Chương trình nghệ thuật – chính luận Bản hùng ca trên sông đã lên sóng tối 18/4. Chương trình được thực hiện tại Khu Di tích Phà Gianh - thuộc Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh. Tham dự chương trình có đồng chí Lê Tiến Châu - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng; Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng; lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Trị; lãnh đạo thành phố Đà Nẵng, thành phố Huế và tỉnh Khánh Hòa; cùng đông đảo các mẹ Việt Nam anh hùng, các cựu chiến binh và quần chúng nhân dân...
Bản hùng ca trên sông là lời tri ân sâu nặng dành cho những thế hệ cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong, dân quân và nhân dân đã anh dũng chiến đấu, hy sinh tại khu vực phà Gianh – cảng Gianh trong suốt 9 năm làm nhiệm vụ chi viện cho tiền tuyến và chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ, giai đoạn 1964 – 1973. Chương trình được xây dựng như một trường đoạn ký ức bằng ngôn ngữ nghệ thuật, nơi lịch sử được kể lại bằng hình ảnh, âm nhạc, nhân chứng và cảm xúc. Từ dòng sông của hiện tại, chương trình đưa khán giả ngược về một tọa độ lửa, nơi từng oằn mình trong bom đạn, ghi dấu những mất mát, hy sinh, lòng quả cảm và khát vọng thống nhất non sông.
Chương trình tạo dấu ấn bởi cách tiếp cận lịch sử vừa có chiều sâu, vừa giàu cảm xúc. Không lựa chọn lối thể hiện minh họa khô cứng, Bản hùng ca trên sông được xây dựng như một hành trình nghệ thuật nhiều lớp, kết hợp chặt chẽ giữa các yếu tố chính luận, thực cảnh, âm nhạc và nghi lễ tri ân, qua đó tạo nên không gian chương trình trang nghiêm, xúc động và giàu sức lay động.
Từ lịch sử, con người đến tri ân và hồi sinh
Giữa dòng chảy của thời gian, có những dòng sông không chỉ chở phù sa mà còn chở cả một pho sử liệu hào hùng của dân tộc. Chương trình nghệ thuật Bản hùng ca trên sông chính là một hành trình cảm xúc, dẫn dắt khán giả đi qua những miền ký ức linh thiêng để thắp sáng lòng biết ơn sâu sắc.
Chương trình được kết cấu chặt chẽ qua 3 chương – 3 nấc thang cảm xúc liền mạch và có chiều sâu. Trong đó, chương 1 - Tọa độ lửa khắc họa vị trí lịch sử đặc biệt của phà Gianh – cảng Gianh trong hai cuộc kháng chiến, đặc biệt là trong giai đoạn chống chiến tranh phá hoại của không quân và hải quân Mỹ. Từ phần mở đầu với hình ảnh sông Gianh hôm nay soi chiếu vào sông Gianh của những năm tháng bom đạn, chương trình từng bước dựng lại vai trò của vùng đất này như một điểm kết nối chiến lược với ba vai trò: vận tải – kho tàng – phòng thủ.
Những nhân chứng lịch sử xuất hiện trong chương trình Bản hùng ca trên sông
Khán giả đã được tiếp cận câu chuyện về cảng Gianh - nơi thử nghiệm chuyến vượt biển chi viện cho miền Nam bằng tàu gỗ năm 1960. Dù con tàu nhỏ bé ấy chưa thể hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh, nhưng đã mang lại những kinh nghiệm quý giá cho sự hình thành của tuyến vận tải chiến lược huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển sau này.
Cũng trong chương này, phóng sự "Bi tráng những ngày đầu đánh Mỹ tại Cảng Gianh" nhắc lại những trận đánh ác liệt ngày 5/8/1964 và 28/4/1965, khi quân và dân đôi bờ sông Gianh trực tiếp đối mặt với bom đạn của không quân và hải quân Mỹ. Đó là những trận chiến không chỉ thể hiện bản lĩnh kiên cường của lực lượng hải quân, dân quân và nhân dân địa phương, mà còn ghi dấu những hy sinh vô cùng to lớn của lớp người đi trước.
Đặc biệt, chương trình dành một phần trang trọng để tôn vinh những nhân chứng cuối cùng của trận đánh năm xưa - những "tượng đài sống" còn lại của lịch sử. Việc đưa các nhân chứng trực tiếp xuất hiện trên sân khấu không chỉ làm tăng sức nặng tư liệu, mà còn giúp chương trình vượt khỏi phạm vi của một đêm biểu diễn để trở thành một cuộc gặp gỡ giữa hiện tại và lịch sử.
Chương 2 - Đầu đội bom - chân bám phà là phần trung tâm về cảm xúc và tư tưởng của chương trình. Nếu chương đầu làm nổi bật tầm vóc của địa danh lịch sử, thì chương hai đi sâu vào tôn vinh những con người đã làm nên huyền thoại. Thông qua hoạt cảnh, phóng sự và các tiết mục nghệ thuật, chương trình tái hiện hình ảnh quân và dân đôi bờ sông Gianh đã biến mỗi mái nhà thành một kho hàng, mỗi bến nước thành một điểm trung chuyển, mỗi con người thành một mắt xích của tuyến hậu cần chiến lược. Những thùng phuy xăng, bao gạo bọc ni-lông thả trôi theo dòng nước, những người dân lặng lẽ đẩy hàng, tất cả hợp thành một bức tranh lớn về tinh thần hậu phương vì tiền tuyến.
