Ấn Độ cảnh giác trước nguy cơ bùng phát virus Nipah sau ca nhiễm mới

Giới chức y tế bang Kerala của Ấn Độ đang khẩn trương triển khai các biện pháp phòng dịch sau khi một người đàn ông 43 tuổi tại thành phố Kozhikode có kết quả xét nghiệm sơ bộ dương tính với virus Nipah - tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có tỷ lệ tử vong cao. Sự việc làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xuất hiện thêm một đợt bùng phát dịch tại bang Kerala ở miền Nam Ấn Độ, nơi từng nhiều lần ghi nhận các ca bệnh trong những năm gần đây.

Theo thông tin từ giới chức y tế Kerala ngày 11/6, bệnh nhân là cư dân khu vực Ramanattukara thuộc thành phố Kozhikode. Người này nhập viện trong tình trạng xuất hiện các triệu chứng viêm não cấp và hiện đang được điều trị tích cực tại Bệnh viện Đại học Y khoa Chính phủ Kozhikode.

Các mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân đã được gửi tới Viện Virus học Quốc gia Ấn Độ (NIV) tại thành phố Pune để xét nghiệm khẳng định. Trong khi chờ kết quả cuối cùng, nhà chức trách đã kích hoạt các biện pháp ứng phó khẩn cấp đối với nguy cơ dịch bệnh Nipah.

Nguồn tin y tế cho biết bệnh nhân hiện trong tình trạng nguy kịch và phải thở máy. Trước đó, người này được điều trị tại một bệnh viện tư nhân ở Kozhikode trước khi được chuyển tới cơ sở y tế tuyến cuối của bang vào đêm 10/6. Một khu điều trị cách ly riêng đã được thiết lập để tiếp nhận và chăm sóc bệnh nhân, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm trong môi trường bệnh viện.

Bộ trưởng Y tế Ấn Độ Kerala K. Muraleedharan cho biết các triệu chứng lâm sàng hiện nay cho thấy khả năng nhiễm virus Nipah là rất cao. Theo ông, điều đáng lo ngại là bệnh nhân đã tiếp xúc với rất nhiều người trước khi được cách ly. Ông cũng thông báo một cuộc họp khẩn đã được triệu tập với sự tham gia của lãnh đạo ngành y tế bang nhằm đánh giá tình hình và triển khai các biện pháp ứng phó cần thiết.

Bang Kerala là địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi virus Nipah tại Ấn Độ trong những năm qua. Năm 2018, bang này ghi nhận đợt bùng phát lớn khiến nhiều người tử vong và buộc chính quyền phải áp dụng các biện pháp kiểm soát dịch nghiêm ngặt. Sau đó, Kerala tiếp tục ghi nhận một trường hợp lây truyền từ động vật sang người vào năm 2021 và một đợt bùng phát khác vào năm 2023.

Nghi ngờ nguồn lây liên quan đến dơi ăn quả

Theo điều tra ban đầu, bệnh nhân là một tiểu thương kinh doanh nhỏ lẻ. Người này được cho là đã thuê một nhà kho và tự mình dọn dẹp khu vực này trước khi phát bệnh. Giới chức y tế cho biết khu vực nói trên có thể là nơi sinh sống của dơi ăn quả - vật chủ tự nhiên của virus Nipah.

Bộ trưởng Muraleedharan cho biết bệnh nhân từng bị sốt và đã hồi phục trước khi các triệu chứng xuất hiện trở lại với mức độ nghiêm trọng hơn, buộc phải nhập viện.

Các chuyên gia dịch tễ nhận định đây là chi tiết đáng chú ý bởi nhiều trường hợp nhiễm Nipah trước đây cũng khởi phát bằng các triệu chứng sốt thông thường trước khi tiến triển nhanh sang tổn thương thần kinh và viêm não.

Virus Nipah được phát hiện lần đầu tiên tại Malaysia vào năm 1998 trong một đợt bùng phát viêm não nghiêm trọng ở người chăn nuôi lợn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đây là loại virus thuộc họ Paramyxoviridae và có nguồn gốc từ dơi ăn quả thuộc giống Pteropus, còn được gọi là dơi cáo bay.

Virus có thể lây sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm bệnh, tiêu thụ thực phẩm bị ô nhiễm hoặc tiếp xúc với dịch tiết của người mắc bệnh. Các triệu chứng ban đầu thường bao gồm sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng. Trong nhiều trường hợp, bệnh tiến triển nhanh thành viêm não cấp, gây co giật, hôn mê và tử vong.

WHO cho biết tỷ lệ tử vong của bệnh Nipah dao động từ 40% đến 75%, thuộc nhóm cao nhất trong số các bệnh truyền nhiễm hiện nay.

Đến nay vẫn chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu được cấp phép sử dụng rộng rãi. Việc điều trị chủ yếu dựa trên các biện pháp hỗ trợ nhằm duy trì chức năng sống và kiểm soát biến chứng.

Các chuyên gia quốc tế từ WHO và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) từng nhiều lần cảnh báo virus Nipah là một trong những mầm bệnh nguy hiểm cần được theo dõi sát do có tỷ lệ tử vong cao, khả năng lây truyền từ động vật sang người và trong một số trường hợp có thể lây từ người sang người.

Tuy nhiên, giới chuyên môn cũng nhấn mạnh rằng các đợt bùng phát Nipah từ trước đến nay thường có quy mô tương đối hạn chế và có thể được kiểm soát hiệu quả nếu phát hiện sớm, truy vết nhanh và thực hiện nghiêm các biện pháp cách ly.