Việc thành phố chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh mang ý nghĩa sâu sắc, trước hết là sự khẳng định thành quả vĩ đại của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Tên gọi Hồ Chí Minh gắn liền với đô thị phương Nam cũng chính là biểu tượng của niềm tin chiến thắng, là sự đền đáp xứng đáng cho những cống hiến, hy sinh to lớn của nhân dân miền Nam trong suốt 30 năm kháng chiến trường kỳ. Đây còn là sự gắn kết tình cảm đặc biệt giữa vị lãnh tụ kính yêu và vùng đất mà Người luôn đau đáu trong lòng.

Sinh thời Bác Hồ từng nói: "Miền Nam luôn ở trong trái tim tôi". Thành phố là nơi tiễn Người ra đi vào năm 1911. Dù không được đón Bác trở về nhưng việc được mang tên Người là một vinh dự và trách nhiệm lớn lao: Đây phải là nơi thể hiện tinh thần tiên phong, nhân văn, sáng tạo và nghĩa tình - những giá trị cốt lõi gắn liền với tư tưởng và đạo đức của Bác.

Sau nửa thế kỷ, có thể thấy, TP Hồ Chí Minh đã thực sự trở thành biểu tượng cho sức sống mạnh mẽ của Việt Nam thời kỳ mới. Từ một đô thị chịu nhiều tàn phá sau chiến tranh, nơi đây đã vươn lên thành trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, là nơi hội tụ người dân đất Việt từ mọi miền đến học tập, lao động, sinh sống. Điều này phần nào phản chiếu đúng tinh thần mà Chủ tịch Hồ Chí Minh từng mong muốn: một đất nước thống nhất, phát triển, nơi mọi người có cơ hội xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn.

Niềm tự hào khi được mang tên Bác đã trở thành động lực nội sinh mạnh mẽ để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP Hồ Chí Minh luôn kiên cường vượt qua mọi thử thách, tỏa sáng tinh thần năng động, sáng tạo. Đó là phẩm chất quý báu giúp thành phố không chỉ đứng vững trước những biến động của thời đại mà còn tiên phong trong các phong trào đổi mới, xứng đáng với niềm vinh dự và sự kỳ vọng của nhân dân cả nước.

Xây dựng Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh là một trong những quyết sách quan trọng, mang tính chiến lược và lâu dài của Đảng bộ thành phố nhằm lan tỏa tư tưởng, đạo đức, phong cách và lối sống của Người.

Đến nay, Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh đã trở thành một dấu ấn riêng biệt, hiện diện rộng khắp từ trường học, bệnh viện, cơ quan đến các cơ sở tôn giáo và cộng đồng dân cư. Tính đến cuối năm 2025, toàn thành phố đã có tới 5.750 mô hình Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh. Đặc biệt, sau khi hợp nhất các đơn vị hành chính để mở rộng không gian phát triển, đã có thêm rất nhiều mô hình mới được thiết lập.

Điểm độc đáo của các không gian này chính là sự linh hoạt, đầy sáng tạo. Thành phố đã ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số để đưa hình ảnh và tư tưởng của Bác đến gần hơn với công chúng. Các tư liệu, hiện vật được số hóa thông qua quét 3D, thực tế ảo (VR/AR) và các tour tham quan 360 độ, giúp người dân dễ dàng tiếp cận mọi lúc, mọi nơi.

Tại Bến Nhà Rồng - nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước năm 1911- Bảo tàng Hồ Chí Minh (chi nhánh TP Hồ Chí Minh) từ lâu đã trở thành một địa chỉ văn hóa lịch sử tiêu biểu của thành phố. Năm 2025, nơi đây đón hơn 550.000 lượt khách tham quan, nghiên cứu và học tập. Ngoài hoạt động trưng bày truyền thống, Bảo tàng còn tổ chức nhiều chương trình lưu động tại trường học, hỗ trợ tư liệu cho các cơ quan, đơn vị và phối hợp xây dựng Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh tại hàng trăm địa điểm khác nhau. Bảo tàng Hồ Chí Minh (chi nhành TP Hồ Chí Minh) cũng đã hoàn thành dự án số hóa không gian bảo tàng theo hình thức xã hội hóa và đưa vào hoạt động trên nền tảng trực tuyến.

Việc TP Hồ Chí Minh khởi công dự án cải tạo khu vực Bến Nhà Rồng vào cuối tháng 4 vừa qua cho thấy quyết tâm nâng tầm không gian di tích này. Dự án hướng đến kết nối tổng thể khu Cảng Nhà Rồng - Khánh Hội với Bến Bạch Đằng và hệ thống công viên ven sông Sài Gòn, hình thành trục không gian văn hóa - lịch sử - du lịch đặc sắc bên sông.

