Xuất khẩu tôm sang Mỹ giảm sâu

Trung Quốc (gồm Hong Kong) tiếp tục là thị trường mua chính của tôm Việt, với kim ngạch 309 triệu USD, tăng 58% so với cùng kỳ năm trước. Mức này tương đương gần một nửa kim ngạch xuất khẩu tôm trong hai tháng đầu năm.

EU duy trì mức tăng ổn định với 77 triệu USD, tăng 28%. Nhật Bản tăng nhẹ 1% và đạt 70 triệu USD.

Ngược lại, thị trường Mỹ giảm sâu. Riêng tháng 2, tôm xuất sang thị trường này chỉ đạt 16 triệu USD, giảm 61%.

Diễn biến tại Mỹ đang là yếu tố gây áp lực lớn nhất đối với xuất khẩu tôm Việt Nam. Yếu tố tác động trực tiếp đầu tiên là kết quả cuối cùng của kỳ rà soát hành chính lần thứ 19 đối với tôm nước ấm đông lạnh Việt Nam. Theo công bố chính thức của Bộ Thương mại Hoa Kỳ, hai bị đơn bắt buộc bị áp biên độ 25,76%, trong khi 22 doanh nghiệp được hưởng mức thuế suất riêng rẽ là 4,58%. Mức thuế này không chỉ gia tăng rủi ro chi phí mà còn khiến nhà nhập khẩu Mỹ thận trọng hơn trong chốt đơn hàng mới.

Yếu tố thứ hai là chính sách thuế nhập khẩu bổ sung 10% mà Nhà Trắng công bố ngày 20/2/2026 theo Section 122, áp dụng trong thời hạn 150 ngày. Do chính sách này chỉ có hiệu lực từ ngày 24/2, tác động đến kim ngạch tháng 2 chưa phản ánh đầy đủ, nhưng ảnh hưởng đến tâm lý giao dịch và đàm phán giá đã bắt đầu xuất hiện. Với mặt hàng tôm vốn nhạy cảm về giá, bất kỳ khoản thuế bổ sung nào cũng có thể làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu trong ngắn hạn.

Bên cạnh thuế quan, thị trường Mỹ còn đang siết chặt kiểm soát kỹ thuật đối với thủy sản nhập khẩu. Các yêu cầu liên quan đến kháng sinh, HACCP, truy xuất nguồn gốc và cơ chế cảnh báo nhập khẩu tiếp tục được tăng cường từ đầu tháng 3. Với mặt hàng tôm, điều này phát sinh rủi ro và có thể ảnh hưởng đến khả năng thông quan, tiến độ giao hàng và chi phí phát sinh của doanh nghiệp. Trong bối cảnh xuất khẩu sang Mỹ đã giảm trong tháng 2, các rào cản kỹ thuật này càng làm thị trường trở nên khó lường hơn.

Ngoài ra, rủi ro logistics từ căng thẳng tại Trung Đông vẫn là yếu tố cần theo dõi. Những biến động trên các tuyến vận tải quốc tế có thể làm tăng chi phí giao hàng sang Trung Đông và một phần thị trường châu Âu, qua đó gây áp lực lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp tôm trong các tháng tới. Dù tác động chưa thể hiện rõ ngay trên số liệu tháng 2, đây vẫn là biến số bất lợi đối với ngành hàng vốn chịu cạnh tranh giá cao.