NÓNG: Mỹ - Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần

Ngày 8/4, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran đã xác nhận về thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần do Pakistan làm trung gian và được thông qua dưới sự chấp thuận của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã rút lại các cảnh báo tấn công Iran vào cuối ngày 7/4. Tổng thống Trump tuyên bố ông đã đồng ý "tạm dừng việc ném bom và tấn công Iran trong khoảng thời gian 2 tuần". Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump nhấn mạnh, quyết định của ông phụ thuộc vào việc Iran đồng ý mở cửa eo biển Hormuz một cách hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn.

Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran cho biết sẽ tiến hành đàm phán với Mỹ tại Islamabad từ 10/4. Tuy nhiên, cả hai bên chưa công bố thời điểm chính thức bắt đầu ngừng bắn, trong khi các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn tại Israel, Iran và khu vực Vùng Vịnh vào sáng sớm 8/4.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết Israel cũng đã đồng ý với thỏa thuận, trong đó bao gồm việc chấm dứt giao tranh giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Lebanon. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn còn nhiều bất định khi Iran công bố hai phiên bản khác nhau của kế hoạch 10 điểm làm cơ sở đàm phán.

Trong bản tiếng Farsi, Iran đề cập đến việc “chấp nhận làm giàu uranium” cho chương trình hạt nhân, nhưng nội dung này không xuất hiện trong bản tiếng Anh được gửi tới báo chí. Trước đó, ông Trump từng gọi kế hoạch này là “có thể thực hiện được”, nhưng sau đó lại cho là “không đáng tin cậy”, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu chấm dứt hoàn toàn chương trình hạt nhân của Iran.

Bên cạnh đó, Iran yêu cầu Mỹ rút lực lượng quân sự khỏi khu vực, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng tài sản bị đóng băng. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết việc đi lại qua eo biển Hormuz sẽ được phép dưới sự quản lý của quân đội Iran, song chưa rõ mức độ kiểm soát cụ thể.

Theo một quan chức khu vực, Iran và Oman có thể cùng thu phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển, và Iran dự kiến sử dụng nguồn thu này cho công tác tái thiết.

Quyết định lùi thời hạn của ông Trump được đưa ra sau các cuộc trao đổi với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir. Trước đó, Pakistan - quốc gia trung gian đàm phán - đã đề nghị gia hạn thêm 2 tuần để tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao.

Dù vậy, vẫn tồn tại những lo ngại, đặc biệt từ phía Israel, về hiệu quả của thỏa thuận. Kho dự trữ uranium làm giàu của Iran vẫn chưa được xử lý, trong khi đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới xung đột.

Trước đó, ông Trump từng cảnh báo rằng “một nền văn minh sẽ bị xóa sổ” nếu không đạt được thỏa thuận, phát biểu gây lo ngại về khả năng vi phạm luật pháp quốc tế. Đại diện Iran tại Liên hợp quốc cũng chỉ trích các tuyên bố này và cảnh báo sẽ có phản ứng tương xứng nếu bị tấn công.

Trong bối cảnh giao tranh kéo dài từ cuối tháng 2, các cuộc không kích và phản công giữa Mỹ, Israel và Iran đã gây thiệt hại lớn về người và tài sản, đồng thời làm gián đoạn nghiêm trọng kinh tế khu vực và toàn cầu. Dù Mỹ đã dừng các hoạt động tấn công, tình hình vẫn còn phức tạp khi các bên tiếp tục duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

Theo thống kê, hơn 1.900 người đã thiệt mạng tại Iran kể từ khi xung đột bắt đầu, cùng nhiều người khác tại Lebanon, Israel và các quốc gia Vùng Vịnh.