Tại Địa đạo Củ Chi, Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh được đặt ở vị trí trung tâm trong khuôn viên Địa đạo. Không gian rộng khoảng 240m2 này trưng bày nhiều hình ảnh, tư liệu quý về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Các nội dung được bố trí theo từng chủ đề từ quê hương, gia đình, hành trình ra đi tìm đường cứu nước đến tình cảm giữa Bác với đồng bào miền Nam. Đến tháng 6/2025, Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh tiếp tục xây dựng Không gian thờ với chủ đề Miền Nam với Bác - Bác với miền Nam, khắc họa tình cảm sâu nặng giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và quân dân miền Nam trong kháng chiến. Không gian văn hóa tại Địa đạo Củ Chi hiện cũng trở thành điểm đến trong nhiều chương trình tham quan, giáo dục truyền thống và nghiên cứu lịch sử.

Ở phía Đông thành phố, trong quy hoạch Trung tâm hành chính mới tại Thủ Thiêm cũng dành quỹ đất để xây dựng Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh với nhiều hạng mục như quảng trường, khu biểu diễn nghệ thuật và không gian trưng bày.

Nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Thành phố hôm nay đã thay đổi mạnh mẽ về diện mạo, quy mô và vị thế. Việc hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, đã mở ra một không gian phát triển rộng lớn chưa từng có. Thành phố đang tập trung mọi nguồn lực để phát triển nhanh, bền vững, hướng tới mục tiêu trở thành đô thị thông minh và trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực.

Để chào mừng cột mốc lịch sử 50 năm tự hào mang tên Bác, TP Hồ Chí Minh đã phát động phong trào thi đua sôi nổi trong toàn hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân. Dự kiến sẽ có hơn 100 dự án hạ tầng kỹ thuật và xã hội được khởi công hoặc hoàn thành trong dịp này. Những công trình trọng điểm mang tầm vóc quốc gia như tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, cao tốc Hồ Tràm - Sân bay quốc tế Long Thành, mở rộng đường Nguyễn Tất Thành, cụm cảng biển Cái Mép Hạ và đặc biệt là dự án cầu hoặc hầm vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu đang được đẩy nhanh tiến độ. Khi các công trình này hoàn thành, mạng lưới giao thông và logistics của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam sẽ có thêm dư địa phát triển mạnh mẽ.

Bên cạnh các dự án hạ tầng, TP Hồ Chí Minh còn đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp giáo dục và an sinh xã hội. Trong quý 2 và quý 3 năm 2026, toàn thành phố phấn đấu thực hiện ít nhất 200 công trình chào mừng, tập trung vào các nhóm nội dung thiết thực như xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, chăm lo biển đảo và bảo vệ an ninh Tổ quốc. Tại 168 phường, xã và đặc khu, người dân đang chung tay xây dựng nếp sống văn minh, giữ gìn trật tự đô thị, cải tạo môi trường sống để mỗi tuyến hẻm, dòng kênh đều trở nên xanh - sạch - đẹp.

Ngoài ra còn có chuỗi sự kiện văn hóa nghệ thuật kéo dài từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 7/2026 như: Triển lãm ảnh, Hội sách Thiếu nhi, phát động lễ trồng cây… Chương trình biểu diễn nghệ thuật kết hợp giao lưu 3D Mapping quốc tế sẽ diễn ra hằng đêm từ ngày 1/7 đến 5/7/2026 phía trước trụ sở UBND Thành phố. Vào tối ngày 2/7, một chương trình cầu truyền hình đặc biệt kết nối Hội trường Thống Nhất với Quảng trường Ba Đình lịch sử. Ngay sau đó, đúng 21 giờ, bầu trời TP Hồ Chí Minh sẽ rực sáng với những màn pháo hoa nghệ thuật tại Đường hầm sông Sài Gòn (phường An Khánh), Khu Trung tâm Thành phố mới (phường Bình Dương) và Quảng trường tháp Tam Thắng (phường Vũng Tàu).

50 năm rực rỡ tên Người, TP Hồ Chí Minh đang tiếp tục bước về phía trước bằng khát vọng vươn mình, sức sáng tạo và niềm tin vào tương lai của một đô thị mang trong mình cả chiều sâu lịch sử lẫn nhịp sống của thời đại.