Xét xử cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm vì nhận hối lộ

Sáng 5/1, Hội đồng xét xử (HĐXX( Tòa án Nhân dân (TAND) TP Hà Nội mở phiên xét xử sơ thẩm đối với Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, cùng 54 bị cáo về các tội "Nhận hối lộ" và "Đưa hối lộ", xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (thuộc Bộ Y tế) và nhiều doanh nghiệp liên quan trên cả nước.

Theo cáo trạng, bị cáo Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga cùng 32 bị cáo khác là Phó Cục trưởng, trưởng phòng, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm bị truy tố về tội "Nhận hối lộ". Bên cạnh đó, 21 bị cáo là cá nhân, đại diện doanh nghiệp bị truy tố về tội "Đưa hối lộ". Trong số các bị cáo, có 34 người bị tạm giam và 21 người được tại ngoại. Dự kiến, phiên xét xử diễn ra trong 9 ngày.

Cáo trạng nêu rõ, giai đoạn từ năm 2018 đến 2024, sau khi Nghị định số 15/2018/NĐ-CP có hiệu lực, các quy định về đăng ký, công bố sản phẩm đối với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe còn chung chung, thiếu hướng dẫn chi tiết về quy trình, tiêu chí kỹ thuật và thành phần hồ sơ. Thực tế này khiến doanh nghiệp lúng túng khi thực hiện thủ tục, đồng thời gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong quá trình tiếp nhận, thẩm xét và cấp phép.

Lợi dụng những bất cập nêu trên, từ năm 2018 đến 2024, Nguyễn Thanh Phong cùng 33 bị cáo nguyên là lãnh đạo, cán bộ, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm đã nhận hối lộ của 21 bị cáo là cá nhân, doanh nghiệp. Tổng số tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm được xác định hơn 93,7 tỷ đồng; cấp Giấy xác nhận hơn 12,7 tỷ đồng và cấp Giấy chứng nhận GMP hơn 1 tỷ đồng.

Theo hồ sơ vụ án, trên cương vị Cục trưởng, tháng 9/2018, Nguyễn Thanh Phong chủ trì cuộc họp cấp ủy, lãnh đạo Cục và thống nhất giao Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm cùng Phòng Quản lý Tiêu chuẩn và kiểm nghiệm thực hiện nhiệm vụ thẩm xét hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm. Sau đó, bị cáo Phong thống nhất chủ trương cho các chuyên viên nhận tiền ngoài lệ phí theo quy định, với mức từ 5–10 triệu đồng mỗi bộ hồ sơ, trung bình khoảng 7 triệu đồng/hồ sơ.

Thực hiện theo chủ trương này, trong giai đoạn 2018–2024, các chuyên viên Cục An toàn thực phẩm đã nhận tổng số tiền khoảng 94 tỷ đồng từ các tổ chức, cá nhân khi cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm thực phẩm và Giấy chứng nhận nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP.

Cáo trạng cũng làm rõ cơ chế ăn chia số tiền thu lợi bất chính. Theo đó, Nguyễn Thanh Phong được hưởng từ 2,5–3 triệu đồng mỗi hồ sơ do Trung tâm thẩm xét; từ 1–1,5 triệu đồng/hồ sơ do Phòng Quản lý Tiêu chuẩn và kiểm nghiệm thẩm xét; từ 1,5–2 triệu đồng/hồ sơ do Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm thẩm xét. Trường hợp Phó Cục trưởng trực tiếp ký giấy tiếp nhận, Phó Cục trưởng hưởng 1,5–2 triệu đồng/hồ sơ; bị cáo Phong nhận 1–1,5 triệu đồng/hồ sơ. Trưởng phòng, Giám đốc trung tâm hưởng 1–1,5 triệu đồng/hồ sơ; Phó trưởng phòng, Phó Giám đốc trung tâm hưởng 500.000–1 triệu đồng/hồ sơ; các chuyên viên thẩm xét hưởng từ 300.000 đến 1 triệu đồng/hồ sơ.

Kết quả điều tra xác định, Nguyễn Thanh Phong giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu, đủ yếu tố cấu thành tội "Nhận hối lộ" theo điểm a, khoản 4, Điều 354 Bộ luật Hình sự. Tổng số tiền bị cáo này hưởng lợi gần 44 tỷ đồng, gồm hơn 43 tỷ đồng liên quan đến hồ sơ công bố sản phẩm và 330 triệu đồng từ việc cấp giấy chứng nhận GMP.

Đối với bị cáo Trần Việt Nga, cáo trạng xác định trong thời gian giữ chức Phó Cục trưởng (từ tháng 7/2018 đến tháng 9/2024) và sau đó là Cục trưởng, bị cáo thường để hồ sơ quá hạn, không ký duyệt hoặc trả lại với lý do không rõ ràng; đồng thời yêu cầu cấp dưới quán triệt việc thu tiền của doanh nghiệp để đưa cho mình tối thiểu 2 triệu đồng mỗi hồ sơ. Tổng số tiền bị cáo Trần Việt Nga hưởng lợi được xác định hơn 8 tỷ đồng.