Xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt

Sáng nay, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại phiên toàn thể về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước; công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới.

Các đại biểu ghi nhận, đánh giá cao những kết quả đạt được trong phát triển kinh tế - xã hội với nhiều chỉ tiêu đạt và vượt, cho thấy khả năng tăng trưởng hai con số là khả thi. Khẳng định đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt trong giai đoạn tới, các đại biểu đề nghị cần có các giải pháp hiệu quả để tạo đột phá hơn nữa trong lĩnh vực này.

Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng Phan Duy Anh cho rằng, việc bố trí 3% tổng chi ngân sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57 của Trung ương là chủ trương đúng. Tuy nhiên, báo cáo cho thấy đã phải chuyển nguồn 9.461 tỷ đồng sang năm 2026 do chưa giải ngân được. Điều này cho thấy cơ chế giải ngân cho lĩnh vực này còn nhiều vướng mắc và khả năng hấp thụ vốn còn hạn chế. Đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát, hoàn thiện cơ chế, đẩy nhanh tiến độ giải ngân, bảo đảm chủ trương lớn của Trung ương đi vào cuộc sống.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng Bế Xuân Trường đề xuất cần làm chủ thiết kế, chế tạo, sản xuất trong một số lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao 4.0, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, công nghệ nền, thay cho các mô hình gia công, lắp ráp trước đây. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ trong quản lý, điều hành sản xuất, kinh doanh nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, thương hiệu và sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Các đại biểu cũng đề nghị có giải pháp để nắn dòng chảy tín dụng, kiểm soát chặt các khu vực tiềm ẩn rủi ro và hướng dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên để bảo đảm tăng trưởng bền vững.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Như So nhận định, việc “lấy ngắn nuôi dài” không chỉ tạo áp lực cho thanh khoản mà còn khiến dòng vốn không chảy vào khu vực tạo giá trị gia tăng cao, mà bị hút vào những lĩnh vực an toàn, hình thức nhưng hiệu quả thấp. Đây là căn nguyên khiến hệ số ICOR của Việt Nam duy trì ở mức cao từ 6 đến 7, làm gia tăng lượng vốn cần bỏ ra để đạt cùng một mức tăng trưởng. Vì vậy, yêu cầu cấp thiết là phải tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn, trong đó chính sách tiền tệ cần chuyển mạnh từ nới lỏng tổng lượng sang dẫn dòng vốn có mục tiêu, ưu tiên cho sản xuất trong các lĩnh vực tạo ra giá trị thực.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai Lê Hoàng Anh đề nghị Chính phủ kiểm soát tín dụng bất động sản mang tính đầu cơ bằng công cụ thị trường, tránh sử dụng các mệnh lệnh hành chính như dự trữ bắt buộc, đồng thời phân biệt theo lĩnh vực để tín dụng chuyển dịch sang sản xuất và công nghệ.

Giải trình, làm rõ thêm các nội dung đại biểu nêu, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, trong tuần này, Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ chủ trì Hội nghị toàn quốc nhằm bảo đảm giải ngân đầu tư công đạt tiến độ năm 2026. Bộ trưởng cũng nêu một số giải pháp để điều chỉnh hệ số sử dụng vốn ICOR.

Theo đó, nếu không cải thiện được chỉ số ICOR, để đạt tăng trưởng hai con số, tổng đầu tư toàn xã hội sẽ phải lên tới khoảng 70% GDP. Vì vậy, cần đặt mục tiêu đưa ICOR về mức từ 4 đến 4,5. Các giải pháp được tập trung từ khâu chuẩn bị đầu tư, lựa chọn danh mục đến kiểm tra, giám sát, đôn đốc và sớm bố trí vốn, triển khai đầu tư theo hình thức cuốn chiếu như đề xuất của các đại biểu Quốc hội.

Bên cạnh đó, một số đại biểu cũng đề xuất điều chỉnh mức lương cơ sở phù hợp hơn nhằm tăng động lực làm việc, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời chú trọng phân bổ, kết nối và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, coi đây là một động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.