Bí mật nghề nuôi bò đua

Ở vùng Bảy Núi, có những người dành hàng chục năm gắn bó với bò đua. Với họ, để có một đôi bò bước ra đường đua không chỉ cần giống tốt hay sức khỏe, mà còn là cả một quá trình chăm sóc, rèn luyện và thấu hiểu từng thay đổi nhỏ của con vật.

Là người có kinh nghiệm 30 năm nuôi bò và 20 năm cầm lái bò đua, anh Lê Hồng Sớt (49 tuổi), biệt danh Út Mới hay Mới Bò, sở hữu hàng chục giải thưởng lớn nhỏ, trong đó có nhiều năm khoác áo nhà vô địch. Nhưng phía sau những phút giây vinh quang trên đường đua là một công việc ít được nhìn thấy: chọn và nuôi một con bò từ khi còn nhỏ.

Theo anh Út Mới, việc chọn bò đua phải dựa vào nhiều đặc điểm như mắt, mũi, chân, sừng, vóc dáng và xoáy trên đầu. Những con được lựa chọn thường có tướng nhẹ nhàng, thân hình gọn, chân thắt, tai nhỏ và những đặc điểm hình thể mà người có kinh nghiệm mới có thể nhận ra.

“Xoáy kiếm tiền” là cách anh gọi hai xoáy ở khu vực khóe miệng - một dấu hiệu mà những người trong nghề đặc biệt quan tâm. Anh từng có hai con bò, một con hai xoáy, một con bốn xoáy. Cả hai nhiều năm liên tiếp giành giải cao trên đường đua.

Trong nhà anh Út Mới thường có khoảng 40 con bò. Để một chú bê trở thành bò thồ, rồi tiến tới một con bò đua thực thụ, người nuôi phải dành nhiều thời gian huấn luyện. Việc tập luyện bắt đầu từ khi bò còn nhỏ, từng bước làm quen với việc di chuyển, chở hàng rồi mới tiến tới những bài tập phục vụ thi đấu. Sự kiên nhẫn là yếu tố không thể thiếu, bởi con bò không thể trở thành “chiến binh” chỉ sau một vài ngày.

Chế độ chăm sóc bò đua cũng khác với bò nuôi thông thường. Ngoài rơm, cỏ và cám, những con bò chuẩn bị thi đấu còn được bổ sung các loại thức ăn, thức uống theo chế độ riêng như rượu, trứng gà pha nước dừa và những khẩu phần được điều chỉnh theo thể trạng.

Với người ngoài, đó có thể là một công việc nặng nhọc. Với anh, mỗi con bò lại là một phần tài sản, công sức và tâm huyết. Một đôi bò đua có giá trị hơn 300 triệu đồng, nhưng điều giữ anh gắn bó với chúng không chỉ nằm ở tiền bạc. Người trong nghề truyền tai rằng những con bò qua tay Út Mới thường biết nghe lời và quấn chủ. Bí quyết của anh, suy cho cùng, lại bắt đầu từ sự thấu hiểu. Có những con bò từng được bán cho người khác nhưng sau đó được anh mua lại. Khi đưa chúng về, anh thường mang theo chiếc áo của chủ cũ để con vật ngửi và làm quen với mùi. Bởi với bò, ký ức về người từng chăm sóc mình dường như vẫn còn. Có con khi đổi chủ không chịu chạy. Có con chỉ thực sự vào guồng khi người chủ cũ xuất hiện. Nếu không thể điều khiển, người mua đôi khi phải trả bò về cho chủ cũ. 

Trên đường đua, khán giả nhìn thấy tốc độ, sự quyết liệt và khoảnh khắc chiến thắng. Nhưng với người nuôi, cuộc đua đã bắt đầu từ rất lâu trước đó - từ lúc chọn một con bê, tập cho nó quen người, chăm từng bữa ăn và theo dõi từng thay đổi nhỏ về sức khỏe. Ngày thường, anh chăm sóc, trò chuyện với bò như người bạn trong gia đình. Có lẽ đó cũng là bí mật lớn nhất của nghề nuôi bò đua: để một con bò hết mình trên đường đua, trước hết người chủ phải dành cho nó đủ thời gian, sự kiên nhẫn và tình thương. Và phía sau mỗi khoảnh khắc chiến thắng trên đường đua Bảy Núi, luôn có một hành trình âm thầm như thế.