AI lên ngôi, cử nhân ngôn ngữ đối mặt áp lực thích nghi để không bị thay thế

Cuộc cách mạng công nghệ số bùng nổ mang theo những bước tiến vượt bậc của trí tuệ nhân tạo - AI. Từ việc dịch thuật tài liệu, chuẩn bị nội dung cho đến giao tiếp cơ bản bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau, AI đều có thể xử lý một cách nhanh chóng.

Sự phát triển nhanh chóng ấy đang tạo ra một nỗi lo cho chuyên ngành biên - phiên dịch nói riêng, và toàn bộ khối ngành ngôn ngữ nói chung, tạo nên một áp lực vô hình cho các tân cử nhân.

Những lo lắng song hành với sự phát triển của công nghệ.

Thực tế, không ít các bạn sinh viên mới tốt nghiệp cảm thấy áp lực khi bước chân vào thị trường lao động, nơi mà các doanh nghiệp đang ngày càng tối ưu hóa chi phí bằng công nghệ. Câu hỏi "Học ngôn ngữ ra làm gì khi đã có AI?" trở thành nỗi trăn trở của nhiều bạn trẻ.

Nguyễn Quang Nhất - cử nhân xuất sắc ngành Ngôn ngữ Đức - Trường Đại học Hà Nội, cầm trên tay tấm bằng danh giá, nhưng Nhất vẫn luôn cảm thấy bối rối trước những biến đổi của thị trường lao động.

Là tân cử nhân với tấm bằng Xuất sắc, không khó để Quang Nhất tìm kiếm được một công việc giảng dạy - gia sư từ sớm. Tuy nhiên, AI cũng ít nhiều ảnh hưởng công việc của Nhất, khi mọi giáo án, bài giảng được các học viên tự tạo ra nhanh chóng. Điều này cũng ít nhiều ảnh hưởng đến quá trình công tác, giảng dạy của Nhất.

"Sự phát triển mạnh mẽ của AI và việc chúng đang thay thế các công việc ngôn ngữ, như dịch thuật tự động hay phiên dịch các cuộc họp đơn giản là một thực tế rõ ràng. Vì vậy, nếu hỏi có lo lắng không, câu trả lời chắc chắn là có, thậm chí có những đêm mình mất ngủ khi nghĩ đến vấn đề tương lai của ngành nghề này", - Quang Nhất chia sẻ.

Bên cạnh đó, là một sinh viên ngành Ngôn ngữ và Văn hóa Hàn Quốc, trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia, Phạm Thị Trà My cũng chia sẻ những áp lực khi phải đồng thời cạnh tranh với AI dù mới bỡ ngỡ bước chân vào thị trường lao động.

Trà My chia sẻ: "Có nhiều lúc mình còn cảm thấy bản thân không thể cạnh tranh với AI, khi rõ ràng một thực tế rằng vốn từ vựng và ngữ pháp của mình không rộng và chắc chắn bằng các công cụ thông minh sẵn có".

"AI thay thế con người" là một hiện thực khó xảy ra.

Trong quá trình học tập và làm việc, không chỉ trang bị đầy đủ kỹ năng, các tân cử nhân cũng luôn phải đảm bảo một tâm lý vững vàng cho hành trình phát triển cùng công nghệ.

Hành trình 4 năm học tập và thực hành không chỉ mang lại vốn kiến thức nền tảng quý giá, mà còn định hình những kỹ năng cốt lõi - thứ vượt xa khỏi khả năng bắt chước của máy móc.

Học hai ngôn ngữ hoàn toàn khác nhau, có một nỗi lo về AI giống nhau, cả Quang Nhất và Trà My đều nhận ra một thực tế có thể trấn an bản thân. Đó là máy móc thì không thể có cảm xúc giống con người.

AI sẽ không thể cảm nhận được các sắc thái văn hóa khác nhau trong dịch thuật, không thể đoán trước tình huống, ngữ cảnh để đưa ra những bản dịch phù hợp nhất giống như con người.

Không chỉ trong dịch thuật, đối với công việc giảng dạy, trí tuệ nhân tạo cũng không thể tạo động lực hay truyền cảm hứng cho các học viên mạnh mẽ như cách các thầy cô đứng lớp đang ngày ngày thực hiện.

Lời khuyên nào cho các tân cử nhân ngành ngôn ngữ?

Sự phát triển của công nghệ đang ít nhiều tác động đến mọi nhóm ngành nghề, từ truyền thông, thương mại, nghiên cứu,.. cho tới các dịch vụ cộng đồng như xe ôm công nghệ, chăm sóc khách hàng,... Vậy nên việc hội nhập và thích ứng chính là chìa khóa quan trọng cho tất cả mọi người, không chỉ riêng các bạn sinh viên mới ra trường.

Cô Đặng Hồng Thu, giảng viên ngôn ngữ Anh chia sẻ: Trong một lớp học, khi nhận được câu hỏi của giảng viên, gần như ai cũng có thể ngay lập tức tìm kiếm câu trả lời nhờ AI, nhưng không phải ai cũng có thể chắt lọc, phân tích, phản biện và trình bày để đưa ra một câu trả lời hoàn chỉnh, mang tính cá nhân. Vậy nên ứng dụng vào thực tế, để không bị phụ thuộc hay thay thế, các tân cử nhân bắt buộc phải có những cho mình những kỹ năng mềm cần thiết.

Cơ hội nghề nghiệp ngành ngôn ngữ có thể đang và sẽ thu hẹp do công nghệ, vậy nên ngoài việc bắt nhịp, các bạn sinh viên còn cần phải thành thạo kỹ năng ứng dụng, quản lý, đặc biệt là kiểm soát chúng.

Theo cô Thu, các tân cử nhân hãy cứ thử thách bản thân, khoan nghĩ đến việc e sợ khi còn chưa bắt đầu. Nếu sợ có thể bị thay thế, vậy hãy thử cho AI làm "người" dẫn dắt, từ đó tìm kiếm những hướng đi riêng, phong cách riêng trên con đường sự nghiệp đầy hứa hẹn phía trước.

Thị trường lao động sẽ còn nhiều biến động, nhưng khi đã có một nền tảng kiến thức và kỹ năng vững chắc, các tân cử nhân sẽ không lo không thể tìm kiếm được việc làm. Hãy biến trí tuệ nhân tạo thành một "người bạn đồng hành", một "đối thủ" cân sức để vươn lên, thay vì chỉ xem chúng như những "mối đe dọa" đáng lo ngại.