Bảo vệ bản quyền World Cup 2026™ trên thực địa số

Từ chỉ đạo tới hành động cụ thể 

Trong bối cảnh vi phạm bản quyền, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng diễn biến phức tạp, ngày 5/5, Thủ tướng Chính phủ ra Công điện số 38/CĐ-TTg yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường các giải pháp bảo vệ bản quyền, ngăn chặn vi phạm trên không gian mạng. Đây không chỉ là yêu cầu bảo vệ quyền lợi của các chủ thể sở hữu bản quyền, mà còn thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng môi trường số lành mạnh, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và bảo đảm an ninh mạng.

Ngay sau khi công điện của Thủ tướng Chính phủ được ban hành, ngày 7/5, Cục Bản quyền tác giả và Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) đã ký kết Chương trình phối hợp công tác trong việc tăng cường quản lý và thực thi pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số giai đoạn năm 2026-2029. 

Lãnh đạo của cả 2 đơn vị đều nhận định, trong giai đoạn hiện nay, khi dữ liệu xuyên biên giới và quyền tác giả đối với các tác phẩm xuyên biên giới đang là mối quan tâm lớn cả trong và ngoài nước. Trong tình hình mới, vi phạm bản quyền trên không gian mạng là vấn đề nhức nhối, không chỉ ảnh hưởng đến an ninh trật tự mà còn liên quan đến các vấn đề quốc tế trên môi trường toàn cầu. 

Việc hợp tác giữa A05 và Cục Bản quyền tác giả bao gồm các nội dung như xây dựng Xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, đề án, đề tài về quản lý và thực thi pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số; Tổ chức tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số; Tổ chức bồi dưỡng, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số; Chủ động và phối hợp chặt chẽ trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo, trao đổi, chia sẻ thông tin phục vụ công tác quản lý, thực thi pháp luật về bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số.

Khi vi phạm bản quyền ngày càng diễn biến phức tạp 

FIFA World Cup 2026™ từ lâu đã trở thành sự kiện thể thao thu hút sự quan tâm đặc biệt của người hâm mộ Việt Nam, và câu chuyện bản quyền phát sóng luôn là vấn đề được chú ý mỗi mùa giải. Vào thời điểm khi mỗi trận đấu được diễn ra, hàng nghìn website, ứng dụng OTT, fanpage hay kênh livestream có thể đồng loạt xuất hiện để phát tán tín hiệu trái phép, gây thiệt hại nghiêm trọng cho đơn vị sở hữu bản quyền cũng như làm méo mó thị trường nội dung số.

Nếu như trước đây, việc xử lý vi phạm bản quyền được thực hiện sau khi hành vi đã xảy ra, thì đối với FIFA World Cup 2026™, cuộc chiến xử lý vi phạm bản quyền này diễn ra theo thời gian thực. Ngay khi trận đấu bắt đầu, các đối tượng vi phạm liên tục tạo lập website mới, thay đổi tên miền, sử dụng máy chủ đặt ở nước ngoài, phát trực tiếp trên nhiều nền tảng mạng xã hội khác nhau nhằm né tránh việc phát hiện và xử lý.

Trao đổi với PV, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng - Phó Cục trưởng Cục An minh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) cho biết, thực trạng vi phạm bản quyền trên môi trường số tại Việt Nam diễn ra rất phức tạp và ngày càng có xu hướng chuyên nghiệp hơn. 

Theo Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng, A05 đã xác định bốn nhóm giải pháp trọng tâm.

Trước hết là tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý để các sản phẩm sáng tạo được bảo vệ tương xứng, đồng thời các hành vi vi phạm phải được xử lý đủ sức răn đe.

Giải pháp thứ hai là nâng cao nhận thức của người dân. Theo Phó Cục trưởng A05, nhiều người vẫn chưa nhận thức đầy đủ rằng việc sử dụng sản phẩm vi phạm bản quyền cũng là hành vi vi phạm pháp luật. Trong khi đó, chi phí tiếp cận các nền tảng chính thống hiện không còn quá lớn. Việc sử dụng sản phẩm có bản quyền không chỉ giúp người dùng được trải nghiệm đầy đủ tính năng mà còn bảo đảm an toàn thông tin, tránh nguy cơ mã độc, đánh cắp dữ liệu và tạo nguồn lực để các chủ thể quyền tiếp tục đầu tư sản phẩm chất lượng hơn, 

Giải pháp thứ ba là thiết lập cơ chế trao đổi thông tin nhanh giữa các chủ thể quyền, cơ quan quản lý và lực lượng thực thi pháp luật nhằm phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm ngay khi phát sinh.

Cuối cùng là tăng cường đấu tranh, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm để tạo tính răn đe.

"Các cơ quan thực thi pháp luật sẽ chủ động phát hiện, áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để xác minh, làm rõ đối tượng vi phạm; việc xử lý kịp thời sẽ góp phần ngăn ngừa các hành vi tương tự trong thời gian tiếp theo", Thượng tá Triệu Mạnh Tùng khẳng định.

