Bỉ đưa vào sử dụng máy quét não thế hệ mới đầu tiên trên thế giới

Theo thông tin từ Bệnh viện Đại học UZ Leuven, NeuroExplorer là một trong những hệ thống chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) có độ phân giải cao nhất thế giới hiện nay. Thiết bị sử dụng các chất đánh dấu phóng xạ ở liều lượng thấp để ghi nhận những tín hiệu sinh học và thay đổi hóa học rất nhỏ trong não bộ. NeuroExplorer được đánh giá là một bước đột phá trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh thần kinh, có khả năng phát hiện các dấu hiệu sớm của bệnh lý não nhiều năm trước khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện.

Điểm nổi bật nhất của công nghệ này là độ phân giải hình ảnh cao gấp tới 20 lần so với các máy PET thông thường. Nhờ đó, các bác sĩ và nhà nghiên cứu lần đầu tiên có thể quan sát trực tiếp trong não người sống những quá trình bệnh lý mà trước đây chỉ có thể nghiên cứu sau khi bệnh nhân qua đời. Các chuyên gia cho rằng bước tiến này sẽ mở ra một kỷ nguyên mới trong chẩn đoán sớm và điều trị chính xác các bệnh thần kinh thoái hóa, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu khoa học thần kinh.

Giáo sư Koen Van Laere, Trưởng khoa Y học hạt nhân của UZ Leuven và Chủ nhiệm Bộ môn Chẩn đoán hình ảnh và Giải phẫu bệnh thuộc KU Leuven, cho biết NeuroExplorer có thể giúp phát hiện các quá trình bệnh lý ở giai đoạn rất sớm đối với nhiều bệnh thần kinh nghiêm trọng như Parkinson, Alzheimer, xơ cứng teo cơ một bên (ALS) và nhiều dạng sa sút trí tuệ khác. Theo ông Laere, công nghệ mới cho phép nhận diện các dấu ấn sinh học - những đặc điểm có thể đo lường được, phản ánh sự xuất hiện của bệnh ngay từ giai đoạn đầu, chẳng hạn như sự tích tụ bất thường của các loại protein trong não. Giáo sư Van Laere ví von sự khác biệt giữa NeuroExplorer và máy PET thông thường giống như việc "một người bị cận thị lần đầu tiên được đeo kính".

"Nhờ độ phân giải vượt trội, chúng tôi có thể phát hiện những bất thường tại các nhân não có kích thước rất nhỏ cũng như trong thân não - điều mà trước đây chưa có kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh nào thực hiện được", ông nói.

Các bác sĩ hiện có thể quan sát chi tiết những vùng não liên quan đến vận động, trí nhớ, động lực, tâm trạng và giấc ngủ. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các bệnh như Parkinson và sa sút trí tuệ, khi các tổn thương thường bắt đầu từ những cấu trúc thần kinh rất nhỏ trước khi lan rộng ra toàn bộ não bộ.

Không chỉ giới hạn ở các bệnh thần kinh thoái hóa, thiết bị còn mở ra nhiều triển vọng trong lĩnh vực tâm thần học. Các nhà nghiên cứu đang sử dụng NeuroExplorer để tìm hiểu sâu hơn về những bất thường trong quá trình xử lý thông tin ở bệnh nhân tâm thần phân liệt và các rối loạn tâm thần khác.

Một trong những lợi thế lớn của NeuroExplorer là khả năng theo dõi trực tiếp cách thuốc tác động đến các mục tiêu điều trị trong não mà không cần can thiệp xâm lấn. Theo các chuyên gia, điều này giúp các nhà khoa học đánh giá hiệu quả của thuốc chính xác hơn, từ đó rút ngắn thời gian nghiên cứu và phát triển các liệu pháp điều trị mới.

Hệ thống cũng cho phép nghiên cứu những quá trình sinh học quan trọng trong não như mật độ khớp thần kinh, sự tích tụ protein tau và amyloid liên quan đến bệnh Alzheimer, hoạt động của các hệ thần kinh dopamine và noradrenaline, phản ứng viêm thần kinh cũng như các mạng lưới kết nối chuyển hóa trong não. Những dữ liệu này được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện khả năng cá thể hóa điều trị, giúp lựa chọn phương pháp phù hợp hơn cho từng bệnh nhân.

Trong sáu tháng qua, NeuroExplorer đã được sử dụng tại UZ Leuven trong một chương trình nghiên cứu lâm sàng so sánh với các hệ thống PET hiện hành. Hơn 400 bệnh nhân đã được chụp bằng thiết bị này, bao gồm những người mắc các bệnh như sa sút trí tuệ, rối loạn vận động, u tuyến yên, bệnh lý tuyến cận giáp, ung thư vùng đầu cổ và viêm mạch máu. Kết quả ban đầu cho thấy độ phân giải siêu cao của NeuroExplorer cung cấp thêm nhiều thông tin chẩn đoán quan trọng mà các phương pháp trước đây chưa thể ghi nhận.

Theo bác sĩ phẫu thuật thần kinh Thomas Decramer thuộc UZ Leuven, công nghệ mới đặc biệt hữu ích trong các thủ thuật thần kinh phức tạp. Đối với những bệnh nhân có khối u tuyến yên kích thước rất nhỏ, hình ảnh siêu chi tiết giúp xác định chính xác vị trí cần can thiệp, nâng cao khả năng loại bỏ hoàn toàn khối u. Công nghệ này cũng hỗ trợ tối ưu hóa việc đặt điện cực trong các liệu pháp kích thích não sâu được sử dụng điều trị Parkinson, động kinh hoặc rối loạn ám ảnh cưỡng chế.

Việc đưa NeuroExplorer vào thực hành lâm sàng được đánh giá là một cột mốc quan trọng trong lĩnh vực y học thần kinh, mở ra khả năng phát hiện bệnh sớm hơn, điều trị chính xác hơn và đẩy nhanh tiến trình nghiên cứu nhằm đối phó với những căn bệnh thần kinh đang gia tăng nhanh chóng trong bối cảnh dân số toàn cầu ngày càng già hóa.