“Xem đúng, xem sạch”: Điểm tựa cho hệ sinh thái FIFA World Cup 2026™ bền vững

VTV.vn - Giải đấu bóng đá lớn nhất hành tinh không chỉ khuấy động sân cỏ mà còn mở ra cơ hội lớn cho kinh tế, du lịch và ngành công nghiệp trải nghiệm ở các đô thị lớn.

Nếu trước đây xem bóng đá chủ yếu là hoạt động mang tính cá nhân, thì FIFA World Cup 2026™ đang mở ra một xu hướng hoàn toàn khác: biến trải nghiệm bóng đá thành một phần của nền kinh tế và văn hóa cộng đồng đô thị.

Tại TP Hồ Chí Minh, nơi được xem là "siêu đô thị" với nhịp sống gần như không ngủ, những fan zone có bản quyền được kỳ vọng trở thành tâm điểm kích hoạt tiêu dùng, du lịch và chuỗi dịch vụ đi kèm. Trong tọa đàm Bản quyền FIFA World Cup 2026™: Trách nhiệm xem đúng, xem sạch do Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ tổ chức, vấn đề này đã được các chuyên gia phân tích chi tiết, đa chiều.

“Xem đúng, xem sạch”: Điểm tựa cho hệ sinh thái FIFA World Cup 2026™ bền vững - Ảnh 1.FIFA World Cup 2026™ và "vùng xám" bản quyền số

VTV.vn - Giải đấu không chỉ là ngày hội bóng đá, mà còn đặt ra bài toán bản quyền, văn hóa tiêu dùng và trách nhiệm cộng đồng.

Những "sân vận động không cỏ" giữa lòng đô thị

Tiến sĩ Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP Hồ Chí Minh gọi đó là "tài nguyên du lịch phi truyền thống". "Con người luôn có nhu cầu hòa vào đám đông để giải phóng cảm xúc. Những không gian xem bóng đá tập thể tạo ra sự kết nối mà trải nghiệm cá nhân không thể có", ông phân tích.

Văn hóa xem chung là một dạng không gian cảm xúc đặc biệt. Hàng nghìn người cùng dõi theo một màn hình lớn, cùng reo hò, thất vọng hay vỡ òa trong một khoảnh khắc, chính là trải nghiệm cộng đồng hiếm có trong đời sống đô thị hiện đại.
Tiến sĩ Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP Hồ Chí Minh

Đó cũng là lý do nhiều quốc gia biến FIFA World Cup 2026™ thành động lực thúc đẩy kinh tế. Từ quán cà phê, nhà hàng, dịch vụ ăn uống, bán lẻ điện tử cho đến xe công nghệ, lưu trú và giải trí, tất cả đều được hưởng lợi khi dòng người đổ về các tụ điểm bóng đá.

Nhà báo Huỳnh Sang nhận định: "Xem bóng đá chưa bao giờ chỉ là xem bóng đá. Một trận đấu có thể kéo theo cả chuỗi giá trị kinh tế vận hành phía sau". Theo ông, fan zone hiện đại không chỉ dừng ở màn hình lớn. Đó phải là không gian trải nghiệm tổng hợp, nơi người xem có thể ăn uống, mua sắm, giao lưu, check-in và hòa mình vào bầu không khí lễ hội. Đặc biệt, những không gian được cấp phép hợp pháp còn mang lại tâm lý an tâm cho người tham gia.

"Khi bước vào không gian hợp pháp, người ta dám thể hiện cảm xúc mạnh mẽ hơn. Bóng đá cần sự bùng nổ cảm xúc và điều đó chỉ thực sự trọn vẹn khi người xem cảm thấy mình đang ở trong một môi trường chính danh", ông Huỳnh Sang nói.

“Xem đúng, xem sạch”: Điểm tựa cho hệ sinh thái FIFA World Cup™ bền vững - Ảnh 1.

Mùa hè rực lửa cùng FIFA World Cup 2026™.

Một điểm đáng chú ý khác là xu hướng phát triển fan zone theo tiêu chí bền vững. Tiến sĩ Dương Đức Minh cho biết nhiều kỳ FIFA World Cup™ trên thế giới hiện đã hạn chế chai nhựa dùng một lần, kiểm soát rác thải và hướng tới giảm phát thải carbon trong các sự kiện cộng đồng. Điều này đặt ra yêu cầu mới cho các đô thị Việt Nam: không chỉ tổ chức đông vui mà còn phải quản trị trải nghiệm chuyên nghiệp, văn minh và thân thiện với môi trường.

