Anh cân nhắc triển khai drone rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh giới chức tại Whitehall lo ngại việc đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc điều tàu chiến tới khu vực có thể khiến căng thẳng với Iran leo thang.

Theo đó, Chính phủ Anh đang xem xét điều các thiết bị rà phá thủy lôi trên không nhằm hỗ trợ dọn sạch thủy lôi tại eo biển Hormuz, qua đó giúp hoạt động xuất khẩu dầu mỏ được nối lại. Tuy nhiên, các quan chức cho biết việc điều tàu chiến, theo đề nghị của phía Mỹ cuối tuần qua, có thể khiến tình hình trở nên phức tạp hơn do xung đột hiện nay rất khó lường.

Thủ tướng Keir Starmer dự kiến sẽ công bố gói hỗ trợ trị giá hàng chục triệu Bảng nhằm giúp người dân Anh đối phó với giá năng lượng tăng cao tại cuộc họp báo ở Phủ Thủ tướng ngày 17/3, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải hạ nhiệt căng thẳng.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực hướng tới một giải pháp nhanh chóng cho tình hình tại Trung Đông. Không còn nghi ngờ gì nữa, chấm dứt chiến sự là cách nhanh nhất để giảm áp lực chi phí sinh hoạt" - ông Starmer phát biểu.

Trả lời BBC ngày 16/3, Bộ trưởng Năng lượng Ed Miliband cho biết việc mở lại eo biển Hormuz là rất quan trọng.

"Có nhiều cách để chúng tôi có thể đóng góp, trong đó có việc sử dụng các thiết bị dò tìm thủy lôi không người lái", ông nói, đồng thời cho biết mọi phương án đang được xem xét cùng với các đồng minh.

Iran trước đó tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào các tàu đi qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, khiến giá dầu tăng mạnh từ khoảng 65 USD lên hơn 100 USD/thùng. Các nhà kinh tế dự báo lạm phát có thể tăng và tăng trưởng kinh tế giảm trong năm nay, tùy thuộc vào thời gian cuộc xung đột.

Diễn biến này tiếp tục gây sức ép lên quan hệ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Keir Starmer, vốn đã căng thẳng sau khi London từ chối cho phép Washington sử dụng căn cứ tại Anh để phát động đợt tấn công đầu tiên nhằm vào Tehran.

Một tuần trước, ông Trump cho rằng đề nghị hỗ trợ từ Anh là "quá muộn" nhưng cuối tuần qua lại kêu gọi nhiều quốc gia điều tàu tới eo biển Hormuz.

"Hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và các nước khác bị ảnh hưởng bởi sự gián đoạn này sẽ triển khai tàu tới khu vực, để eo biển Hormuz không còn bị đe dọa bởi một quốc gia đã bị suy yếu hoàn toàn" - ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Thủ tướng Starmer đã điện đàm với Tổng thống Trump vào tối 16/3. Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết hai nhà lãnh đạo đã thảo luận tình hình Trung Đông, trong đó có tác động của việc eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa đối với hoạt động vận tải quốc tế.

Giới chức Anh, Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc hiện đang cân nhắc đề nghị của Washington. Takayuki Kobayashi, một nghị sĩ cấp cao của đảng Dân chủ Tự do cầm quyền tại Nhật Bản cho rằng yêu cầu này cần được xem xét thận trọng, trong khi Bộ ngoại giao Hàn Quốc cho biết đang đánh giá nhiều phương án nhằm bảo vệ công dân và đảm bảo an toàn cho các tuyến vận chuyển năng lượng.

Các quan chức Anh cho biết London sẵn sàng xem xét khả năng tham gia, song vẫn hoài nghi về việc điều tàu chiến do năng lực hải quân hiện hạn chế và nguy cơ kéo theo hệ quả khó lường.

Tàu khu trục Type 45 HMS Dragon đã rời Portsmouth tuần trước để tới Cyprus và có thể được điều động sang Trung Đông. Tuy nhiên, các quan chức cho biết với tờ Guardian rằng con tàu khó có thể tới Cyprus trong ít nhất 1 tuần nữa, đồng nghĩa với việc sẽ cần thêm thời gian để di chuyển tới eo biển Hormuz.

Trong khi đó, tàu rà phá thủy lôi cuối cùng của Anh tại khu vực, HMS Middleton, đã rời Bahrain để bảo dưỡng chỉ vài ngày trước khi chiến sự bùng phát, làm dấy lên tranh cãi về mức độ chuẩn bị của London.

Giới chức tỏ ra lạc quan hơn với phương án sử dụng drone rà phá thủy lôi, loại thiết bị có thể kích nổ thủy lôi an toàn bằng cách mô phỏng chuyển động của tàu. Anh cũng đang xem xét triển khai hệ thống chống drone Octopus, hiện được sản xuất cho Ukraine, tới khu vực Vùng Vịnh.

Trong khi chính phủ cân nhắc các lựa chọn, phe bảo thủ chỉ trích London chưa tăng chi tiêu quốc phòng đủ nhanh. Lãnh đạo đối lập Kemi Badenoch cho rằng chính phủ chậm trễ trong việc nâng ngân sách quốc phòng lên 2,5% GDP vào năm 2027 như cam kết.

Tuy nhiên, số liệu nội bộ của Bộ Quốc phòng cho thấy chi tiêu cho phòng thủ tên lửa và hệ thống chống drone đã giảm trong những năm cuối nhiệm kỳ của chính phủ bảo thủ, với ngân sách phòng thủ tên lửa mặt đất giảm từ 158 triệu Bảng giai đoạn 2021 - 2022 xuống còn 49,4 triệu bảng giai đoạn 2023 - 2024, trong khi số tàu rà phá thủy lôi giảm từ 16 xuống còn 7 chiếc.

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Anh khẳng định ngân sách quốc phòng hiện đang tăng trở lại, đồng thời cho biết khoản đầu tư mới sẽ giúp tăng cường năng lực phòng thủ, trong đó có việc trang bị hệ thống laser Dragonfire cho các tàu khu trục Type 45 vào năm 2027.

Phe bảo thủ hiện chưa đưa ra bình luận về vấn đề này.