Xung đột ở miền Đông Congo leo thang với vũ khí hạng nặng và UAV

Đại diện đặc biệt của Liên hợp quốc về Congo - bà Vivian van de Perre - cảnh báo cuộc xung đột ở miền Đông Congo giàu khoáng sản đang leo thang và lan rộng, gây ra rủi ro nghiêm trọng cho dân thường.

Bà Vivian van de Perre cho biết phiến quân M23 được Rwanda hậu thuẫn và các đồng minh của họ dã rút khỏi thị trấn Uvira dưới áp lực quốc tế hồi tháng 1 năm nay. Tuy nhiên, các cuộc đụng độ đang leo thang ở các tỉnh Bắc Kivu và Nam Kivu giữa M23 và lực lượng quân đội Congo.

"Tình hình ở tỉnh Nam Kivu vẫn căng thẳng. Các cuộc xung đột mới đã lan rộng và dịch chuyển chiến tuyến, bao gồm cả về phía biên giới Burundi, làm tăng nguy cơ bùng nổ xung đột khu vực" - bà van de Perre cảnh báo.

Miền Đông Congo đã bị tàn phá bởi hàng chục năm bất ổn khi lực lượng chính phủ chiến đấu với hơn 100 nhóm vũ trang, mạnh nhất là M23, thường là tranh giành quyền tiếp cận các nguồn khoáng sản giàu có. Lực lượng M23 đã tiến công mạnh vào khu vực này vào đầu năm 2025, chiếm giữ Goma và các thành phố trọng điểm khác, nhanh chóng mở rộng sự hiện diện.

Bà Van de Perre nhận định tình hình ở tỉnh Ituri vẫn đáng báo động, với nhiều thương vong do bạo lực liên quan đến một nhóm phiến quân, trong khi một nhóm khác đang tấn công các khu khai thác mỏ.

Bà Van de Perre nêu ra 2 yếu tố đáng lo ngại đang nổi lên gồm xung đột đang lan rộng từ các tỉnh Bắc và Nam Kivu sang tỉnh Tshopo, việc sử dụng vũ khí hạng nặng và UAV tấn công ở khu vực đô thị gây ra rủi ro cho dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự.

Đồng thời, bà cho biết M23 đang củng cố các cấu trúc hành chính song song ở những khu vực dưới sự kiểm soát của nhóm này - bao gồm cả ở Goma, làm suy yếu thêm quyền lực nhà nước và làm phức tạp việc cung cấp viện trợ nhân đạo.

Các quan chức Congo, Rwanda và Mỹ đã thảo luận tại Washington vào tuần trước và nhất trí về các bước phối hợp để giảm leo thang căng thẳng ở miền Đông Congo.

Sau khi báo cáo trước Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, bà Van de Perre nói rằng tình hình cực kỳ bất ổn ở miền Đông Congo là lý do tại sao tất cả những thỏa thuận mà các bên đã ký kết phải được thực hiện. Bước đầu tiên phải là một lệnh ngừng bắn, tiếp theo là việc mở lại các sân bay và khôi phục quyền tự do đi lại cho lực lượng gìn giữ hòa bình.