20 tiêu chí mới trong cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa ban hành Thông tư số 84/2026/TT-BGDĐT về Quy chế Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT, thay thế Thông tư số 06/2024 và Thông tư số 24/2025.

Đổi mới tiêu chí, tăng tính khách quan khi chấm thi

Theo quy chế mới, danh mục lĩnh vực dự thi được chuẩn hóa còn 16 lĩnh vực. Với các dự án liên ngành, lĩnh vực dự thi được xác định theo lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nội dung nghiên cứu cốt lõi.

Hệ thống đánh giá được thiết kế lại với 20 tiêu chí, mỗi tiêu chí tối đa 5 điểm, chia thành 5 nhóm, tổng điểm tối đa 100. Cấu trúc này tương ứng với cách đánh giá của Hội thi khoa học và kỹ thuật quốc tế Regeneron ISEF.

Nhật kí nghiên cứu và dữ liệu gốc được xác định là căn cứ để kiểm chứng tính trung thực, tính liên tục của quá trình nghiên cứu và mức độ tham gia thực chất của học sinh.

Mỗi dự án phải có ít nhất 3 giám khảo chấm độc lập. Nếu điểm của một giám khảo chênh lệch từ 20% trở lên so với điểm trung bình cộng của các giám khảo còn lại, người này phải rà soát, giải trình bằng văn bản. Nếu giải trình không phù hợp, Trưởng tiểu ban sẽ phân công thêm giám khảo chấm độc lập. Các giám khảo không được thỏa thuận hoặc thống nhất điểm với nhau.

Tăng chế tài với hành vi gian lận

Quy chế yêu cầu danh sách dự án dự thi cấp quốc gia, báo cáo tóm tắt và poster phải được công khai chậm nhất 15 ngày trước ngày khai mạc. Đơn vị dự thi phải công khai danh sách dự án được chọn cử trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày ban hành quyết định.

Học sinh có trách nhiệm lưu giữ nhật kí nghiên cứu bằng văn bản hoặc điện tử, ghi nhận liên tục quá trình thực hiện, có xác nhận của người hướng dẫn ít nhất mỗi tháng một lần và lưu dữ liệu gốc. Người hướng dẫn không được làm thay học sinh các nội dung nghiên cứu cốt lõi.

Học sinh làm giả hồ sơ, nhật kí hoặc dữ liệu gốc có thể bị hủy kết quả, cấm tham dự Cuộc thi từ 1-2 năm. Người hướng dẫn để xảy ra vi phạm liêm chính khoa học có thể không được chấp nhận hướng dẫn trong 1-2 lần tổ chức Cuộc thi tiếp theo. Kết quả và giải thưởng của dự án vi phạm sẽ bị thu hồi, công khai.

Quy chế cũng bổ sung quy định phân loại dự án theo ba mức độ an toàn nhằm tăng cường kiểm soát rủi ro nghiên cứu.

Điều chỉnh số lượng dự án, giảm thủ tục

Số dự án tối đa mỗi Sở GDĐT được đăng ký căn cứ tỷ lệ dự án tham gia cuộc thi cấp đơn vị trong năm học liền trước. Tỷ lệ không quá 1% được đăng ký tối đa 3 dự án; trên 1% đến 5% là 6 dự án; trên 5% đến 10% là 9 dự án; trên 10% là 12 dự án.

Các trường phổ thông trực thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, đại học, trường đại học, viện và học viện có trường phổ thông được đăng ký tối đa 3 dự án. Đơn vị đăng cai được đăng ký thêm tối đa 6 dự án. Mỗi dự án đoạt giải Tư trở lên tại cuộc thi quốc tế trong năm liền trước, do Bộ GDĐT chọn cử tham gia, giúp đơn vị được đăng ký thêm một dự án.

Thông tư cho phép Bộ GDĐT mời học sinh quốc tế tham gia giao lưu, trưng bày dự án nhưng không tính vào cơ cấu giải thưởng và số lượng dự án trong nước.

Cuộc thi sẽ được quản lý thống nhất trên môi trường số. Dữ liệu đã có trong hệ thống ngành giáo dục không phải cung cấp lại; các hướng dẫn hằng năm không được đặt thêm điều kiện, hồ sơ hoặc tiêu chí ngoài Quy chế.

Với dự án đã được phê duyệt kế hoạch nghiên cứu trước ngày Thông tư có hiệu lực, học sinh tiếp tục thực hiện theo kế hoạch đã duyệt. Các cuộc thi cấp cơ sở và cấp đơn vị đang tổ chức tiếp tục áp dụng quy định cũ đến khi kết thúc; việc lựa chọn dự án dự thi cấp quốc gia thực hiện theo quy chế mới.