Một nội dung xúc động khác là phóng sự kỉ niệm 60 năm Chiến dịch mang mật danh K4 diễn ra năm 1966, khi hàng trăm thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến đã làm đường cho xe chở tên lửa SAM-2 vào Vĩnh Linh. Từ chất liệu lịch sử ấy, chương trình không chỉ làm nổi bật sức người và ý chí Việt Nam, mà còn chạm tới những mất mát riêng tư của từng số phận.
Điểm nhấn đặc biệt của toàn bộ chương trình là chiếc "phà dìm". Việc tái hiện phà dìm trong không gian thực cảnh không chỉ tạo hiệu quả sân khấu, mà còn giúp khán giả cảm nhận cụ thể hơn về bản lĩnh và trí tuệ của lực lượng đảm bảo giao thông trên sông Gianh.
Bên cạnh đó, chương trình còn dành dung lượng cho những câu chuyện bi tráng về lực lượng lái phà, về những người phá thủy lôi bằng những phương pháp gần như "nguyên thủy", về các đội thanh niên xung phong, trong đó có Đội TNXP 283 đến từ Hưng Yên và Hải Phòng, từng hành quân thần tốc vào Quảng Bình (nay là Quảng Trị) và làm nhiệm vụ giữa một trong những tọa độ lửa ác liệt nhất.
Chương 3 - Nỗi nhớ dòng sông khép lại chương trình trong không gian tri ân, tưởng niệm và hồi sinh. Phần cuối không dừng ở hồi tưởng, mà mở ra một thông điệp nhân văn sâu sắc về công tác đền ơn đáp nghĩa, về sự đổi thay, chuyển mình của quê hương và về trách nhiệm của hôm nay trước những hy sinh của cha anh. Từ đó, Bản hùng ca trên sông không chỉ là lời tưởng niệm quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở về đạo lý, niềm tự hào dân tộc và khát vọng tiếp bước. Hành trình lịch sử – ký ức – lòng biết ơn này đã mang đến một nốt lặng đầy tự hào trong trái tim mỗi người xem.
Một chương trình của ký ức sống động và ngôn ngữ nghệ thuật
Điểm đặc sắc của Bản hùng ca trên sông nằm ở cách tổ chức không gian biểu đạt. Chương trình không bó hẹp trong một sân khấu đơn tuyến, mà mở rộng thành một không gian trình diễn đa lớp, gắn chặt với cảnh quan thực của sông Gianh, bến phà, tượng đài chiến thắng, khu tưởng niệm và các điểm di tích lịch sử. Dòng sông không chỉ là bối cảnh, mà trở thành một "nhân vật" trung tâm của chương trình.
Nhiều chi tiết dàn dựng giàu tính biểu tượng được khai thác để tăng sức gợi hình và chiều sâu liên tưởng: phà dìm – một sáng kiến độc đáo của những người làm nhiệm vụ năm xưa, được đưa vào như một đạo cụ đặc biệt mang giá trị lịch sử và sân khấu; những chiếc thuyền, xe tải quân đội, hình tượng cọc tiêu sống… không chỉ góp phần tái hiện không khí thời chiến mà còn tạo nên hệ thống hình ảnh biểu tượng đậm chất điện ảnh và truyền hình.
Đặc biệt, âm nhạc giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong Bản hùng ca trên sông, không chỉ góp phần tạo không khí mà còn trở thành một phương tiện kể chuyện, dẫn dắt cảm xúc và nâng đỡ chiều sâu tư tưởng của toàn bộ chương trình. Mạch âm nhạc được xây dựng có chủ đích, đi từ những giai điệu hoài niệm, sâu lắng đến những thanh âm bi tráng, thiêng liêng và hào sảng, tương ứng với từng lớp nội dung, từng chặng cảm xúc của hành trình nghệ thuật.
Qua giọng hát ca của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như NSND Thu Hiền, NSƯT Lan Anh, Tùng Dương, Hương Tràm, Đông Hùng, Nguyễn Hoàng Bão Ngọc, Hoàng Viết Danh..., những tác phẩm quen thuộc như Hy vọng, Lời người ra đi, Quảng Bình quê ta ơi, Vui mở đường, Miền xa thẳm, Trở về dòng sông tuổi thơ, Linh thiêng Việt Nam, Đường chúng ta đi... đã được làm mới. Trong đó, có những bài hát gắn liền với địa danh này mang trong mình cả một trường đoạn ký ức bi tráng. Đó là lời hẹn ước thủy chung của lời người ra đi, là nỗi niềm sâu thẳm dành cho những người đồng đội đã nằm lại bên bờ sông.
Bản hùng ca trên sông đã tạc nên bức chân dung sống động về những "đóa hoa trên tuyến lửa" – những chiến sĩ thanh niên xung phong kiên cường. Dù trong đêm tối hay dưới làn mưa bom, họ vẫn hiên ngang làm "hoa tiêu", hướng dẫn những đoàn xe chở tên lửa SAM-2, chở hàng chi viện tiến vào miền Nam ruột thịt. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những giai điệu ấy vẫn chảy mãi như dòng nước sông Gianh, nhắc nhở chúng ta về một thời đại rực rỡ và những hy sinh bất tử của thế hệ cha anh.
Từ dòng sông Gianh hôm nay nhìn về dòng sông Gianh của những năm tháng chiến tranh, chương trình Bản hùng ca trên sông đã góp phần làm sống dậy một phần lịch sử bi tráng của dân tộc; đồng thời khẳng định một chân lý bền vững: những hy sinh vì Tổ quốc sẽ không bao giờ bị lãng quên, và từ ký ức ấy, các thế hệ hôm nay có thêm điểm tựa tinh thần để tiếp bước dựng xây đất nước.
Bình luận (0)