10 trường đại học, học viện tham gia phát triển trung tâm đào tạo chuyên sâu về AI

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 2146/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển một số cơ sở đào tạo trở thành các trung tâm đào tạo tiên tiến, chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo (AI) giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, 10 cơ sở giáo dục đại học được lựa chọn tham gia đề án ban đầu gồm: Đại học Quốc gia Hà Nội (Trường Đại học Công nghệ), Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Đà Nẵng (Trường Đại học Bách khoa), Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Học viện Kỹ thuật Quân sự, Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh, Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh và Trường Đại học Việt Đức.

Các cơ sở được lựa chọn có trách nhiệm xác định lĩnh vực chuyên sâu, xây dựng chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên, chuyên gia, đồng thời chuẩn bị hạ tầng tính toán, dữ liệu và phòng thí nghiệm. Việc đầu tư nguồn lực phải gắn với nhu cầu thực tiễn, chất lượng và sản phẩm đầu ra.

Đáng chú ý, việc được lựa chọn tham gia ban đầu chưa đồng nghĩa với việc các cơ sở được công nhận là trung tâm đào tạo tiên tiến, chuyên sâu về AI. Đến năm 2030, đề án đặt mục tiêu phát triển ít nhất 10 trung tâm đáp ứng các tiêu chí. Các cơ sở sẽ được đánh giá định kỳ để xem xét công nhận, tiếp tục đầu tư, giao nhiệm vụ, bổ sung hoặc thay thế.

Đào tạo ít nhất 10.000 người học, hình thành 20 nhóm nghiên cứu mạnh

Đề án hướng tới hình thành mạng lưới các trung tâm có năng lực đào tạo nhân lực trình độ cao, nghiên cứu, phát triển, làm chủ, ứng dụng và quản trị công nghệ AI. Mạng lưới hoạt động theo mô hình hạt nhân - mạng lưới, có sự phân vai chuyên môn, liên kết và chia sẻ nguồn lực giữa các cơ sở.

Về đào tạo và phát triển nhân lực, quy mô đào tạo lũy kế giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu đạt ít nhất 10.000 người học các chương trình chuyên sâu về AI, AI+X và ứng dụng AI theo ngành, lĩnh vực (X+AI), trong đó có ít nhất 600 nghiên cứu sinh.

Đề án cũng đặt mục tiêu phát triển ít nhất 150 chuyên gia nòng cốt, nhà khoa học đầu ngành về AI, trong đó có ít nhất 50 giảng viên. Toàn bộ chương trình đào tạo thuộc đề án phải được đối sánh với chương trình tương ứng tại các cơ sở giáo dục đại học uy tín trên thế giới; ít nhất 50 chương trình được công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng bởi các tổ chức kiểm định quốc tế có uy tín.

Mạng lưới được kỳ vọng thu hút ít nhất 250 lượt chuyên gia quốc tế mỗi năm tham gia giảng dạy, nghiên cứu và trao đổi học thuật. Đồng thời, tiếp nhận ít nhất 200 người học, học giả quốc tế đến học tập, nghiên cứu và có ít nhất 500 lượt người học được học tập, thực tập, nghiên cứu ngắn hạn về AI tại các cơ sở uy tín ở nước ngoài.

Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học và làm chủ công nghệ, mục tiêu đến năm 2030 là hình thành ít nhất 20 nhóm nghiên cứu mạnh về AI hoạt động ổn định, được đánh giá độc lập. Số lượng công bố khoa học về AI lũy kế đạt ít nhất 2.500 bài trên các tạp chí thuộc nhóm Q1, Q2 hoặc tại các hội nghị, hội thảo quốc tế uy tín được xếp hạng CORE A*/A.

Các trung tâm cũng cần phát triển ít nhất 50 mô hình, bộ dữ liệu, bộ chuẩn đánh giá, nền tảng hoặc công nghệ AI lõi phục vụ đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng.

Thúc đẩy ứng dụng, chuyển giao sản phẩm AI

Không chỉ tập trung vào đào tạo và nghiên cứu, đề án đặt mục tiêu có ít nhất 50 công nghệ, sản phẩm AI được ứng dụng hoặc chuyển giao cho cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng.

Bên cạnh đó, mạng lưới hướng đến hình thành ít nhất 25 doanh nghiệp khởi nguồn, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoặc dự án khởi nghiệp được ươm tạo từ kết quả nghiên cứu; phát triển ít nhất 10 trung tâm đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp.

Để thực hiện các mục tiêu, đề án tập trung vào những nhiệm vụ như phát triển mạng lưới; xây dựng chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ; hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh; đầu tư hạ tầng, dữ liệu và tài nguyên dùng chung; thúc đẩy ứng dụng, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Các trung tâm được định hướng chia sẻ chương trình đào tạo, học liệu, giảng viên, chuyên gia, dữ liệu, hạ tầng tính toán, phòng thí nghiệm và kết quả nghiên cứu. Việc đầu tư hạ tầng phải gắn với nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra, ưu tiên khai thác nguồn lực hiện có, hạn chế đầu tư phân tán, trùng lặp.

Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và cơ sở đào tạo triển khai đề án; xây dựng bộ tiêu chí xác định trung tâm đào tạo tiên tiến, chuyên sâu về AI, đồng thời hướng dẫn các cơ sở xây dựng kế hoạch và lộ trình thực hiện hằng năm.

Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm định kỳ trước ngày 25/12 hằng năm tổng hợp, báo cáo Thủ tướng kết quả thực hiện. Đề án sẽ được sơ kết vào năm 2028 và tổng kết vào năm 2030. Kinh phí triển khai được huy động từ ngân sách nhà nước, nguồn thu hợp pháp của các cơ sở giáo dục đại học và các nguồn kinh phí hợp pháp khác.