Doanh nghiệp Nhật Bản đưa AI vào hoạt động kinh doanh
Có một thay đổi đang diễn ra khá âm thầm trong các văn phòng tại nhiều nước trên thế giới, trong đó có Nhật Bản đó là ngày càng nhiều việc trước đây do nhân viên làm, giờ được giao cho trí tuệ nhân tạo AI.
Khảo sát của Đài NHK với 100 doanh nghiệp lớn cho thấy 62% đang sử dụng AI trong các hoạt động kinh doanh chính. Trong 82 doanh nghiệp trả lời về tuyển dụng, bố trí nhân sự, hơn 30% cho biết đã hoặc đang xem xét, điều chỉnh vì AI.
Như vậy, AI không chỉ giúp nhân viên làm nhanh hơn. Khi một phần công việc được chuyển sang cho máy, doanh nghiệp cũng phải tính lại phần việc của con người.
Tại một số doanh nghiệp Nhật Bản, việc này đang được thử nghiệm theo một cách rất cụ thể. Tập đoàn công nghệ lớn GMO đã bắt đầu triển khai hệ thống trí tuệ nhân tạo được thiết kế cho công ty.
Hàng ngày nhân viên văn phòng nhập vào hệ thống những công việc cần làm, ngày lập tức hệ thống sẽ đề xuất phần việc nào AI có thể đảm nhiệm được và phần việc nào nên do nhân viên đảm nhiệm. Mỗi tháng, tập đoàn GMO chỉ định 1 ngày mà tất cả công việc đều được xử lý bằng AI và robot hình người.
Nhân viên Tập đoàn GMO, Nhật Bản cho hay: "Hệ thống sẽ tự động đề xuất những công đoạn nào có thể thay thế bằng AI để nâng cao hiệu quả, tự động hóa công việc. Cách làm việc của tôi đã thay đổi hoàn toàn. Trước đây, phải đọc và xử lý từng nội dung một, mất rất nhiều thời gian. Còn bây giờ, AI có thể đưa ra kết quả gần như ngay lập tức. Vì vậy, tôi khó có thể quay lại cách làm cũ".
Tại khu vực huấn luyện và nghiên cứu ứng dụng các "AI vật lý", các robot hình người được trang bị AI được thực nghiệm và kiểm tra độ an toàn, trước khi được đưa đến các nhà máy, hiện trường để xem khả năng thay thế các phần việc của con người.
Ông Ri Janbe - Trưởng bộ phận AI, Tập đoàn GMO, Nhật Bản cho hay: "Tôi cho rằng cách làm trước đây đã không còn phù hợp với giai đoạn hiện tại. Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên mà những việc phải mất tới 10 hoặc 20 năm để đạt được, có thể nhanh chóng được hoàn thành chỉ trong vài tuần bởi các công ty khởi nghiệp sử dụng AI. Chúng tôi cần xây dựng một hệ thống mà 1 người có thể làm việc tương đương 10 người".
Khác với robot đơn thuần là lặp lại các hành động được lập trình sẵn, những robot AI có thể tự động đánh giá tình huống và thực hiện nhiệm vụ, và mở ra kỳ vọng trong những công việc vất vả và nguy hiểm.
AI tạo sinh và AI vật lý không chỉ làm thay đổi cơ cấu việc làm, mà đang làm thay đổi hình thức kinh doanh, vận hành của các công ty. Nhiều chuyên gia cho rằng, sự thành bại của nhiều công ty tới đây sẽ phụ thuộc vào việc cải tổ hoạt động để phù hợp với trí tuệ nhân tạo.
Đào tạo lại lao động khi AI thay đổi việc làm
Cũng theo khảo sát của NHK, 76% doanh nghiệp cho rằng việc làm sẽ thay đổi, khi người lao động có thể phải chuyển sang những vị trí hoặc loại công việc khác. Điều đó có nghĩa là cùng với việc AI được đưa vào doanh nghiệp, người lao động cũng sẽ phải thích nghi với những yêu cầu mới. Tại Nhật Bản, sự thích nghi này không chỉ nằm trên giấy.
Tại các doanh nghiệp Nhật Bản đang ứng dụng mạnh mẽ AI, một xu hướng đang ngày càng nổi bật đó là "đào tạo để chuyển việc". Nhiều công ty đã mở các khóa đào tạo cho những nhân viên bị AI thay thế, có thể làm các công việc mà AI chưa làm được. Những nhân viên thuộc khối văn phòng, kế toán, bán lẻ được đào tạo để có thể làm được những việc như sửa chữa, lắp đặt hoặc các công việc của một thợ lành nghề.
Các doanh nghiệp Nhật Bản ứng dụng AI theo từng bước, có thí điểm và đánh giá rõ ràng, không làm ồ ạt. Ví dụ, có khoảng 20 đầu việc với 1 nhân viên bán hàng của GMO và AI được ứng dụng lần lượt với từng đầu việc và sau đó đánh giá kết quả.
Khi lao động "cổ xanh" bước vào kỷ nguyên AI
Nếu doanh nghiệp đang phải giúp người lao động thích nghi với những thay đổi trước mắt một câu hỏi khác cũng được đặt ra: Thế hệ lao động tiếp theo sẽ được chuẩn bị như thế nào?
Tại Nhật Bản, sự thay đổi này đã bắt đầu từ các cơ sở đào tạo. AI và khoa học dữ liệu đang dần trở thành kỹ năng cơ bản đối với sinh viên ở nhiều ngành. Mục tiêu không chỉ là đào tạo người phát triển AI, mà quan trọng hơn là tạo ra một lực lượng lao động biết sử dụng AI để làm việc.
Điều đáng chú ý là Nhật Bản lại có xu hướng nâng cấp lực lượng thợ lành nghề. Mục tiêu là tạo ra một thế hệ thợ mới có khả năng vừa làm việc bằng tay nghề thực tế, vừa điều khiển và phối hợp với máy móc thông minh.
Nhiều cơ sở đào tạo có xu hướng tập trung đào tạo những lao động "cổ xanh" được hiểu là những công việc kỹ thuật, sản xuất hoặc lao động trực tiếp tại hiện trường, thường cần kỹ năng thực hành và tay nghề. Tuy nhiên, điểm quan trọng là "cổ xanh" không đồng nghĩa với lao động giản đơn, mà đòi hỏi tay nghề cao.
AI đang đi sâu vào công việc ở nhiều quốc gia và cùng với đó là những thay đổi trong cách doanh nghiệp sử dụng lao động, cũng như cách người lao động chuẩn bị cho công việc.
Dù ở Nhật Bản hay nhiều nền kinh tế khác, câu chuyện lúc này không còn chỉ là AI có thể làm thay con người những gì, mà là công việc sẽ được tổ chức lại ra sao và người lao động sẽ cần những kỹ năng gì để thích nghi với sự thay đổi đó.
Bình luận (0)