AI đang thay đổi ngành phim như thế nào?

AI đang thay đổi cuộc chơi ngành phim

Ở Trung Quốc, một cuộc cách mạng nhỏ đang diễn ra trên màn hình điện thoại. Những bộ phim ngắn với thời lượng chỉ vài phút, tình tiết dồn dập và được sản xuất với tốc độ chưa từng có đang trở thành một ngành công nghiệp trị giá hàng chục tỷ USD.

8 tháng đầu năm này có khoảng 430.000 phim ngắn micro drama được phát hành, gấp 13 lần tổng số của cả năm trước. Trong đó, hơn 90% sử dụng công nghệ AI trong quá trình sản xuất.

Từ nhân vật, bối cảnh cho đến những cảnh quay phức tạp, nhiều công đoạn từng đòi hỏi cả một ê-kíp nay có thể được thực hiện với sự hỗ trợ của AI.

Nhanh hơn, rẻ hơn, AI không chỉ tạo ra những bộ phim mới. Nó đang đang đặt lại câu hỏi về cách một bộ phim được sản xuất, ai có thể trở thành nhà làm phim và ngành công nghiệp này sẽ đi về đâu.

Hai năm trước, khi ông Chu Trí Lực tìm kiếm địa điểm để thành lập một xưởng phim trí tuệ nhân tạo ở Trung Quốc, chỉ có một lựa chọn duy nhất rõ ràng - đó là thành phố Thâm Quyến, với hệ sinh thái công nghệ rộng lớn của nó.

Nhưng năm nay, ông Chu cho biết đã nhận được nhiều cuộc gọi từ các quan chức tại các thành phố và khu công nghiệp trên khắp cả nước, tất cả đều với cùng một lời đề nghị: Hãy mang công việc kinh doanh phim AI của các bạn đến đây.

Để thu hút các nhà sáng tạo, một số địa phương đưa ra nhiều ưu đãi, miễn hoặc giảm tiền thuê văn phòng, hỗ trợ nhà ở, sinh hoạt và cung cấp năng lực tính toán.

Ông Chu Trí Lực - Bộ phận Nội dung trí tuệ nhân tạo, Công ty China Wit Media cho biết: "Nếu tôi thành lập một công ty, tôi có thể nhận được văn phòng miễn phí hoặc thuê với giá ưu đãi. Có thể có hỗ trợ nhà ở hoặc sinh hoạt. Và trực tiếp hơn nữa là hỗ trợ về năng lực tính toán, cho phép truy cập trực tiếp vào các tài nguyên máy tính thực hiện các dự án".

Sự hậu thuẫn này cho thấy phim AI đang được nhìn nhận không chỉ như một xu hướng sáng tạo, mà như một ngành công nghiệp mới và lợi thế đầu tiên rất rõ ràng là chi phí.

Theo CCTV, trong nửa đầu năm nay, chi phí sản xuất phim ngắn bằng AI tại Trung Quốc đã giảm từ khoảng 5.000 nhân dân tệ mỗi phút xuống chỉ còn vài trăm nhân dân tệ. Với những nhà làm phim trẻ, sự thay đổi này mở ra một cách làm phim hoàn toàn khác.

Anh Phạm Tiểu Quân - Sinh viên cao học ngành Đạo diễn phim cho hay: "Một buổi quay đám cưới thông thường có thể tốn 60.000 nhân dân tệ. Nhưng với các công cụ AI, tôi có thể chỉ tốn khoảng 1.400 nhân dân tệ để biến nó thành hiện thực".

Chi phí thấp đồng nghĩa với việc nhà sản xuất có thể thử nghiệm nhiều ý tưởng hơn, sản xuất nhanh hơn và không nhất thiết phải đặt cược một khoản đầu tư lớn vào một bộ phim duy nhất.

Nếu kết hợp với dữ liệu mà các nền tảng đang có về hành vi và thị hiếu khán giả, AI có thể tạo ra một vòng lặp mới: Biết khán giả muốn gì - tạo nội dung - đưa ra thị trường - nhận phản hồi - tiếp tục sản xuất. Đó là lợi thế không chỉ về công nghệ, mà về tốc độ và mô hình kinh doanh.

AI rút ngắn chu kỳ, giảm chi phí sản xuất phim ngắn

Những gì đang diễn ra tại Trung Quốc cho thấy AI có thể đang thay đổi ngành phim không chỉ từ khâu sản xuất, mà cả cách các nhà làm phim tìm kiếm và phục vụ khán giả. Từ thực tế tại đây, AI đang làm thay đổi cách các nhà sản xuất và nền tảng phát triển nội dung.