TP Hồ Chí Minh được xem là địa phương có nhiều lợi thế nhất để phát triển mô hình này. Với quy mô dân số lớn, lượng khách du lịch cao cùng hệ thống dịch vụ giải trí sôi động, thành phố có đủ điều kiện để biến World Cup thành "đòn bẩy" kích hoạt kinh tế đêm. Đây là thời điểm cần nhập cuộc sớm, bởi FIFA World Cup 2026™ diễn ra đúng mùa hè, trùng thời gian cao điểm du lịch và cuối tuần - những yếu tố tạo nên sức bật tiêu dùng rất lớn. "Điều quan trọng không phải chỉ là có màn hình lớn, mà là tạo được trải nghiệm cuối cùng khiến người tiêu dùng muốn quay lại", ông nói.

Nâng tầm nhận thức của khán giả, hình thành liên minh chia sẻ bản quyền

Cần tuyên truyền ý thức xem thể thao có bản quyền cho khán giả.

Câu chuyện FIFA World Cup 2026™ vì thế đang mở rộng khỏi phạm vi bóng đá, trở thành bài toán về quản trị đô thị, về kinh tế trải nghiệm và về khả năng kiến tạo những hệ sinh thái tiêu dùng mới. Đặc biệt, nhiều ý kiến cho rằng Việt Nam cần quan tâm nhiều tới các mô hình liên minh tổ chức fan zone quy mô lớn, nơi nhiều doanh nghiệp cùng tham gia để chia sẻ chi phí bản quyền, mặt bằng, truyền thông và nâng cấp trải nghiệm cho khán giả.

“Xem đúng, xem sạch”: Điểm tựa cho hệ sinh thái FIFA World Cup™ bền vững - Ảnh 2.

Ông Nguyễn Hải Hưng, Giám đốc Beat Network tại TP Hồ Chí Minh cho rằng mô hình liên minh chia sẻ bản quyền FIFA World Cup 2026™ là hướng đi khả thi. Theo ông, tổ chức một fan zone quy mô lớn không chỉ tốn chi phí bản quyền mà còn kéo theo nhiều khoản đầu tư cho mặt bằng, truyền thông và vận hành. Khi nhiều đơn vị cùng tham gia theo mô hình liên minh, mỗi bên có thể phát huy thế mạnh riêng, đồng thời mang đến hệ sinh thái trải nghiệm phong phú hơn cho khán giả, thay vì chỉ là một sự kiện xem bóng đá đơn lẻ.

Nhiều ý kiến cho rằng cần siết chặt chế tài với các đơn vị vi phạm bản quyền, nhất là trong bối cảnh thể thao và văn hóa đang trở thành động lực thúc đẩy kinh tế. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, điều quan trọng không chỉ là xử phạt mà còn phải xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, tăng cường tuyên truyền để nâng cao nhận thức xã hội về bản quyền.

Lợi ích của nhiều bên khi tổ chức xem chung giải đấu thể thao có bản quyền.

Theo các chuyên gia, với người dân, điều cần thiết trước mắt là hình thành ý thức tôn trọng bản quyền thay vì chỉ tập trung vào thu phí. Trong khi đó, các đơn vị khai thác thương mại, tổ chức trình chiếu phục vụ kinh doanh cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bản quyền. Người tiêu dùng cuối cùng cũng đóng vai trò rất quan trọng, bởi chỉ khi hiểu đúng về hệ lụy của nội dung vi phạm, họ mới thay đổi hành vi tiêu dùng.

TP Hồ Chí Minh được đánh giá là đô thị có nền dân trí cao, kéo theo ý thức chấp hành pháp luật ngày càng tốt hơn. Vấn đề đặt ra là cần những giải pháp vừa đủ mạnh, vừa linh hoạt để tạo chuyển biến bền vững trong nhận thức cộng đồng về bản quyền và văn hóa tiêu dùng văn minh.

FIFA World Cup™ chỉ diễn ra 4 năm một lần. Nhưng nếu được tổ chức bài bản, những giá trị mà nó tạo ra có thể kéo dài lâu hơn rất nhiều: từ ý thức tôn trọng bản quyền, văn hóa tiêu dùng văn minh cho đến sự hình thành của một nền kinh tế sự kiện hiện đại. Và trong dòng chảy ấy, bóng đá có thể trở thành chất xúc tác để đô thị Việt Nam chuyển mình - không chỉ sôi động hơn, mà còn chuyên nghiệp và hội nhập hơn.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.