Mỹ và Iran bắt đầu đàm phán tại Thụy Sĩ

Các phái đoàn Mỹ và Iran đã bắt đầu vòng đàm phán đầu tiên kể từ khi ký bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông. Cuộc đàm phán diễn ra tại Thụy Sĩ với sự tham gia của các nhà trung gian Qatar và Pakistan.

Trong một tuyên bố, Qatar cho biết những nhóm làm việc kỹ thuật và chuyên gia đặc biệt đã được thành lập để đàm phán các điều khoản của một thỏa thuận cuối cùng, nhằm giải quyết tất cả những vấn đề được đề cập trong bản ghi nhớ được ký kết vào tuần trước.

Phái đoàn từ Iran và Mỹ, cùng các nhà trung gian hòa giải từ Qatar và Pakistan đã đến khu nghỉ dưỡng Bürgenstock thuộc bang Nidwalden của Thụy Sĩ vào sáng 21/6 (giờ địa phương). Phó Tổng thống Mỹ JD. Vance dẫn đầu phái đoàn Hoa Kỳ. Phó Tổng thống Vance, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đều có mặt. Ông Vance bày tỏ lạc quan về khả năng đạt tiến triển trong các cuộc thảo luận về chương trình hạt nhân Iran và lệnh ngừng bắn tại Lebanon.

Trước đó, phát biểu từ căn cứ quân sự liên hợp Andrews của Mỹ ở bang Maryland trước khi khởi hành đến Thụy Sĩ, ông Vance nói với các phóng viên rằng ông mong chờ các cuộc đàm phán.

"Chúng tôi hy vọng sẽ đạt được tiến triển về vấn đề hạt nhân, ngừng bắn ở Lebanon - đó là hai vấn đề lớn mà tôi nghĩ sẽ tập trung vào" - ông Vance nói. Cuộc gặp ban đầu được lên kế hoạch diễn ra vào ngày 19/6, nhưng ông Vance đã hoãn chuyến đi do căng thẳng ở Trung Đông leo thang vì các cuộc đụng độ giữa Israel và Lebanon.

Quân đội Iran hôm 20/6 tuyên bố đã tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz do các cuộc tấn công của Israel vào miền Nam Lebanon. Phía Iran cho biết Tehran đã đưa ra quyết định này "trước sự thiếu thiện chí và vi phạm trắng trợn điều khoản đầu tiên của bản ghi nhớ chấm dứt chiến tranh của Mỹ, cũng như nhằm đáp trả việc lực lượng Israel liên tục duy trì hiện diện ở miền Nam Lebanon và không ngừng vi phạm lệnh ngừng bắn".

Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết eo biển Hormuz vẫn mở cửa vào ngày 20/6: "Việc đi lại an toàn qua tuyến đường thủy quốc tế vẫn được duy trì hôm nay khi 55 tàu thương mại đã đi qua eo biển Hormuz, vận chuyển một lượng lớn hàng hóa và hơn 17 triệu thùng dầu".

Phía Iran tuyên bố sẽ không ký thỏa thuận cuối cùng nếu xung đột tại Lebanon chưa được giải quyết. Tehran khẳng định Israel phải chấm dứt hoạt động quân sự và rút khỏi miền Nam Lebanon. Về vấn đề hạt nhân, Tổng thống Iran tái khẳng định sẽ không từ bỏ quyền làm giàu uranium vì mục đích hòa bình.

Hai bên có khoảng 60 ngày để thương lượng các điều khoản thỏa thuận cuối cùng, trong bối cảnh giao tranh Israel - Hezbollah vẫn tiếp diễn.