ASEAN hợp tác ứng phó khủng hoảng năng lượng

Một gián đoạn nguồn cung cách Đông Nam Á hàng nghìn kilômét có thể nhanh chóng đẩy giá nhiên liệu, chi phí phát điện và vận tải tăng, cuối cùng tác động tới doanh nghiệp và người dân. Trong khi nhu cầu điện ASEAN vẫn tăng hơn 5% mỗi năm, sản lượng khí trong khu vực lại suy giảm. Những cú sốc năng lượng trong năm nay vì thế đang đặt ra yêu cầu cấp thiết hơn về khả năng hỗ trợ lẫn nhau giữa các nước ASEAN.

Tại Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN lần thứ 44 ở Manila, các nước đã thúc đẩy hai hướng hợp tác trọng tâm về an ninh năng lượng. Hiệp định khung ASEAN về An ninh Dầu khí (APSA) nhằm tăng khả năng phối hợp và hỗ trợ lẫn nhau khi nguồn cung nhiên liệu bị gián đoạn. Đồng thời, Lưới điện ASEAN (APG) được đẩy nhanh nhằm mở rộng kết nối và thương mại điện xuyên biên giới, tăng khả năng chia sẻ nguồn điện và hỗ trợ tích hợp năng lượng tái tạo trong khu vực.

Bà Sharon S. Garin, Chủ tịch Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN lần thứ 44, cho biết: “Khi nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn, ASEAN cần có những cơ chế cho phép phối hợp nhanh chóng và hỗ trợ lẫn nhau một cách hiệu quả”.

Theo các chuyên gia, những hướng đi này đặc biệt cần thiết khi ASEAN ngày càng phụ thuộc vào dầu nhập khẩu. Đến năm 2031, nhu cầu nhập dầu thô của khu vực có thể gần 3 triệu thùng/ngày, trong khi nhập khẩu ròng các sản phẩm dầu mỏ lên khoảng 2,2 triệu thùng/ngày.

TS. Jinseok Sung, Viện Nghiên cứu Năng lượng, Đại học Quốc gia Singapore, cho biết: “Tôi cho rằng rủi ro lớn nhất đối với ASEAN là sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài. Khủng hoảng tại eo biển Hormuz năm nay đã chứng minh rất rõ điều này”.

Tuy nhiên, chia sẻ nhiên liệu cũng có giới hạn. Nếu nhiều nước cùng thiếu nguồn cung, lượng dự trữ của từng thành viên có thể không đủ để hỗ trợ nước khác. Giới chuyên gia đánh giá các kết quả của hội nghị năm nay là một bước đi kịp thời trong bối cảnh rủi ro năng lượng gia tăng, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào khả năng thực thi của từng nước. ASEAN cần tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung, tăng dự trữ và đẩy nhanh kết nối lưới điện khu vực để nâng cao sức chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.