Khởi đầu năm 2026: Dòng vốn FDI duy trì đà tăng trưởng, niềm tin vào thị trường Việt Nam ổn định

Động lực tăng trưởng từ các dự án mới

Bước sang năm 2026, Việt Nam tiếp tục cho thấy sức hút đối với các nhà đầu tư quốc tế. Theo số liệu từ Bộ Tài chính, dòng vốn đang chuyển dịch theo hướng thực chất và bền vững.

Điểm đáng chú ý trong báo cáo tháng 1/2026 là con số vốn FDI thực hiện đạt 1.680 triệu USD, tăng 11,26% so với cùng kỳ năm 2025. Chỉ số này cho thấy các nhà đầu tư đang triển khai thực tế nguồn vốn vào hệ thống nhà xưởng, máy móc và nhân lực tại Việt Nam. Việc vốn thực hiện duy trì đà tăng trưởng phản ánh sự tin tưởng của các tập đoàn đa quốc gia vào môi trường kinh doanh. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn biến động, việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô cùng nỗ lực cải cách thủ tục hành chính đã tạo ra môi trường thuận lợi cho dòng vốn.

Dù tổng vốn đăng ký chịu áp lực từ nền so sánh cao của năm trước, bức tranh đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tháng 1/2026 vẫn ghi nhận nhiều điểm tích cực. Số liệu cho thấy tổng vốn đăng ký đạt 2.575,8 triệu USD, giảm 40,58% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế nhận định đây là sự sụt giảm mang tính kỹ thuật. Tháng 1/2025 từng ghi nhận những dự án điều chỉnh tăng vốn lớn, tạo ra mức nền so sánh cao.

Thực tế, nếu xét riêng hợp phần đăng ký mới, thị trường vẫn ghi nhận các chỉ số tăng trưởng. Số lượng dự án mới đạt 349 dự án, tăng 23,76% và quy mô vốn mới đạt 1.489 triệu USD, tăng 15,71%. Sự gia tăng về số lượng dự án mới cho thấy làn sóng các nhà đầu tư lần đầu đến Việt Nam vẫn duy trì. Đây là động lực cho những năm tiếp theo khi các dự án chuyển sang giai đoạn triển khai.

"Các số liệu này phản ánh thực trạng của môi trường đầu tư. Sự gia tăng đồng bộ về số dự án lẫn số vốn đăng ký mới khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng, hứa hẹn sự dịch chuyển của dòng vốn vào các lĩnh vực then chốt", chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Trí Hiếu nhận định.

Công nghiệp chế biến chế tạo là trọng tâm của dòng vốn

Cơ cấu ngành đầu tư trong tháng đầu năm 2026 tiếp tục khẳng định thế mạnh của Việt Nam như một trung tâm sản xuất hiện đại. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng lớn với 1.964,8 triệu USD, tương đương 76,28% tổng vốn đầu tư. Dòng vốn này không chỉ tập trung vào gia công đơn thuần mà đang có xu hướng dịch chuyển sang các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn và năng lượng xanh. Việc tập trung nguồn lực vào các ngành có hàm lượng giá trị gia tăng giúp Việt Nam từng bước thâm nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế trong giai đoạn mới.

Bên cạnh lĩnh vực sản xuất, các ngành dịch vụ và hạ tầng cũng ghi nhận những chuyển động tích cực. Các lĩnh vực như kinh doanh bất động sản chiếm tỷ trọng 9,69% hay thông tin truyền thông chiếm 5,21% vẫn duy trì được sức hút đối với các nhà đầu tư quốc tế. Theo ông Hiếu, sự phân bổ đa dạng này cho thấy sự phát triển đồng bộ của hệ sinh thái kinh tế nội địa, nơi mà nhu cầu về hạ tầng công nghiệp và dịch vụ số đang tăng trưởng song hành cùng hoạt động sản xuất quy mô lớn. Sự chuyển dịch này phản ánh định hướng của chính phủ trong việc thu hút dòng vốn có chọn lọc, ưu tiên các dự án bảo vệ môi trường và tiết kiệm năng lượng.

Dòng vốn không chỉ tập trung vào gia công đơn thuần mà đang có xu hướng dịch chuyển sang các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn và năng lượng xanh. Đáng chú ý, trong bức tranh đầu tư tháng 1/2026, Singapore tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu về đầu tư với 1.070 triệu USD, chiếm hơn 41% tổng vốn. Đây là minh chứng cho sự tin tưởng của các tập đoàn tài chính lớn từ quốc gia này đối với sự ổn định chính trị và tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam.

Hàn Quốc và Trung Quốc theo sát phía sau, tạo thành cấu trúc đầu tư vững chắc từ khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Sự hiện diện của các đối tác từ Hoa Kỳ và Hà Lan cũng cho thấy nỗ lực đa dạng hóa thị trường của Việt Nam đang đạt kết quả, giúp giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một vài thị trường nhất định, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ tiên tiến từ phương Tây.

