Một cuộc họp của Thượng viện ở London, Vương quốc Anh (Ảnh tư liệu: AP)
Hàng trăm năm truyền thống chính trị tại Anh sắp khép lại khi Quốc hội nước này thông qua quy định loại bỏ các quý tộc cha truyền con nối khỏi Thượng viện, cơ quan lập pháp không do bầu cử.
Tối 11/3, các thành viên Thượng viện đã rút lại phản đối đối với dự luật do Hạ viện thông qua trước đó, theo đó chấm dứt quyền giữ ghế tại Quốc hội của hàng chục công tước, bá tước và tử tước, những người có vị trí trong nghị viện nhờ được thừa kế tước vị quý tộc.
Bộ trưởng phụ trách Hiến pháp Nick Thomas-Symonds cho rằng thay đổi này chấm dứt "một nguyên tắc lỗi thời và thiếu dân chủ".
"Quốc hội phải luôn là nơi tài năng được ghi nhận và năng lực được coi trọng" - ông giải thích - "Đây không thể là nơi của các mạng lưới đặc quyền cũ kỹ, cũng không thể là nơi những tước vị được trao từ hàng thế kỷ trước có quyền lực vượt lên trên ý chí của người dân".
Thượng viện Anh giữ vai trò quan trọng trong hệ thống dân chủ nghị viện, với nhiệm vụ xem xét và giám sát các dự luật do Hạ viện - cơ quan do dân bầu - thông qua. Tuy nhiên, cơ quan này từ lâu đã bị chỉ trích là cồng kềnh và thiếu tính dân chủ.
Tranh cãi gần đây liên quan đến nghị sĩ Peter Mandelson, người từ chức Thượng viện hồi tháng 2 sau khi xuất hiện thông tin về mối quan hệ với tỷ phú "ấu dâm" Jeffrey Epstein, một lần nữa khiến dư luận chú ý tới hoạt động của cơ quan này và những bê bối của một số thành viên.
Trong phần lớn lịch sử hơn 700 năm, thành viên Thượng viện chủ yếu là nam quý tộc được thừa kế vị trí, cùng với một số giám mục. Từ thập niên 1950, hệ thống bổ sung thêm các "quý tộc trọn đời" - gồm cựu chính trị gia, lãnh đạo xã hội và các nhân vật nổi bật do chính phủ bổ nhiệm, hiện chiếm đa số trong cơ quan này. Cứ khoảng 10 người thì có 1 người là quý tộc được thừa kế.
Năm 1999, chính phủ Công đảng của Thủ tướng Tony Blair đã loại bỏ phần lớn trong số khoảng 750 ghế quý tộc thừa kế, nhưng vẫn cho phép 92 người tạm thời ở lại nhằm tránh phản ứng mạnh từ giới quý tộc.
Phải mất thêm 25 năm, chính phủ Công đảng hiện nay của Thủ tướng Keir Starmer mới đưa ra dự luật loại bỏ nốt các thành viên thừa kế còn lại.
Các nghị sĩ Thượng viện đã phản đối mạnh mẽ, buộc phải đạt thỏa hiệp cho phép một số người được giữ lại bằng cách chuyển sang quy chế quý tộc trọn đời.
Dự luật sẽ có hiệu lực sau khi Quốc vương Charles III phê chuẩn, một thủ tục mang tính hình thức, và các quý tộc thừa kế sẽ rời Thượng viện vào cuối kỳ họp Quốc hội mùa xuân năm nay, khép lại quá trình cải cách kéo dài 1/4 thế kỷ. Theo tiêu chuẩn của Thượng viện, đây được xem là thay đổi diễn ra khá nhanh.
Công đảng cho biết vẫn đặt mục tiêu lâu dài là thay thế Thượng viện bằng một cơ quan lập pháp thứ hai "mang tính đại diện hơn cho Vương quốc Anh", dù kinh nghiệm trước đây cho thấy quá trình cải cách có thể diễn ra chậm.
"Như vậy, chúng ta đang đi đến hồi kết của hơn 7 thế kỷ các quý tộc thừa kế phục vụ trong Quốc hội" - lãnh đạo phe bảo thủ tại Thượng viện Nicholas True phát biểu.
"Hàng nghìn quý tộc đã phục vụ đất nước tại đây và đóng góp vào việc hoàn thiện pháp luật. Lịch sử của họ không chỉ là hình ảnh bảo thủ như khuôn mẫu thường thấy. Nhiều người có thể có khuyết điểm, nhưng phần lớn đã phục vụ quốc gia một cách trung thành và tận tụy" - ông nói.
Bình luận (0)