App tín dụng đen: Khoản nợ vài chục triệu và những sinh mạng tuổi đôi mươi

Khoản nợ vài chục triệu và những sinh mạng tuổi đôi mươi

7h sáng ngày 3/4/2026, một thi thể được phát hiện bên bờ sông Vàm Cỏ Tây (tỉnh Tây Ninh). Nạn nhân được xác định là L.T.Y.N (SN 2003, quê Vĩnh Long), một nữ sinh viên Y khoa đang học năm thứ 4.

Ba ngày trước, nữ sinh rời khỏi nhà, để lại xe máy và một chiếc điện thoại trên cầu. Thông tin ban đầu cho thấy, em từng vay 30 triệu đồng qua một app vay tiền trên mạng. Nhưng khoản nợ sau đó bị lãi chồng lãi, phí chồng phí, lên tới gần 180 triệu đồng.

Không có tiếng kêu cứu, không có lời trăn trối, một mình em xoay xở với món nợ ngày càng không thể kiểm soát, và sau đó - chọn kết thúc bằng cái chết.

Trước đó, vào trung tuần tháng 7/2025, tại Đắk Lắk, một gia đình mở cửa phòng con gái vào giữa trưa. Cô gái 21 tuổi đã treo cổ tự vẫn. Bên cạnh là một bức thư viết tay, nhờ cậy cha mẹ trả dùm món nợ 7 triệu đồng cô đã vay qua app. 

"Con thích làm gốm, thích đi đây đó… nhưng con biết nhà mình không có tiền. Con lại phá tiền của cha mẹ, con sai rồi… Hôm đó, con nói dối cha, con còn nợ nhưng con không dám khai" – nạn nhân viết trong thư tuyệt mệnh.

Một sinh viên Y khoa sắp ra trường. Một cô gái trẻ đôi mươi ở phố núi, hiểu chuyện đến đau lòng. Những tâm hồn trong trẻo trước cánh cửa tương lai rộng mở, lại chọn đi đến bước đường cùng chỉ vì món nợ vài chục triệu, thậm chí vài triệu đồng. 

Đó không chỉ là bi kịch của riêng họ, mà là nỗi đau của tất cả những ai biết đến câu chuyện.

"Em từng nghĩ đến chuyện biến mất để mọi thứ kết thúc"

Có rất nhiều bi kịch tương tự. D.H.P, một nam thanh niên ở Tây Ninh, đã kể lại cú sốc đầu đời của em khi sập bẫy vay tiền qua app tín dụng đen.

"Lúc đó em có việc cần tiền, lên mạng thấy app quảng cáo Ví L.H, thủ tục rất đơn giản, em vay 4,6 triệu, nhưng phải trừ trước tiền lãi và các loại phí, thực nhận chỉ có 3 triệu, sau một tuần sẽ phải thanh toán số tiền cả gốc lẫn lãi hơn 5 triệu. Chỉ cần chậm 1 ngày, điện thoại bắt đầu rung lên không ngừng. Ban đầu chỉ là nhắc nợ. Sau đó là chửi bới, rồi đe dọa...", P kể.

Ngày thứ 9, mọi thứ bắt đầu biến thành ác mộng. Danh bạ của em bị khai thác. Bạn bè, người thân nhận được những tin nhắn, các bức ảnh chụp giấy tờ tuỳ thân kèm nội dung bôi nhọ. Ảnh cá nhân bị cắt ghép, kèm theo những lời lẽ tục tĩu. "Em không dám nghe điện thoại. Không dám mở mạng xã hội. Chỉ sợ mọi người biết", D.H.P nói.

Khoản nợ từ 5 triệu nhanh chóng bị các loại phí và lãi vay cộng dồn, chỉ sau hơn 2 tháng đã thành 70 triệu. Rồi hơn 100 triệu. "Ban đêm em không dám ngủ, chỉ sợ sáng ra người ta mang quan tài đến để trước nhà như họ doạ. Có lúc em ra cầu sắt Long An ở gần nhà ngồi rất lâu. Em nghĩ nếu mình biến mất thì mọi thứ sẽ kết thúc, bố mẹ em và em trai em sẽ không bị liên luỵ." P. nhớ lại một trong những thời điểm đáng sợ nhất cuộc đời cậu.

Từ nợ tiền đến chuỗi ngày bị kiểm soát, khủng bố

Những câu chuyện này có một điểm chung. Khoản nợ ban đầu không lớn. Nhưng thứ khiến người ta sụp đổ là cảm giác bị dồn đến đường cùng.

