Xăng sinh học E10 tại Việt Nam được phối trộn và kiểm định như thế nào?

Theo lộ trình được quy định tại Thông tư 50/2025 của Bộ Công Thương, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì trên toàn quốc bắt buộc phải được phối trộn, pha chế thành xăng E10 nhằm thay thế dần cho xăng khoáng truyền thống. 

Trong bối cảnh xăng E5 vẫn tiếp tục được duy trì song song đến hết năm 2030 để phục vụ các phương tiện đời cũ sử dụng cho phù hợp, sự xuất hiện của xăng E10 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chiến lược an ninh năng lượng. 

Đứng trước sự chuyển đổi mang tính vĩ mô này, người tiêu dùng không khỏi đặt ra những câu hỏi xoay quanh quy trình sản xuất, công tác phối trộn và đặc biệt là hệ thống kiểm định chất lượng đối với loại nhiên liệu mới mẻ này. Để một giọt xăng E10 đạt chuẩn chảy vào bình chứa của người dân, toàn bộ hệ thống từ các cơ sở pha chế quy mô lớn cho đến hàng nghìn trụ bơm bán lẻ đều phải trải qua một quá trình kiểm soát kỹ thuật vô cùng nghiêm ngặt.

Theo các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành, cụ thể là Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2026/BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành (có hiệu lực từ ngày 30/4/2026), xăng sinh học E10 không phải là một loại hợp chất hóa học mới, mà thực chất là một hỗn hợp đồng nhất giữa xăng không chì truyền thống và ethanol nhiên liệu. Trong đó, tỷ lệ hàm lượng ethanol được quy định bắt buộc phải nằm trong khoảng từ 8% đến 10% tính theo thể tích. Bên cạnh đó, quy chuẩn cũng quy định cụ thể các chỉ tiêu kỹ thuật khác như hàm lượng oxy, hàm lượng ethanol thực tế và nhiều tiêu chí chất lượng quan trọng nhằm bảo đảm nhiên liệu đáp ứng tối đa yêu cầu vận hành an toàn cho động cơ. Việc thực hiện phối trộn hai thành phần này đòi hỏi hệ thống cơ sở hạ tầng, bồn chứa và công nghệ pha chế chuyên dụng, quy mô lớn nhằm đảm bảo hỗn hợp đạt được độ đồng nhất tuyệt đối trước khi ra thị trường.

Để làm rõ hơn về quy trình kiểm soát chất lượng nội bộ nhằm đảm bảo tính khách quan, đại diện Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) chia sẻ: "Toàn bộ các cơ sở thực hiện pha chế xăng E10 của chúng tôi đều phải trải qua quá trình thẩm định gắt gao và được cấp giấy phép hoạt động chính thức bởi Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng quốc gia. Chúng tôi đảm bảo rằng từ khâu nhập nguyên liệu, sản xuất, tồn trữ tại kho bãi, vận chuyển bằng hệ thống xe bồn chuyên dụng cho đến khi phân phối ra các cửa hàng bán lẻ đều được kiểm soát khép kín". 

Vị đại diện này cũng nhấn mạnh thêm, tại khâu phân phối bán lẻ, hàng ngàn cửa hàng xăng dầu cũng phải tuân thủ quy trình rà soát kỹ thuật bắt buộc trước khi chuyển đổi sang bán xăng E10. 

Cụ thể, hệ thống bồn chứa ngầm, trụ bơm nhiên liệu, các đường ống dẫn và thiết bị đo lường phải được kiểm tra toàn diện; bồn chứa cũ phải được vệ sinh, súc rửa sạch sẽ và kiểm tra lại độ kín nhằm đánh giá sự tương thích hoàn toàn với xăng sinh học mới. Doanh nghiệp thậm chí còn ban hành một cuốn sổ tay hướng dẫn kỹ thuật chuyên biệt dành riêng cho E10 để đảm bảo sự đồng bộ, chuẩn xác trên toàn mạng lưới.

Dưới góc độ của cơ quan quản lý nhà nước, TS Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công trực thuộc Bộ Công Thương, đã lên tiếng khẳng định mạnh mẽ về mức độ an toàn của dòng sản phẩm mới này. 

Trả lời phỏng vấn về việc xây dựng hàng rào kỹ thuật, TS Đào Duy Anh nhấn mạnh: "Hệ thống tiêu chuẩn quản lý chất lượng tại Việt Nam hiện nay đang được thiết lập và vận hành vô cùng nghiêm ngặt. Người dân hoàn toàn có cơ sở để yên tâm khi bơm nhiên liệu vào xe của mình, bởi một sản phẩm nhiên liệu không thể tự ý được phép lưu hành trên thị trường nếu chưa vượt qua được hàng rào kỹ thuật khắt khe do cơ quan nhà nước quy định". Ông cũng chỉ rõ thêm rằng, tất cả các doanh nghiệp tham gia kinh doanh xăng dầu đều bắt buộc phải tuân thủ một cách triệt để các quy trình kiểm định, từ đó đảm bảo sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng cuối cùng luôn đáp ứng đầy đủ mọi yêu cầu kỹ thuật và tuyệt đối an toàn.

Nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và ngăn chặn triệt để các hành vi gian lận thương mại trong giai đoạn chuyển giao năng lượng mang tính lịch sử này, Bộ Công Thương khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan và chính quyền các địa phương trên cả nước. Lực lượng Quản lý thị trường, kết hợp cùng các đơn vị kiểm định tiêu chuẩn đo lường chất lượng, sẽ liên tục duy trì công tác thanh tra chuyên ngành, tiến hành kiểm tra đột xuất đối với chất lượng xăng dầu đang lưu hành trên thị trường nhằm kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm.