Những người lính chép sử bằng hình
Trải qua 66 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành (17/8/1960 – 17/8/2026), các thế hệ nghệ sĩ, chiến sĩ của đơn vị đã luôn đồng hành cùng Quân đội và đất nước, ghi lại bằng hình ảnh những chặng đường lịch sử, những chiến công, sự hy sinh và vẻ đẹp của người lính "Bộ đội Cụ Hồ".
Hình ảnh trong quá trình ghi hình một số bộ phim của Điện ảnh QĐND.
Từ chiến trường đến những thước phim lịch sử
Sự ra đời của Đoàn Điện ảnh Quân đội gắn liền với yêu cầu tuyên truyền, cổ vũ quân và dân cả nước trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Những ngày đầu thành lập, lực lượng còn mỏng, trang thiết bị thiếu thốn, điều kiện tác nghiệp vô cùng gian khổ. Song, với tinh thần trách nhiệm và lòng say mê nghề nghiệp, các nghệ sĩ, chiến sĩ đã mang theo máy quay, máy ảnh cùng bộ đội hành quân đến những chiến trường ác liệt.
Ở nơi bom đạn, họ vừa là người lính, vừa là người làm điện ảnh; trực tiếp sống, chiến đấu và ghi lại những hình ảnh chân thực về đời sống chiến đấu của quân và dân ta. Những thước phim được thực hiện trong khói lửa chiến tranh đã trở thành nguồn tư liệu đặc biệt quý giá, phản ánh khí thế chiến đấu, ý chí quyết chiến, quyết thắng, tình đồng chí, đồng đội và sự hy sinh của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ.
Từ những tác phẩm như Người Hàm Rồng, Dòng thác bạc, Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào đến nhiều bộ phim về các chiến dịch, trận đánh và địa danh lịch sử, Điện ảnh Quân đội đã góp phần tái hiện sinh động cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Máy quay của những người lính làm phim có mặt trên nhiều chiến trường, ghi lại những thời khắc lịch sử bằng sự dấn thân, lòng quả cảm và ý thức trách nhiệm trước Đảng, Quân đội và Nhân dân.
Cùng với sự phát triển của Quân đội và đất nước, đơn vị từng bước được kiện toàn về tổ chức. Tháng 9-1972, Đoàn Điện ảnh Quân đội đổi tên thành Xưởng phim Quân đội; tháng 10-1986 đổi tên thành Xí nghiệp Phim Quân đội. Ngày 15-3-1993, Xí nghiệp Phim Quân đội được đổi tên thành Điện ảnh Quân đội nhân dân, trực thuộc Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Mỗi lần thay đổi tên gọi đánh dấu một bước phát triển mới về tổ chức, lực lượng, nhiệm vụ và năng lực sáng tạo. Dù ở giai đoạn nào, các thế hệ cán bộ, nghệ sĩ, nhân viên, chiến sĩ của đơn vị vẫn luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, phát huy phẩm chất người quân nhân cách mạng và tinh thần lao động nghệ thuật nghiêm túc.
Hơn 1.400 bộ phim thuộc nhiều loại hình, hàng chục vạn mét phim tư liệu nhựa được thực hiện trong hơn sáu thập kỷ là kết quả của một hành trình bền bỉ. Đằng sau những con số ấy là công sức, trí tuệ, sự hy sinh và lòng yêu nghề của nhiều thế hệ nghệ sĩ, chiến sĩ; là một phần ký ức bằng hình ảnh về lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Những khuôn hình còn lại hôm nay là sự dấn thân, thậm chí bằng cả tính mạng của những người làm phim mặc áo lính trong các cuộc kháng chiến và cả trong hòa bình, 38 cán bộ, nghệ sĩ của Điện ảnh Quân đội nhân dân đã hy sinh khi đang thực hiện nhiệm vụ. Máu của các anh đã hòa vào những thước phim trở thành tư liệu lịch sử vô giá cho thế hệ mai sau.
Bản sắc điện ảnh của những người lính
Nét riêng làm nên bản sắc của Điện ảnh Quân đội nhân dân trước hết bắt nguồn từ chính đội ngũ sáng tác. Họ là những nghệ sĩ mặc áo lính, được rèn luyện trong môi trường quân ngũ, am hiểu đời sống bộ đội, có điều kiện đồng hành cùng cán bộ, chiến sĩ trong thực hiện nhiệm vụ.
