Venezuela dự định cải tạo nhà tù khét tiếng thành trung tâm văn hóa

Chính quyền Venezuela vừa công bố kế hoạch đóng cửa El Helicoide - nhà tù khét tiếng từng giam giữ nhiều tù nhân chính trị - và cải tạo công trình này thành một trung tâm văn hóa, thể thao và thương mại tại thủ đô Caracas.

Quyền Tổng thống Delcy Rodríguez cho biết El Helicoide sẽ được chuyển đổi thành không gian phục vụ các gia đình cảnh sát và cộng đồng lân cận. Động thái này được giới chức Venezuela mô tả là một phần trong các biện pháp nhằm cho thấy chính quyền đã “lật sang trang mới” kể từ khi Tổng thống Nicolás Maduro bị bắt và dẫn độ sang Mỹ.

Tuy nhiên, các tổ chức nhân quyền và nhà hoạt động chỉ trích kế hoạch trên, cho rằng việc cải tạo El Helicoide thành trung tâm sinh hoạt cộng đồng sẽ làm lu mờ lịch sử đàn áp và tra tấn kéo dài nhiều thập kỷ tại đây.

El Helicoide được xây dựng từ những năm 1950 với ý tưởng ban đầu là một trung tâm thương mại hiện đại, nhưng chưa bao giờ hoàn thiện. Dưới thời ông Hugo Chávez và ông Nicolás Maduro, các khu vực dự kiến làm cửa hàng đã bị biến thành phòng giam, khiến El Helicoide trở thành biểu tượng của việc giam giữ và tra tấn tù nhân chính trị.

Theo các báo cáo nhân quyền, nhiều hình thức tra tấn đã diễn ra tại đây, bao gồm sốc điện, đánh đập, gây ngạt và hạn chế kéo dài việc thăm nuôi. Trong những năm gần đây, El Helicoide do Cơ quan Tình báo Quốc gia Bolivar kiểm soát và chịu sự chỉ đạo trực tiếp của bà Rodríguez.

Bà Martha Tineo, điều phối viên tổ chức phi chính phủ Justicia, Encuentro y Perdón, cho rằng El Helicoide nên được chuyển đổi thành một không gian tưởng niệm, tương tự các bảo tàng tại những cựu trung tâm tra tấn ở Argentina, nhằm ghi nhớ sự thật lịch sử và bù đắp cho các nạn nhân.

Nhà hoạt động Angel Godoy, 52 tuổi, từng bị giam 9 tháng tại El Helicoide, cho biết ông không bị tra tấn nhưng bị cắt liên lạc với gia đình trong 3 tháng đầu. Ông bị bắt sau khi tham gia giám sát cuộc bầu cử năm 2024 và bị cáo buộc nhiều tội danh, trong đó có khủng bố.

Theo ước tính của các tổ chức nhân quyền, hiện vẫn còn từ 600 - 800 tù nhân chính trị bị giam giữ tại Venezuela, dù chính quyền tuyên bố đang chuẩn bị trình Quốc hội dự luật ân xá. Các nhà hoạt động cảnh báo dự luật này có thể loại trừ nhiều tù nhân bị cáo buộc các tội danh nghiêm trọng nhưng chưa được chứng minh.