Giá nhiên liệu hóa thạch leo thang cùng cơn khát điện năng từ trí tuệ nhân tạo đang thúc đẩy sự trở lại mạnh mẽ của điện hạt nhân. Các thống kê mới nhất cho thấy, số lò phản ứng hạt nhân đang được xây dựng trên toàn thế giới hiện ở mức cao nhất kể từ năm 1986.
Theo Hiệp hội Hạt nhân Thế giới, kể từ đầu năm tới nay, thế giới đã khởi công 11 lò phản ứng mới, qua đó nâng tổng số dự án đang thi công lên con số 79 - mức cao nhất trong vòng 40 năm qua. Nếu tính cả các dự án dự kiến vận hành trong 15 năm tới, tổng số lò phản ứng hoạt động trên toàn cầu có thể vượt mốc 600 vào năm 2040.
Động lực chính cho làn sóng này đến từ sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI. Tại Mỹ, các tập đoàn công nghệ lớn đang rót vốn phát triển lò phản ứng mô đun nhỏ nhằm tận dụng chi phí thấp và thời gian thi công ngắn, song song với kế hoạch mở rộng điện hạt nhân trị giá 80 tỷ USD của chính phủ.
Bà Sama Bilbao Y Leon - Tổng Giám đốc Hiệp hội Hạt nhân thế giới cho biết: "AI cần nguồn điện không phát thải carbon hoạt động liên tục 24/7. Rõ ràng, năng lượng hạt nhân có lẽ là một trong những cách tốt nhất để đáp ứng điều này. Tại nhiều quốc gia, chúng ta đang chứng kiến các tập đoàn công nghệ lớn thực hiện những khoản đầu tư lớn vào điện hạt nhân, từ việc tái khởi động các nhà máy tại Mỹ cho đến đầu tư vào các lò phản ứng mô đun nhỏ".
Làn sóng đầu tư điện hạt nhân đang tăng tốc trên toàn cầu.
Bên cạnh AI, giá năng lượng leo thang cũng buộc nhiều nước tìm kiếm nguồn điện tự chủ và giảm phát thải. Hồi tháng 3, Liên minh châu Âu đã công bố chính sách tích cực sử dụng năng lượng hạt nhân. Hàng loạt quốc gia như Italy, Thụy Điển, Bỉ đã đảo ngược chính sách loại bỏ năng lượng này, trong khi Pháp cân nhắc xây mới 14 lò phản ứng.
Các nền kinh tế khác cũng đẩy mạnh đầu tư, trong đó Trung Quốc là quốc gia dẫn đầu với 38 lò đang xây dựng và 42 lò trong giai đoạn quy hoạch, tiếp sau đó là Ấn Độ và Nga.
Bà Sama Bilbao Y Leon - Tổng Giám đốc Hiệp hội Hạt nhân thế giới cho hay: "Trung Quốc vẫn đang xây dựng các nhà máy điện hạt nhân đều đặn ngày qua ngày một cách rất hiệu quả, đúng tiến độ và nằm trong ngân sách dự toán. Nhiều nước đang cố gắng học hỏi cách tiếp cận có tính hệ thống và triển khai đồng loạt này, chuyển dịch từ các dự án đơn lẻ sang tiêu chuẩn hóa và nhân rộng những mô hình hiệu quả nhiều nhất có thể".
Tuy nhiên, cuộc đua cũng đặt ra nhiều thách thức lớn. Nhu cầu nhiên liệu tăng vọt đã đẩy giá hợp đồng uranium dài hạn lên mức kỷ lục mới 97 USD/pound, tương đương khoảng 214 USD/kg, vào cuối tháng 9. Điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng làm giàu nhiên liệu và bài toán tiêu chuẩn an toàn cho khoảng 70 thiết kế lò phản ứng mô đun nhỏ hiện vẫn là những rào cản cần sớm được tháo gỡ.
Điện hạt nhân đang mở ra lựa chọn dài hạn cho an ninh năng lượng, nhưng để hiện thực hóa điều này, các quốc gia sẽ còn phải giải nhiều bài toán trước mắt như nhiên liệu, chuỗi cung ứng và cả tiêu chuẩn an toàn.
Bình luận (0)