Có thể thấy, sự hiện diện của những doanh nghiệp từ các cường quốc công nghệ không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn đi kèm với quy trình quản trị hiện đại và tiêu chuẩn khắt khe về sản xuất. Ông Hiếu cho rằng, các đối tác này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực cạnh tranh để tham gia vào mạng lưới cung ứng của họ. Sự dịch chuyển của dòng vốn từ các đối tác lớn vào những lĩnh vực công nghệ xanh là tín hiệu cho thấy Việt Nam đang dần trở thành mắt xích quan trọng trong chiến lược xanh hóa của các tập đoàn đa quốc gia.

Hoạt động thu hút đầu tư tại các địa phương trọng điểm

Lũy kế đến hết tháng 1/2026, Việt Nam đã thu hút được gần 532,1 tỷ USD vốn FDI từ 153 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đây là một con số lớn, minh chứng cho quá trình mở cửa kinh tế suốt nhiều thập kỷ qua, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới trong việc quản trị và phát huy hiệu quả nguồn lực này. Để duy trì vị thế điểm đến hấp dẫn tại khu vực, Việt Nam cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu từ các ngành công nghệ cao như bán dẫn hay trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là yếu tố then chốt giúp quốc gia chuyển mình từ lắp ráp đơn thuần sang tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Về phía các địa phương, hoạt động thu hút đầu tư đang diễn ra sôi động với những thế mạnh riêng biệt của từng vùng. Bắc Ninh dẫn đầu cả nước về quy mô vốn khi thu hút 655,94 triệu USD nhờ hạ tầng khu công nghiệp hiện đại và chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp công nghệ. Trong khi đó, TP. Hồ Chí Minh vẫn giữ vị trí dẫn đầu về số lượng dự án mới với 182 dự án, khẳng định vị thế trung tâm kinh tế, nơi thu hút các doanh nghiệp dịch vụ và các văn phòng đại diện lớn. Sự phát triển cân bằng giữa quy mô vốn và số lượng dự án tại các đầu tàu kinh tế tạo ra động lực cho cả nước.

Ngoài các trung tâm kinh tế truyền thống, những điểm đến như Hà Tĩnh hay Thái Nguyên cũng đang ghi nhận những kết quả tích cực. Hà Tĩnh thu hút sự chú ý với các dự án công nghiệp nặng quy mô lớn, trong khi Thái Nguyên tiếp tục phát huy lợi thế là trung tâm sản xuất thiết bị điện tử của cả khu vực phía Bắc. Sự phát triển của những địa phương này chứng tỏ chiến lược mở rộng hạ tầng giao thông và cải thiện môi trường đầu tư tại các vùng miền đang phát huy tác dụng. Các dự án công nghiệp nặng và điện tử tại đây không chỉ đóng góp vào ngân sách địa phương mà còn tạo ra cơ hội việc làm cho người lao động.

Tổng hòa các yếu tố từ cơ cấu ngành, đối tác đầu tư đến sự chuyển động của các địa phương đã tạo nên một bức tranh FDI triển vọng cho Việt Nam trong năm 2026. Với nền tảng từ những con số thực hiện tăng trưởng và sự quan tâm từ các nhà đầu tư mới, Việt Nam đang có cơ hội để khẳng định vị thế là điểm đến của dòng vốn quốc tế tại khu vực Đông Nam Á.

Song song với phát triển nhân lực, việc xây dựng hạ tầng xanh đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút làn sóng đầu tư mới. Các nhà đầu tư từ châu Âu và Hoa Kỳ hiện nay đang ưu tiên các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị). Do đó, những dự án hạ tầng đáp ứng tiêu chí phát triển bền vững sẽ là chìa khóa để Việt Nam tiếp cận dòng vốn chất lượng cao. Bên cạnh đó, cải cách thể chế cần được đẩy mạnh hơn nữa thông qua việc tiếp tục tinh giản thủ tục hành chính, nhằm duy trì dòng vốn và tạo tâm lý an tâm cho các doanh nghiệp đang hiện diện.

Sự khởi đầu của năm 2026 dù có những điều chỉnh về con số tổng nhưng lại cho thấy thực lực và tiềm năng nội tại. Bản chất dòng vốn mới đang tăng trưởng tích cực, phản ánh sự chuyển dịch trong chiến lược thu hút đầu tư của Chính phủ. Với những tín hiệu từ số lượng dự án đăng ký mới và tốc độ giải ngân vốn thực hiện, kinh tế Việt Nam đang sở hữu tiền đề để phát triển trong năm bản lề này. Sự tin tưởng của cộng đồng quốc tế chính là động lực để Việt Nam tiếp tục hoàn thiện, hướng tới sự ổn định và thịnh vượng tại khu vực Á - Thái Bình Dương.