Sự thấu hiểu ấy giúp các tác phẩm về đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng có chiều sâu, gần gũi và chân thực. Người lính hiện lên trên màn ảnh với đầy đủ vẻ đẹp của lòng yêu nước, ý chí chiến đấu, đức hy sinh, tình đồng chí, đồng đội và sự gắn bó máu thịt với nhân dân. Mỗi bộ phim là một tác phẩm nghệ thuật, đồng thời là kết quả của trách nhiệm chính trị và tình cảm mà người nghệ sĩ, chiến sĩ dành cho đồng đội của mình.
Hình ảnh trong phim tài liệu "Đại biểu của nhân dân".
Sau ngày đất nước thống nhất, Điện ảnh Quân đội nhân dân tiếp tục bám sát thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hình tượng người lính được phản ánh trong những điều kiện, nhiệm vụ và không gian mới: huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu; bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biển, đảo và vùng trời; thực hiện công tác đối ngoại quốc phòng; dân vận, cứu hộ, cứu nạn; giúp nhân dân phát triển kinh tế, khắc phục thiên tai và ổn định cuộc sống.
Qua từng tác phẩm, phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" được thể hiện sinh động trong cả chiến tranh và hòa bình. Đó là bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần kỷ luật, ý thức trách nhiệm, lòng nhân ái và sự tận tụy vì nhân dân. Những người lính hôm nay tiếp nối truyền thống cha anh, sẵn sàng nhận nhiệm vụ ở những nơi khó khăn, gian khổ, góp phần giữ gìn cuộc sống bình yên của nhân dân.
Bám sát nhiệm vụ chính trị của đất nước và Quân đội, đơn vị đã thực hiện nhiều tác phẩm có giá trị như Tiến bước dưới Quân kỳ, Vững bước dưới cờ Đảng, Lời nguyện tri ân, Linh ảnh, Chiến thắng Bình Giã, Tỉnh thức và hóa giải, Vì họ là người lính, Hẹn gặp ở Phou Nhoi, Mặt trận đặc biệt: Văn hóa còn thì dân tộc còn, Đại biểu của nhân dân, Thép trong lòng biển sâu, Đông Sơn -miền ký ức...
Những người lính chép sử bằng hình Hình ảnh trong phim tài liệu "Hẹn gặp ở Phou Nhoi".
Mỗi bộ phim lựa chọn một cách tiếp cận riêng nhưng đều hướng đến việc khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng, tôn vinh truyền thống cách mạng, tri ân những người có công với đất nước và làm nổi bật vẻ đẹp của người lính. Trong đó, "Vì họ là người lính" khắc họa những người lính thời bình đang công tác trong các lực lượng đặc thù như bộ đội biên phòng, hải quân, phòng không - không quân. Dù ở những vị trí, môi trường khác nhau, người lính vẫn luôn tận tâm, trách nhiệm, góp phần làm nổi bật sự tiếp nối và phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" trong thời kỳ mới. "Thép trong lòng biển sâu" tập trung khắc họa người lính tàu ngầm có bản lĩnh, ý chí vững vàng, ngày đêm rèn luyện, làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. "Đông Sơn - miền ký ức" tái hiện không gian văn hóa vùng đất Đông Sơn và những năm tháng chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng. Qua ký ức của những con người bình dị, bộ phim làm nổi bật lòng yêu nước, ý chí chiến đấu cùng những đóng góp, hy sinh của quân và dân trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc.
Phim truyện điện ảnh Mưa đỏ tiếp tục cho thấy nỗ lực của Điện ảnh Quân đội nhân dân trong việc đưa những sự kiện lịch sử lớn đến với công chúng bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại. Thông qua câu chuyện về 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, bộ phim khắc họa sự hy sinh của quân và dân ta, ca ngợi khát vọng hòa bình, độc lập, thống nhất đất nước; đồng thời làm nổi bật tình đồng chí, đồng đội, tình cảm gia đình và sức mạnh tinh thần của con người Việt Nam trong chiến tranh.
Hình ảnh trong phim truyện điện ảnh "Mưa đỏ".
Phim truyện điện ảnh "Mưa đỏ" chạm đến cảm xúc của khán giả.
