, xã Quý Lộc không phát triển công nghiệp theo hướng khai thác tài nguyên đơn thuần mà ưu tiên thu hút các lĩnh vực chế biến sâu, ứng dụng công nghệ hiện đại, nâng cao giá trị sản phẩm và giảm tác động môi trường. Đây được xem là hướng đi quan trọng để địa phương từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng, từ phát triển dựa nhiều vào khai thác tài nguyên sang nâng cao giá trị gia tăng và chất lượng sản xuất công nghiệp.

Lãnh đạo địa phương cho biết, cùng với mục tiêu phát triển kinh tế, Quý Lộc sẽ tiếp tục siết chặt quản lý tài nguyên, môi trường và hoạt động khai thác khoáng sản; đồng thời tạo điều kiện thu hút các dự án công nghiệp có công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Song song với công tác quản lý khoáng sản, Quý Lộc tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tạo môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi cho doanh nghiệp.

Có thể thấy, cùng với yêu cầu phát triển công nghiệp và đô thị hóa, bài toán quản lý tài nguyên khoáng sản tại xã Quý Lộc đang được đặt ra theo hướng chặt chẽ, bài bản và gắn trực tiếp với chất lượng tăng trưởng. Với xã Quý Lộc, quản lý khoáng sản không còn là câu chuyện riêng của lĩnh vực tài nguyên - môi trường, mà đã trở thành yêu cầu quan trọng đối với môi trường đầu tư và dư địa phát triển lâu dài của địa phương.