Theo Tổng cục Phát thanh truyền hình Trung Quốc, chỉ trong 8 tháng đầu năm nay đã có khoảng 430.000 phim ngắn ra mắt, gấp 13 lần tổng số phim phát hành trong cả năm 2025. Trong đó, phim sản xuất bằng AI chiếm hơn 90%.

AI đang làm thay đổi mạnh mẽ cấu trúc nguồn cung và cách thức sản xuất của ngành phim ngắn nước này. AI hiện đã có thể đảm nhiệm toàn bộ quy trình sản xuất phim ngắn, từ viết kịch bản, xây dựng nhân vật, tạo hình ảnh, âm thanh và hậu kỳ. Vì vậy, chu kỳ sản xuất từ vài tháng được rút ngắn xuống chỉ còn vài ngày. Chi phí sản xuất cũng giảm khoảng 1/10.

Có thể thấy, nếu sản xuất phim theo cách truyền thống, mỗi ý tưởng đều có chi phí thử nghiệm khá cao. Nhưng với AI, hoàn toàn có thể làm thử nghiệm thời lượng ngắn, nếu phản ứng khán giả tốt sẽ tiếp tục đầu tư. Đây là thay đổi lớn về kinh tế sản xuất nội dung.

Tuy nhiên, sản xuất nhanh, chi phí rẻ cũng dẫn đến tình trạng dư thừa nguồn cung, nội dung lặp đi lặp lại gây nhàm chán cho người xem. Trong hàng trăm nghìn phim ngắn ra mắt mỗi năm, số lượng phim tốt, có 100 triệu lượt xem trở lên chỉ chiếm chưa đến 1/1.000.

Như vậy, cùng với việc sử dụng AI để tăng hiệu quả kể chuyện thì các nhà sản xuất và nền tảng phát triển nội dung vẫn cần chú trọng đến chính câu chuyện đó.

AI mở ra mô hình kinh doanh mới cho ngành phim

Khi chi phí sản xuất giảm rất mạnh, trong khi các nền tảng lại có lượng dữ liệu lớn về thị hiếu và hành vi của khán giả, liệu AI có đang tạo ra một mô hình kinh doanh mới cho ngành phim, thay vì chỉ là một công cụ hỗ trợ các nhà làm phim?

Nhờ ứng dụng AI, dữ liệu nền tảng có được về hành vi thị hiếu người xem nếu kết hợp với AI sẽ giúp dự đoán chính xác hơn khán giả muốn xem gì, từ đó sẽ tiếp tục tạo ra các nội dung để đáp ứng chính nhu cầu đó. Đây là lợi thế của AI.

Tuy nhiên nếu đặt dưới góc độ thị trường thì các chuyên gia Trung Quốc đang đưa ra phân tích cụ thể. Doanh thu trên mỗi nghìn lượt xem đã giảm một nửa so với nửa cuối năm 2025, chỉ dao động từ 0,8 đến 1,07. Có thể thấy, lợi nhuận của phim ngắn AI là chưa cao.

Nếu so với phim ngắn người thật đóng thì dù chi phí mỗi tập cao hơn, nhưng sẽ thu hút khán giả hơn nhờ sự chân thực của diễn xuất, đồng thời nâng cao doanh thu thông qua hợp tác thương hiệu, mở rộng sở hữu trí tuệ và phân phối dài hạn.

Như vậy cần có thêm thời gian để đánh giá về mô hình kinh doanh dựa trên AI trong ngành phim. Trọng tâm tương lai của ngành công nghiệp này chắc chắn sẽ chuyển từ "sản xuất hàng loạt" đơn giản sang sản xuất chất lượng cao và phát triển sở hữu trí tuệ và ở đó, AI vẫn có thể là công cụ quan trọng.

Hiện tại, Trung Quốc đã yêu cầu ghi nhãn đối với nội dung do AI tạo ra, trong khi những quy định về bản quyền vẫn đang tiếp tục được hoàn thiện.

Nhưng bất chấp những tranh luận đó, ngành phim AI vẫn đang mở rộng. Rất có thể cuộc cạnh tranh của ngành điện ảnh có thể cũng sẽ thay đổi theo từ cuộc đua về kinh phí và quy mô đoàn phim, sang cuộc đua về công nghệ, dữ liệu, nội dung và khả năng chinh phục khán giả.