Microsoft vô hiệu hóa chatbot AI lừa đảo
Nếu trong bán hàng livestream, AI đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực để xây dựng niềm tin với khách hàng, thì ở một góc tối khác, chính công nghệ này lại đang bị lợi dụng để đánh cắp niềm tin ấy với những hậu quả khó lường.
AI đang khiến những mạng lưới lừa đảo có thêm một công cụ nguy hiểm: Không chỉ tạo ra nội dung thuyết phục, mà còn giúp tội phạm tìm hiểu nạn nhân, chọn đúng mục tiêu và cá nhân hóa từng cú lừa.
Mới đây, Microsoft cho biết đã phối hợp các đối tác vô hiệu hóa EvilTokens, một nền tảng tội phạm mạng sử dụng AI để khai thác các hộp thư điện tử đã bị chiếm quyền. Từ khi xuất hiện vào tháng 2 năm nay, EvilTokens đã được liên hệ với hơn 12.000 hộp thư thuộc hơn 10.000 tổ chức trên toàn thế giới.
AI trên nền tảng này có thể đọc và phân tích nội dung email, qua đó xác định ai là người có quyền duyệt tiền, ai thường xuyên làm việc với họ và cách tiếp cận phù hợp. Từ những thông tin đó, kẻ lừa đảo có thể tạo ra những email giả mạo giống người quen hoặc đối tác, khiến nạn nhân dễ tin tưởng và thực hiện giao dịch.
Khi lừa đảo trở thành một hệ thống
Công nghệ giúp những kẻ lừa đảo tiếp cận nạn nhân ở cách xa hàng nghìn km. Ở đâu đó, phía sau màn hình, có những kẻ đang tính toán từng bước để lợi dụng lòng tin của mọi người nhằm trục lợi.
Điều đáng nói là những kẻ đó không hoạt động đơn lẻ. Chúng là một phần của cả một cỗ máy được tổ chức bài bản, vận hành xuyên biên giới, với những con người - đôi khi là nạn nhân của chính hệ thống ấy.
Tại Hàn Quốc, những nhóm chat chuyên đưa ra những khuyến nghị đầu tư đang trở thành một cách thức mới để tiếp cận các nhà đầu tư cá nhân.
Jay, một nhân viên logistics 47 tuổi, đã mất 60 triệu won sau khi tin rằng mình đang trao đổi với nhân viên một công ty chứng khoán. Điều khiến anh mắc bẫy không chỉ là lời hứa về lợi nhuận. Đó còn là tâm lý muốn tìm một cơ hội mà những người có thu nhập bình thường khó có được.
Trong 6 tháng đầu năm, cảnh sát nước này ghi nhận hơn 3.500 vụ, với số tiền liên quan khoảng 248 triệu USD. Các chuyên gia cho rằng những kẻ lừa đảo đang khai thác chính tâm lý bất an khi thị trường biến động.
Luật sư Lee Tae-Kyung cho hay: "Khi thị trường biến động mạnh, mức độ bất ổn cũng gia tăng. Trong những thời điểm như vậy, tâm lý của các nhà đầu tư cá nhân, hay còn gọi là các nhà đầu tư nhỏ lẻ, thường trở nên khá lo lắng. Các tổ chức lừa đảo đầu tư trực tuyến lợi dụng tâm lý này, từ đó khiến chúng dễ dàng thực hiện hành vi phạm tội hơn".
Nhưng đằng sau những màn lừa đảo trên màn hình điện thoại là một thế giới khác, nơi hoạt động này đã được tổ chức thành cả một hệ thống. Tại một trung tâm lừa đảo ở Campuchia, cô Pornpen được tuyển vào làm công việc hành chính, nhưng khi đến nơi mới biết mình bị buộc phải lừa người khác.
Cô Pornpen - Nhân viên trung tâm lừa đảo nói: "Họ hỏi tôi: 'Cô có biết ở đây chúng tôi làm việc trong khu vực đen không?' Tôi hỏi lại: 'Khu vực đen là gì, còn khu vực trắng là gì?' Họ nói khu vực đen chính là trung tâm lừa đảo. Chúng tôi nói rằng mình không đăng ký vào làm việc cho một trung tâm lừa đảo. Tôi ứng tuyển vào vị trí hành chính, phụ trách các giao dịch tiền gửi và rút tiền của khách hàng. Sau đó, họ hỏi tôi: 'Vậy cô có làm công việc này hay không?'"
