Xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân đưa tin xuyên tạc về tình hình dịch bệnh HIV/AIDS

Ngày 15/11, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) có văn bản hỏa tốc đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố tăng cường bảo mật thông tin người nhiễm HIV, đồng thời chủ động xử lý tình trạng lan truyền thông tin sai sự thật liên quan đến dịch HIV/AIDS trên mạng xã hội.

Theo Cục Phòng bệnh, thời gian gần đây, một số tài khoản và trang mạng xã hội đăng tải thông tin về các trường hợp, chùm ca lây nhiễm HIV tại nhiều địa phương. Một số nội dung có dấu hiệu suy diễn, thổi phồng số người nhiễm bệnh, thậm chí đăng hình ảnh, thông tin cá nhân của những người bị nghi ngờ liên quan.

Những thông tin chưa được kiểm chứng không chỉ khiến dư luận hoang mang, mà còn có nguy cơ làm lộ đời tư, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người nhiễm HIV, gây khó khăn cho công tác phòng, chống HIV/AIDS.

Trước tình trạng này, Cục Phòng bệnh yêu cầu Sở Y tế các địa phương chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) và các cơ sở y tế có dịch vụ tư vấn, xét nghiệm, điều trị HIV/AIDS thực hiện nghiêm quy định về bảo mật thông tin người bệnh.

Các địa phương phải rà soát toàn bộ quy trình tiếp cận, khai thác, lưu trữ hồ sơ bệnh án và hệ thống phần mềm quản lý thông tin HIV/AIDS, trong đó có HIV-INFO và HMED. Việc quản lý, cung cấp thông tin phải tuân thủ Luật Phòng, chống HIV/AIDS, các quy định của Bộ Y tế về thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính và quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Cục Phòng bệnh nhấn mạnh cán bộ, nhân viên y tế không được tự ý sao chép, cung cấp hoặc tiết lộ danh tính, địa chỉ, hình ảnh và các thông tin nhận diện người nhiễm HIV khi chưa được người bệnh đồng ý, trừ những trường hợp pháp luật cho phép.

Việc cung cấp thông tin phục vụ điều tra, tố tụng phải thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật, không được tùy tiện khai thác hoặc chia sẻ hồ sơ người bệnh.

Bên cạnh việc chấn chỉnh công tác quản lý thông tin trong ngành y tế, Cục Phòng bệnh yêu cầu Sở Y tế các địa phương tăng cường phối hợp liên ngành xử lý thông tin sai sự thật, xâm phạm đời tư của các cá nhân.

Sở Y tế các tỉnh, thành phố cần chủ động phối hợp với Công an địa phương và cơ quan quản lý thông tin truyền thông tại địa phương để rà soát, xác minh các nguồn tin đăng tải sai sự thật, kích động, kỳ thị hoặc làm lộ lọt thông tin cá nhân người nhiễm HIV trên không gian mạng theo quy định pháp luật về An ninh mạng; kiến nghị các cơ quan chức năng xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi đưa tin bịa đặt, xuyên tạc về tình hình dịch bệnh HIV/AIDS gây hoang mang dư luận hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người nhiễm HIV.

Cục Phòng bệnh cũng yêu cầu các địa phương chủ động cung cấp thông tin chính thống, khách quan, khoa học cho các cơ quan báo chí địa phương về tình hình dịch tễ HIV/AIDS trên địa bàn; tránh để các thông tin không kiểm chứng dẫn dắt dư luận; tăng cường truyền thông giảm kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV; phổ biến rộng rãi các kiến thức về dự phòng lây nhiễm HIV (như điều trị dự phòng trước phơi nhiễm - PrEP, dự phòng sau phơi nhiễm - PEP, điều trị ARV đạt tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện K=K) để người dân hiểu đúng, không hoang mang, đồng thời khuyến khích những người có hành vi nguy cơ cao chủ động tiếp cận dịch vụ xét nghiệm và điều trị sớm.

Cục Phòng bệnh đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố, đặc biệt là các địa phương có phát sinh nhiều thông tin trái chiều trên mạng xã hội, khẩn trương rà soát, triển khai thực hiện và gửi báo cáo nhanh về tình hình thực tế, công tác phối hợp xử lý về Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) trước ngày 18/11 để tổng hợp, báo cáo lãnh đạo Bộ Y tế.