Ai sẽ trả tiền cho tin tức trong kỷ nguyên AI?

Tại Australia, Chính phủ nước này đề xuất các biện pháp mạnh tay nhằm buộc các tập đoàn công nghệ lớn phải trả tiền cho báo chí. Cuối tháng 4 vừa qua, chính phủ Australia công bố dự thảo luật nhằm tăng sức ép đối với các nền tảng công nghệ lớn như Google, Meta và TikTok.

Theo đề xuất, các doanh nghiệp này sẽ được khuyến khích ký kết thỏa thuận thương mại với các cơ quan báo chí Australia. Nếu không tham gia, họ có thể phải nộp khoản phí tương đương 2,25% doanh thu tại thị trường Australia.

Chính phủ Australia khẳng định khoản tiền này không nhằm tăng thu ngân sách, mà sẽ được hoàn trả cho các tổ chức báo chí để hỗ trợ hoạt động sản xuất tin tức. Đây là bước đi mới nhất trong nỗ lực kéo một phần giá trị kinh tế từ các nền tảng công nghệ quay trở lại các tòa soạn.

Thủ tướng Australia Anthony Albanese cho biết: "Động thái này không nhằm mục đích tăng thu ngân sách nhà nước. Toàn bộ số tiền thu được sẽ được hoàn trả cho các nhà báo, nhằm chi trả cho hoạt động báo chí mà các bạn đang thực hiện ở các tòa soạn trên khắp cả nước. Các tập đoàn đa quốc gia không thể tiếp tục khai thác nội dung tin tức để tạo lợi nhuận mà không có sự đền bù thỏa đáng cho những người tạo ra nội dung sáng tạo đó".

Từ năm 2021, Australia đã yêu cầu các tập đoàn công nghệ lớn phải đàm phán trả tiền cho các cơ quan báo chí khi sử dụng hoặc hưởng lợi từ nội dung tin tức. Theo giới chức nước này, cơ chế đó đã mang lại khoảng 700 triệu USD cho ngành báo chí trong vòng 5 năm qua.

Ông Peter Lewis - Giám đốc Trung tâm Công nghệ, Viện Nghiên cứu Australia cho hay: "Đây là một đạo luật mang tính tiên phong, tạo cơ sở để các nền tảng công nghệ chia sẻ giá trị với các cơ quan báo chí. Điều đó sẽ giúp ngành báo chí Australia có thêm nguồn lực để sản xuất các nội dung phục vụ lợi ích công chúng".

Những người ủng hộ cho rằng khi ngày càng nhiều người tiếp cận tin tức qua các nền tảng số, các công ty công nghệ cũng cần chia sẻ lợi ích với những đơn vị tạo ra nguồn tin gốc. Tuy nhiên, cuộc tranh luận đang bước sang một giai đoạn mới cùng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.

Các hệ thống AI ngày càng sử dụng lượng lớn nội dung báo chí để huấn luyện mô hình hoặc tạo ra các bản tóm tắt thông tin cho người dùng, trong khi cơ chế chi trả cho các nhà sản xuất nội dung vẫn chưa thực sự rõ ràng. Vì thế, câu hỏi đặt ra hiện nay không chỉ là ai phân phối tin tức, mà còn là ai sẽ trả tiền cho những người tạo ra tin tức trong kỷ nguyên AI.

Không chỉ Australia, mới đây nhất, vào tháng trước, Tòa án Công lý Liên minh châu Âu đã ra phán quyết khẳng định các quốc gia thành viên EU hoàn toàn có quyền yêu cầu các nền tảng số phải trả thù lao công bằng cho các cơ quan báo chí khi khai thác nội dung tin tức trực tuyến.

Bên cạnh cuộc cạnh tranh thu hút người xem, các cơ quan báo chí truyền thống cũng đang trong cuộc cạnh tranh pháp lý về quyền được chia sẻ doanh thu với các mạng xã hội.