Bệnh tay chân miệng lây lan trong trường học, cha mẹ cần làm gì?

Khi trẻ sinh hoạt, ăn uống và vui chơi cùng nhau, virus có thể lây lan nhanh chóng qua tiếp xúc trực tiếp, dịch tiết hoặc các bề mặt dùng chung.

Thực tế tại TP Hồ Chí Minh cho thấy nguy cơ này không còn là cảnh báo chung. Từ đầu năm 2026, thành phố đã ghi nhận hàng trăm ổ dịch tay chân miệng, trong đó số ổ dịch tại trường học chiếm tỷ lệ lớn. Môi trường lớp học đông trẻ, khó đảm bảo giãn cách và ý thức vệ sinh cá nhân chưa hoàn thiện khiến dịch bệnh dễ lan rộng nếu không được kiểm soát kịp thời.

Một trong những thách thức lớn là nhiều phụ huynh vẫn nhầm lẫn tay chân miệng với các bệnh phát ban thông thường. Ở giai đoạn đầu, trẻ có thể chỉ sốt nhẹ, biếng ăn hoặc nổi vài nốt đỏ ở tay, chân, miệng. Tuy nhiên, với một số chủng virus nguy hiểm như Enterovirus 71 (EV71), bệnh có thể diễn tiến nhanh, gây biến chứng thần kinh và đe dọa tính mạng nếu phát hiện muộn.

Trong bối cảnh đó, vai trò của cha mẹ không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc khi trẻ đã mắc bệnh, mà quan trọng hơn là chủ động phòng ngừa và nhận diện sớm.

Trước hết, cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường của trẻ mỗi ngày. Nếu trẻ sốt, than đau họng, xuất hiện loét miệng hoặc phát ban ở lòng bàn tay, bàn chân, phụ huynh nên cho trẻ nghỉ học ngay và đưa đi khám. Việc tiếp tục đến lớp khi đang trong giai đoạn lây nhiễm không chỉ làm bệnh nặng hơn mà còn khiến dịch lan rộng trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, hình thành thói quen vệ sinh cá nhân là yếu tố then chốt. Trẻ cần được hướng dẫn rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chơi đồ chơi. Phụ huynh cũng nên vệ sinh định kỳ các vật dụng cá nhân như bình sữa, đồ chơi, khăn mặt – những vật trung gian dễ mang virus.

Một điểm thường bị bỏ qua là phối hợp với nhà trường. Khi có thông báo về ca bệnh trong lớp hoặc trường, phụ huynh không nên hoang mang nhưng cũng không nên chủ quan. Việc theo dõi sức khỏe trẻ kỹ hơn trong thời gian này, hạn chế cho trẻ tham gia các hoạt động đông người sau giờ học, có thể giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.

Theo khuyến cáo từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho tay chân miệng. Điều này đồng nghĩa với việc phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách là “hàng rào” quan trọng nhất để ngăn bệnh tiến triển nặng.

Tay chân miệng trong trường học không phải là điều có thể tránh hoàn toàn, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu mỗi gia đình giữ vai trò chủ động. Khi cha mẹ thay đổi từ phản ứng bị động sang theo dõi có ý thức, nguy cơ lây lan và biến chứng sẽ được giảm xuống đáng kể.

Dưới đây là một số khuyến cáo phòng bệnh từ WHO dành cho cha mẹ và cả các cơ sở trông giữ trẻ: