Xung đột Trung Đông: Hàng không Việt giải bài toán chi phí nhiên liệu

Tăng giá vé và cơ cấu lại mạng bay để giảm lỗ

Ngành hàng không Việt Nam đang đối mặt với sức ép khổng lồ từ biến động của thị trường năng lượng toàn cầu và những bất ổn địa chính trị tại khu vực Trung Đông. Chi phí khai thác gia tăng đột biến đã buộc các hãng hàng không nội địa phải liên tiếp đưa ra các quyết định khó khăn nhằm duy trì hoạt động, từ việc điều chỉnh tăng giá vé máy bay, áp dụng mức phụ thu nhiên liệu mới cho đến việc cắt giảm hàng loạt chuyến bay quốc tế ngay trong giai đoạn cao điểm.

Đứng trước cơn bão giá, Vietjet Air đã chính thức thông báo điều chỉnh hàng loạt kế hoạch khai thác. Theo văn bản gửi các đối tác chiến lược mới đây, hãng lý giải rằng căng thẳng kéo dài tại Trung Đông đã đẩy giá nhiên liệu bay quốc tế lên cao, kéo theo gánh nặng chi phí vận hành. Để đảm bảo hoạt động, Vietjet buộc phải điều chỉnh mức giá thuê chuyến từ Thành phố Hồ Chí Minh đi các điểm đến quốc tế với mức tăng thêm 18 USD cho mỗi chiều bay, tương đương 36 USD cho một hành trình khứ hồi.

Song song đó, quy định về phụ phí xăng dầu trên các đường bay giao thương trọng điểm giữa Việt Nam và Hàn Quốc cũng được thiết lập lại. Mức phụ phí mới này áp dụng cho các chuyến bay có thời gian xuất vé và khởi hành từ 0 giờ ngày 1 tháng 4 năm 2026 cho đến khi có thông báo thay thế. Cụ thể, trên các đường bay kết nối Thành phố Hồ Chí Minh, Phú Quốc, Cam Ranh và Đà Lạt với Hàn Quốc, phụ phí nhiên liệu tăng mạnh từ 500.000 đồng lên 1,57 triệu đồng mỗi chặng, tương đương mức tăng từ 19 USD lên 60 USD (áp dụng cho hệ thống GDS).

Ở khu vực phía Bắc và miền Trung, các đường bay từ Hà Nội và Đà Nẵng đi Hàn Quốc cũng ghi nhận mức tăng từ 420.000 đồng lên 1,33 triệu đồng mỗi chặng, tương đương từ 16 USD lên 51 USD. Đại diện hãng cho biết tỷ giá ngoại tệ quy đổi sẽ được áp dụng theo thông báo của bộ phận tài chính kế toán kể từ ngày 9 tháng 3 năm 2026. Hãng khẳng định đây là bước đi nhằm thích ứng với biến động chi phí ngắn hạn và mong muốn tiếp tục duy trì hợp tác ổn định với các đối tác.

Không chỉ tăng phụ phí, Vietjet Air còn tiến hành rà soát và điều chỉnh lịch bay trên tuyến Nhật Bản - Việt Nam, chấp nhận hủy nhiều chuyến ngay trong mùa cao điểm. Đối với đường bay từ Narita về Hà Nội, hãng sẽ dừng khai thác toàn bộ các chuyến bay mang số hiệu VJ934 và VJ935 trong khoảng thời gian từ ngày 7 tháng 4 đến hết ngày 30 tháng 4. Tương tự, đường bay giữa Kansai và Hà Nội cũng sẽ không có sự xuất hiện của các chuyến VJ930 và VJ931 từ ngày 8 tháng 4 cho đến cuối tháng. Trong giai đoạn tiếp theo từ tháng 5 đến tháng 10 năm 2026, tần suất khai thác tiếp tục bị thu hẹp. Cụ thể, từ ngày 2 tháng 5 đến 24 tháng 7 và từ ngày 5 tháng 9 đến 24 tháng 10, đường bay Narita - Hà Nội sẽ tạm ngừng vào các ngày thứ Ba, thứ Năm và thứ Bảy hàng tuần. Tuyến Kansai - Hà Nội cũng sẽ dừng bay vào các ngày thứ Hai, thứ Tư và thứ Sáu.