Tiếp nối truyền thống bằng tư duy sáng tạo mới
Trước sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ và sự thay đổi trong nhu cầu tiếp nhận của công chúng, Điện ảnh Quân đội nhân dân xác định đổi mới là yêu cầu tất yếu. Sự đổi mới trước hết phải được tiến hành trên cơ sở giữ vững tôn chỉ, mục đích và định hướng sáng tác; bám sát đường lối, quan điểm của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng về văn hóa, văn học, nghệ thuật.
Các tác phẩm phải có nội dung tư tưởng sâu sắc, phản ánh trung thực đời sống, có giá trị nghệ thuật và khả năng tác động tích cực đến người xem. Cùng với việc khai thác các đề tài lịch sử, chiến tranh cách mạng, đơn vị chú trọng phản ánh những vấn đề đặt ra trong quá trình xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Đảng ủy, Ban Giám đốc đơn vị luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ, nghệ sĩ, tạo điều kiện để các đạo diễn, biên kịch, quay phim và kỹ thuật viên trẻ được thử sức ở nhiều mảng đề tài, tiếp cận các xu hướng sáng tạo mới. Lớp nghệ sĩ trẻ ngày càng chủ động tìm kiếm đề tài, nâng cao trình độ chuyên môn và ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào quá trình sản xuất phim.
Lớp bồi dưỡng nghiệp vụ
Công nghệ hậu kỳ, âm thanh, hình ảnh từng bước được hiện đại hóa; tư duy làm phim có sự chuyển biến mới theo hướng cô đọng, hấp dẫn và phù hợp hơn với nhu cầu tiếp nhận của công chúng. Đây là cơ sở để những người làm điện ảnh của Điện ảnh quân đội nhân dân tiếp tục phát huy truyền thống, đơn vị anh hùng, tích cực chủ động đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ số tạo ra những tác phẩm có giá trị cao về nghệ thuật, tạo dấu ấn đi vào lịch sử của nền điện ảnh cách mạng đương đại của nước nhà.
Không chỉ sản xuất phim, Điện ảnh Quân đội nhân dân còn đang lưu giữ một khối lượng lớn tư liệu hình ảnh quý giá về lịch sử, quân đội trong những sự kiện lớn của đất nước. Bảo quản, số hóa và sử dụng hiệu quả giá trị kho tư liệu ấy là trách nhiệm mà thế hệ hôm nay đang kế thừa và phát huy.
Hoạt động phổ biến phim cũng được chú trọng. Những tuần phim về đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng đã trở thành cầu nối giữa tác phẩm với công chúng. Sự quan tâm của các cựu chiến binh, cán bộ, chiến sĩ, học sinh, sinh viên và đông đảo nhân dân cho thấy sức sống của dòng phim cách mạng, đồng thời khẳng định nhu cầu tìm hiểu lịch sử, truyền thống dân tộc qua ngôn ngữ điện ảnh vẫn luôn hiện hữu.
Vững bước trên chặng đường mới
Kỷ niệm 66 năm Ngày truyền thống là dịp để cán bộ, nghệ sĩ, nhân viên, chiến sĩ Điện ảnh Quân đội nhân dân ôn lại chặng đường vẻ vang, tưởng nhớ và tri ân những thế hệ đi trước đã cống hiến tài năng, trí tuệ, công sức và cả tuổi thanh xuân cho sự nghiệp điện ảnh cách mạng.
Hình ảnh cán bộ Nữ Điện ảnh QĐND hướng ứng tuần lễ áo dài.
Trong thời gian tới, Điện ảnh Quân đội nhân dân tiếp tục nâng cao chất lượng các tác phẩm phim tài liệu, phim khoa học và phim truyện; chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng công nghệ hiện đại, đổi mới phương thức sản xuất, phổ biến và quảng bá phim. Mỗi tác phẩm đảm bảo đúng tôn chỉ, mục đích, định hướng chính trị; tôn vinh hình tượng "Bộ đội Cụ Hồ" và đáp ứng nhu cầu thưởng thức ngày càng cao của khán giả.
66 năm, hành trình của những người lính chép sử bằng hình vẫn đang tiếp tục. Phát huy truyền thống đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cán bộ, nghệ sĩ, nhân viên, chiến sĩ Điện ảnh Quân đội nhân dân nguyện giữ vững bản lĩnh chính trị, nuôi dưỡng khát vọng sáng tạo, đưa những câu chuyện về lịch sử, Quân đội và người lính đến gần hơn với công chúng; góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới./.
Bình luận (0)