Thạc sĩ Trần Quang Trọng, chuyên gia tâm lý lâm sàng, cho biết: "Điều nguy hiểm nhất không phải là khoản nợ, mà là việc người vay bị tấn công vào cảm giác an toàn và giá trị bản thân." Theo ông, khi một người liên tục bị gọi điện, bị đe dọa, bị bôi nhọ trước cộng đồng, họ không còn cảm thấy mình có thể kiểm soát cuộc sống. "Cảm giác xấu hổ và bị cô lập khiến họ thu mình lại. Đến một ngưỡng nhất định, họ có thể xuất hiện suy nghĩ tiêu cực, thậm chí là tự hủy hoại bản thân."

Các app tín dụng đen luôn thu phí cao, lãi cắt cổ, sau đó nợ chồng nợ. Mỗi app lại có rất nhiều ứng dụng vay tiền liên kết, để nạn nhân vay khoản này đập vào khoản kia, chỉ trong thời gian ngắn sẽ mất khả năng trả nợ. Thêm vào đó là nhiều hình thức kiểm soát nạn nhân như buộc phải cung cấp danh bạ, liên hệ của bạn bè, người thân, trường lớp và các thông tin cá nhân nhạy cảm.

Có những khoản vay không cần tài sản. Không cần gặp mặt. Chỉ cần một đoạn video nhạy cảm tự quay. "Lột đồ vay tiền" thở thành một loại hình phổ biến của các app tín dụng đen. Nhiều nạn nhân cho biết, họ bị yêu cầu cung cấp những hình ảnh cá nhân nhạy cảm, kèm theo thông tin định danh, như một dạng "thế chấp" khi vay tiền.

Khi không trả được nợ, những hình ảnh đó trở thành công cụ uy hiếp. Bị gửi cho người thân, bạn bè, đăng lên mạng, thậm chí bán cho các trang web đen. Không phải để thu hồi nợ, mà để huỷ hoại danh dự của người vay.

Thạc sĩ Trần Quang Trọng nhận định: "Việc bị đe dọa bằng hình ảnh nhạy cảm có thể gây tổn thương tâm lý sâu sắc hơn cả bạo lực thể xác. Nó trực tiếp tấn công vào lòng tự trọng và vị trí xã hội của một con người."

Ở thời điểm đó, người vay tiền không còn là con nợ, họ là nạn nhân bị kiểm soát và khủng bố.

Một hệ thống khiến người ta tin rằng mình không còn lối thoát

Theo các chuyên gia, tín dụng đen online không chỉ là một hoạt động cho vay. Đó là một hệ thống được thiết kế để khiến người vay không thể thoát ra.

Tiến sĩ Tô Nhi A, chuyên gia tâm lý, giảng viên Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh, phân tích: "Người trẻ rơi vào bẫy không phải vì họ thiếu hiểu biết, mà vì họ rơi vào trạng thái mất kiểm soát. Khi áp lực tài chính đi kèm với đe dọa danh dự, họ không còn nhìn thấy lối ra."

Theo bà, vấn đề không nằm ở số tiền. Mà ở việc người vay sợ hãi khi mình không thể giữ được danh dự, giá trị của bản thân, "Khi điều đó xuất hiện, người ta dễ rơi vào tuyệt vọng hơn rất nhiều so với việc đơn thuần thiếu tiền", bà nói.

Đ.H.P ở Tây Ninh may mắn không chọn cách tiêu cực nhất. Em đã dũng cảm báo với gia đình.

Từ khoản vay 5 triệu ban đầu, sau khoảng 3 tháng, em và gia đình đã phải trả tổng cộng khoảng 120 triệu đồng cả gốc lẫn lãi.

Nhưng không phải ai cũng có cơ hội đó. Có những người dừng lại ở một cây cầu, trong một căn phòng, họ không nói với ai, sợ bị trách móc, bị đánh giá, tự cô lập mình và chọn giải pháp đau đớn nhất.

TS tâm lý Tô Nhi A cho rằng: "Trong khủng hoảng, điều nguy hiểm nhất là người ta tin rằng không ai có thể giúp mình. Khi đã xuất hiện suy nghĩ đó, nguy cơ sụp đổ là rất lớn."

Một khoản vay vài triệu đồng, nghe có vẻ nhỏ. Nhưng với những người trẻ còn thiếu kinh nghiệm sống và bản lĩnh trước biến cố, đó có thể là một vòng lặp vô tận của sự xấu hổ, cô lập và tuyệt vọng. Một khi các em nghĩ mình không còn đường lui, mọi thứ có thể kết thúc bằng một lựa chọn không ai mong muốn.

Đón xem bài tiếp theo: Các app tín dụng đen "ăn thịt người" như thế nào?.