Xử lý nghiêm xâm phạm sở hữu trí tuệ lĩnh vực báo chí

Một tác phẩm báo chí khi được đăng tải trên không gian mạng không đồng nghĩa với việc bất kỳ cá nhân nào cũng có quyền tự ý sao chép, cắt ghép, biên tập và đăng lại thành nội dung của mình. Việc sử dụng tác phẩm báo chí không đúng quy định không chỉ xâm phạm quyền tác giả mà còn có thể làm thay đổi nội dung, gây sai lệch thông tin và nhiễu loạn nguồn tin.

Một trường hợp tại tỉnh Quảng Ngãi vừa bị xử phạt về hành vi này là ví dụ điển hình. Theo đó, một người đàn ông trú tại phường Trương Quang Trọng, tỉnh Quảng Ngãi đã thừa nhận tự ý sử dụng nội dung từ một tác phẩm báo chí để biên tập thành video cá nhân và đăng tải trên mạng xã hội.

Người này đã lấy hình ảnh trong bản tin của Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ngãi về lễ khởi công xây dựng một dự án, sau đó cắt ghép, lồng ghép thêm quan điểm cá nhân và đăng tải trên mạng xã hội nhằm thu hút lượt thích, lượt xem để phục vụ công việc.

Làm việc với cơ quan chức năng, người vi phạm được giải thích về hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm báo chí. Cơ quan công an đã xử phạt người này 12,5 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm theo điểm d, khoản 1, Điều 95 Nghị định số 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Từ vụ việc trên cho thấy, việc người dùng mạng xã hội chia sẻ lại thông tin từ nguồn tin gốc của cơ quan báo chí là hình thức chia sẻ thông tin thông thường. Tuy nhiên, khi tự ý sao chép, cắt ghép, biên tập và đăng lại, người sử dụng phải chịu trách nhiệm đối với cả quyền tác giả và nội dung được đưa lên mạng.

Ông Hà Hoàng Triều, Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ngãi, cho biết tác phẩm báo chí là sản phẩm lao động của cơ quan báo chí. Việc tự ý lấy, cắt ghép và đăng lại tác phẩm có thể xâm phạm quyền khai thác của cơ quan báo chí. Việc cắt bỏ hoặc thay đổi kết cấu tác phẩm cũng có thể khiến người xem tiếp nhận thông tin không đầy đủ.

Theo các chuyên gia pháp lý, sự phát triển của mạng xã hội giúp thông tin được lan tỏa nhanh chóng và tiếp cận nhiều người hơn, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm của người đăng tải. Việc tự ý lấy, cắt ghép, làm thay đổi nội dung rồi phát tán có thể khiến thông tin chính thống bị biến đổi, gây nhiễu nguồn tin và ảnh hưởng đến an ninh, an toàn thông tin trên không gian mạng.

Trong bối cảnh thông tin báo chí ngày càng được chia sẻ rộng rãi trên các nền tảng số, việc tôn trọng quyền tác giả, quyền khai thác tác phẩm và bảo đảm tính nguyên vẹn của thông tin là yêu cầu cần thiết. Người sử dụng mạng xã hội cần kiểm chứng nguồn tin, tuân thủ quy định về quyền sở hữu trí tuệ và chịu trách nhiệm đối với nội dung do mình đăng tải.