Vậy là trong hệ thống tội phạm này, cả người lừa và người bị lừa đều có thể là nạn nhân. Một bên bị đánh vào lòng tham hoặc nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội; bên kia bị lôi kéo, mua bán hoặc cưỡng ép để trở thành công cụ lừa những người khác. Chính sự đan xen đó đang khiến các trung tâm lừa đảo trở thành một dạng tội phạm xuyên quốc gia ngày càng khó xử lý.
Truy vết dòng tiền tội phạm
Các trung tâm lừa đảo xuyên quốc gia có thể bị đóng cửa, rồi lại mọc lên ở một nơi khác, với những con người mới. Nhưng có một thứ luôn để lại dấu vết, và cũng là mắt xích khó thay thế nhất đó là dòng tiền. Chính vì vậy, cuộc chiến chống lừa đảo đang chuyển hướng mạnh mẽ từ việc bắt giữ những kẻ trực tiếp thực hiện sang việc truy tìm, phong tỏa và thu hồi tài sản.
Việc đánh vào dòng tiền của các tổ chức tội phạm lừa đảo, không chỉ là thay đổi về cách tiếp cận, mà đã trở thành một phần quan trọng trong các chiến dịch thực tế của Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế Interpol.
Tổ chức này hiện đang triển khai công cụ Silver Notice, cho phép các nước thành viên đưa ra yêu cầu tìm kiếm những tài sản được cho là có liên quan đến tội phạm đang bị điều tra hoặc đã bị kết án.
Khác với công cụ Red Notice, vốn được sử dụng để hỗ trợ truy tìm người bị truy nã, Silver Notice tập trung vào tài sản của tội phạm.
Ông Nicholas Court - Giám đốc Điều phối Lực lượng đặc nhiệm, Interpol cho hay: "Công cụ này cho phép các cơ quan thực thi pháp luật đang truy tìm tiền của tội phạm gửi thông báo tới các nước khác, cho biết đối tượng này có những tài sản nào và đề nghị xác định những tài sản đó đang ở đâu. Chúng tôi muốn biết liệu các nước khác có thể tìm thấy ô tô, thuyền, tiền mặt, gia súc hay những tài sản khác của đối tượng hay không".
Trong thời gian thí điểm, công cụ Silver Notice đã cho thấy hiệu quả bước đầu. Các nước tham gia đã xác định được ít nhất 36 triệu euro tài sản bất hợp pháp.
Chưa dừng lại, trong Chiến dịch "First Light 2026", Interpol phối hợp với 97 quốc gia và vùng lãnh thổ, phân tích hơn 152 nghìn vụ việc. Hơn 5.800 người bị bắt, nhưng đáng chú ý không kém là hơn 31.000 tài khoản ngân hàng bị phong tỏa, cùng 293 triệu USD tài sản bất hợp pháp bị ngăn chặn. Hơn 142.000 nạn nhân được xác định trong chiến dịch.
Hiện Interpol đang đồng thời sử dụng mạng lưới và nhiều công cụ, với mục tiêu phá vỡ các dòng tiền liên quan các trung tâm lừa đảo xuyên quốc gia. Những công cụ này cho thấy cuộc chiến chống lừa đảo không chỉ dừng ở việc bắt người trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội, mà ngày càng tập trung vào tài sản và dòng tiền nuôi dưỡng cả mạng lưới.
Interpol vừa thành lập lực lượng đặc nhiệm chống lừa đảo đầu tiên, quy tụ các điều tra viên từ nhiều quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam. Đây là một bước tiến quan trọng trong cuộc chiến chống tội phạm xuyên quốc gia, khi mà các mạng lưới lừa đảo ngày càng tinh vi và khó kiểm soát. Với việc tham gia lực lượng này, Việt Nam đang cho thấy cam kết mạnh mẽ trong việc bảo vệ người dân và góp phần vào an ninh khu vực.
Bình luận (0)