Vietnam Airlines cũng không nằm ngoài vòng xoáy khi đang đối mặt với nguy cơ "càng bay càng lỗ". Theo đại diện hãng hàng không quốc gia, khi giá nhiên liệu Jet A1 vượt ngưỡng 200 USD mỗi thùng, chi phí khai thác trên mỗi chuyến bay có thể tăng lên gấp đôi. Hệ quả là mặt bằng giá vé máy bay hiện tại của Vietnam Airlines đã bị đẩy lên cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái. Trên đường bay trục Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh vào cuối tháng 3, mức giá phổ thông đang dao động từ 2,4 triệu đến 3,7 triệu đồng một chặng. Hành khách mua vé khứ hồi sẽ phải chi trả từ 5 triệu đến 7 triệu đồng một người, cao hơn rất nhiều so với mức xấp xỉ 3 triệu đến 5 triệu đồng của năm trước. Nếu chọn bay vào đúng dịp lễ 30 tháng 4, hành khách sẽ phải đối mặt với mức giá lên tới 7,5 triệu đồng một chặng cho hạng phổ thông và khoảng 11 triệu đến 17 triệu đồng một chặng khứ hồi cho hạng thương gia.

Trước diễn biến phức tạp của thị trường, Ông Đặng Ngọc Hòa, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Vietnam Airlines nhận định, việc chủ động thích ứng với biến động thị trường là yếu tố then chốt để duy trì hiệu quả hoạt động trong giai đoạn hiện nay. Ông yêu cầu bộ máy lãnh đạo duy trì cơ chế theo dõi sát tình hình, xây dựng các kịch bản vận hành linh hoạt và triển khai các giải pháp tối ưu hóa chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trên toàn hệ thống.

Khách quốc tế mắc kẹt, chuỗi cung ứng chịu sức ép lớn

Những khó khăn từ phía các hãng hàng không đã nhanh chóng tạo ra hệ lụy trực tiếp lên người tiêu dùng. Anh Đức Thắng (quận Tây Hồ, Hà Nội) chia sẻ: "Cuối tuần qua tôi có việc phải bay vào Nha Trang gấp nên đã phải chấp nhận mức vé gần 8 triệu khứ hồi. Tháng sau, tôi cũng có công việc phải bay vào TP Hồ Chí Minh để giải quyết, với tình hình này, có thể tôi sẽ phải tính phương án đi tàu hoặc xe khách nếu sắp xếp được thời gian, giá vé máy bay cao quá!"

Trao đổi với phóng viên, nhiều đại lý cho biết đến thời điểm hiện tại, vé hạng phổ thông trên các đường bay thẳng từ Việt Nam đi châu Âu khởi hành từ nay đến đầu tháng 4 hầu như đã được bán sạch. Các ghế hạng thương gia còn sót lại đang được chào bán với mức giá vô cùng đắt đỏ, từ 100 triệu đến 150 triệu đồng một chiều, khiến kế hoạch đi lại của nhiều hành khách bị phá sản. Vé đi các điểm đến lớn như Paris của Pháp, London của Anh hay Frankfurt của Đức nhanh chóng kín chỗ hoặc chỉ còn hạng Thương gia. Dù Vietnam Airlines đã chủ động đổi tàu bay từ Boeing 787 lên dòng Airbus 350 rộng lớn hơn cho các chuyến đi Munich và Frankfurt trong tháng 3 nhằm bổ sung tải cung ứng, nhưng nỗ lực này vẫn chưa đủ để giải cơn khát vé của thị trường.

Dưới góc độ cơ quan quản lý, ông Đỗ Hồng Cẩm, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam nhận định cuộc khủng hoảng hiện nay diễn biến hết sức phức tạp và chưa thể xác định được thời điểm kết thúc. Tình trạng này đang tạo ra sức ép lớn đối với vận tải hàng không, thương mại, du lịch và cả chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo ông Cẩm, khi các đường bay qua Trung Đông bị thu hẹp, hành khách buộc phải chuyển hướng quá cảnh tại Đông Nam Á hoặc Đông Bắc Á. Việc dòng khách đột ngột dịch chuyển đã đẩy giá vé trên các tuyến bay thay thế tăng vọt, bởi trong ngắn hạn, các hãng hàng không trong khu vực khó lòng huy động đủ tàu bay để đáp ứng nhu cầu gia tăng.

Thêm vào đó, việc định tuyến lại hành trình cũng là một bài toán tốn kém. Các chuyến bay thẳng từ Việt Nam đi châu Âu hiện nay phải đi vòng qua hành lang bay phía Bắc qua Trung Á và Trung Quốc, hoặc hành lang phía Nam qua Nam Á và bán đảo Ả Rập. Việc thay đổi lộ trình này khiến mỗi chuyến bay phải kéo dài thêm khoảng 10 đến 15 phút, đồng thời làm phát sinh thêm chi phí nhiên liệu và vận hành khoảng 2.000 USD. Chắc chắn, những rào cản về chi phí và thời gian này sẽ tác động mạnh mẽ đến quyết định chi tiêu cho các chuyến du lịch đường dài của hành khách trong thời gian tới.