Cuộc chiến trên "thực địa số" diễn ra từng phút 

Tại thời điểm khi vòng chung kết FIFA World Cup 2026™ đã diễn ra gần hết các trận đấu vòng bảng, tình hình vi phạm bản quyền trên môi trường số vẫn đang ở mức độ nghiêm trọng. Công tác bảo vệ bản quyền hiện vẫn đang được các đơn vị sở hữu bản quyền và các bên liên quan phối hợp chặt chẽ để không xảy ra tình trạng bị ngắt quãng phát sóng các trận đấu. 

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc xử lý các vi phạm cần phải được thay đổi từ tư duy tổng hợp số lượng sang ngăn chặn ngay trong khi trận đấu đang diễn ra. Do đó, sự chủ động phát hiện các vi phạm vẫn được xem sẽ là yếu tố tiên quyết.

Thông tin từ đại diện Phan Law Vietnam - đơn vị được Đài Truyền hình Việt Nam lựa chọn cung cấp dịch vụ pháp lý để bảo vệ bản quyền FIFA World Cup 2026™ trên toàn lãnh thổ Việt Nam cho biết, đã có gần 1000 domain (tên miền) vi phạm với tổng số lượng URLS vi phạm thực tế là 7300 URLS; Vi phạm trên mạng xã hội được ghi nhận là trên 1000 URLS đăng tải live stream và trên 3000 URLS vi phạm Highlight; Đối với ứng dụng vi phạm, đến thời điểm hiện tại đã rà soát được trên 30 ứng dụng vi phạm.

Theo ông Ngô Hồng Dân - Trưởng phòng Bản quyền, Ban Chương trình, Đài Truyền hình Việt Nam cho biết, ngay khi phát hiện các vi phạm bản quyền, đơn vị sẽ gửi những vi phạm đó lên cổng xử lý vi phạm của FIFA. "Bên cạnh đó, đối với những trang web vi phạm, trên cơ sở chúng tôi đã rà quét và ghi nhận tất cả những thông tin vi phạm bản quyền sẽ tiến hành chuyển thông tin sang Cục A05. Sau khi các đơn vị nghiệp vụ Cục A05 rà soát lại một lần nữa sẽ gửi yêu cầu sang các nhà mạng để xử lý gỡ chặn", ông Dân cho biết. 

Trong công tác bảo vệ bản quyền World Cup 2026, tốc độ xử lý vi phạm là yếu tố quan trọng, song sự chủ động phát hiện và ngăn chặn từ sớm mới là chìa khóa quyết định hiệu quả. Khi các đơn vị cùng phối hợp chặt chẽ, môi trường thưởng thức bóng đá hợp pháp, an toàn và văn minh sẽ được bảo đảm cho người hâm mộ Việt Nam. 

Xây dựng văn hóa sử dụng nội dung có bản quyền

Trong bối cảnh các hành vi vi phạm bản quyền, xâm phạm dữ liệu, lừa đảo trực tuyến và thao túng thông tin ngày càng phức tạp, ngày 26/6 đã diễn ra Lễ ký kết Chương trình bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số giữa Đài Truyền hình Việt Nam và Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an). Sự phối hợp này được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ chủ quyền số, quyền lợi hợp pháp của các chủ thể sáng tạo, cũng như xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh và có trách nhiệm.

Theo Trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), chương trình phối hợp nhằm tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số, đồng thời đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, phản ánh kịp thời tình hình, kết quả, phương thức, thủ đoạn và những vấn đề đặt ra trong công tác bảo đảm an ninh mạng, phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Cuộc chiến chống vi phạm bản quyền sẽ không thể thành công nếu chỉ dựa vào các biện pháp kỹ thuật hay xử lý pháp luật. Một trong những mục tiêu quan trọng của chiến dịch phối hợp giữa A05 và Đài Truyền hình Việt Nam là lan tỏa nhận thức về việc sử dụng các sản phẩm có bản quyền.

Thông qua các kênh truyền hình và nền tảng số của VTV, các khuyến cáo pháp luật, phương thức thủ đoạn của các đối tượng vi phạm cũng như kết quả xử lý của cơ quan công an sẽ được truyền tải tới người dân bằng hình thức ngắn gọn, trực quan và dễ tiếp cận.

"Mục tiêu cốt lõi của chúng tôi là bảo vệ quyền lợi của các chủ thể quyền ở mức cao nhất, đồng thời xây dựng cho người dân thói quen sử dụng các sản phẩm có bản quyền, vừa phục vụ tốt cho nhu cầu sử dụng, vừa bảo đảm an toàn an ninh mạng cho chính các thiết bị của mình", Thượng tá Triệu Mạnh Tùng - Phó Cục trưởng Cục A05 chia sẻ.

Trong bối cảnh nền kinh tế số ngày càng phát triển, bản quyền không còn là câu chuyện riêng của các đơn vị sản xuất nội dung hay các đài truyền hình. Đó là nền tảng để khuyến khích sáng tạo, thu hút đầu tư và hình thành một thị trường nội dung số minh bạch, bền vững.