Các cuộc xung đột gây sức ép lên thị trường dầu
Giá dầu Brent khép lại phiên giao dịch cuối tuần qua ở mức gần 110 USD/thùng, tăng 3,7%. Từ eo biển Hormuz, Biển Đỏ đến chiến trường Nga - Ukraine, các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu và cơ sở năng lượng đang đẩy rủi ro gián đoạn nguồn cung lên cao, gây thêm sức ép lên thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hôm 17/10 sau khi va phải thủy lôi, chỉ vài giờ sau sự cố tương tự với một tàu khác. Theo phía Iran, tàu chở hơn 2 triệu thùng dầu thô.
Cũng tại Trung Đông, lực lượng Houthi gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia, trong đó có mục tiêu liên quan đến tập đoàn dầu khí Saudi Aramco. Liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu đáp trả bằng các cuộc không kích nhằm vào những mục tiêu tại Yemen. Căng thẳng làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động vận tải năng lượng qua khu vực Biển Đỏ.
Trong khi đó, nỗ lực ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của Nga và Ukraine chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Ngày 15/10, Ukraine tuyên bố chấm dứt kiềm chế và tấn công nhà máy lọc dầu Ryazan của Nga, gây hỏa hoạn. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Kyiv sẽ nối lại các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga nếu Moskva tiếp tục đánh vào hạ tầng năng lượng Ukraine.
Căng thẳng tại Trung Đông và Nga - Ukraine làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung, đẩy các cường quốc vào những lựa chọn năng lượng khác nhau.
Năng lượng trong tính toán của Mỹ - Nga - châu Âu
Giá nhiên liệu leo thang đang khiến năng lượng trở thành một biến số quan trọng trong tính toán của các cường quốc. Mỹ tìm cách bổ sung nguồn cung và hạ giá nhiên liệu trong nước; Nga nhìn thấy cơ hội khôi phục hợp tác kinh tế với Washington; trong khi châu Âu đứng trước bài toán khó giữa bảo đảm an ninh năng lượng và duy trì sức ép kinh tế lên Moskva.
Thỏa thuận dầu diesel Mỹ - Nga mới đây, cùng quyết định nới lỏng một số biện pháp trừng phạt Nga của Tổng thống Donald Trump, đang cho thấy rõ những khác biệt về lợi ích này.
Với Mỹ, mục tiêu trước mắt là giảm sức ép giá nhiên liệu. Để đạt được điều này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đạt thỏa thuận bổ sung dầu diesel Nga, đồng thời miễn áp dụng các mức thuế bổ sung 500% đối với hàng hóa Nga và 100% đối với hàng hóa từ một số nước nhập khẩu nhiều dầu khí Nga, cùng hàng loạt chế tài khác.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết chính quyền sẽ dành tối đa 60 ngày để đánh giá tác động kinh tế của các biện pháp này, kể cả đối với những đối tác mua năng lượng của Nga như Ấn Độ.
Ông Marco Rubio - Ngoại trưởng Mỹ cho biết: "Vấn đề là các biện pháp trừng phạt này không chỉ nhằm vào Nga, mà còn bao gồm thuế quan đối với một số nước, như Ấn Độ. Tổng thống muốn dành 60 ngày để đánh giá tác động của việc áp dụng cả trừng phạt và thuế quan đối với kinh tế toàn cầu, cũng như kinh tế Mỹ".
Bên cạnh tác động về kinh tế, Washington cũng đang muốn mở thêm dư địa hợp tác với Moskva và tạo đòn bẩy cho các cuộc hòa đàm hướng tới chấm dứt xung đột tại Ukraine.
Một trạm đổ xăng dầu tại châu Âu.
Trái với Mỹ, Liên minh châu Âu muốn duy trì sức ép kinh tế lên Nga. Tại hội nghị thượng đỉnh ngày 15-16/10, các lãnh đạo EU tái khẳng định lập trường này, đồng thời bày tỏ lấy làm tiếc trước quyết định nới trừng phạt đối với dầu diesel Nga.
Tuy nhiên, châu Âu cũng chịu sức ép lớn từ giá năng lượng. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết, kể từ khi xung đột với Iran bùng phát và eo biển Hormuz bị đóng cửa, hóa đơn nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch của châu Âu đã tăng khoảng 100 tỷ euro mà không có thêm nguồn cung tương ứng.
Bài toán đặt ra là giảm chi phí năng lượng, bảo vệ nền kinh tế nhưng không quay lại phụ thuộc quá lớn vào nguồn cung từ Nga.
Với Nga, thỏa thuận diesel không chỉ mở ra cơ hội xuất khẩu nhiên liệu mà còn tạo tiền đề cho hợp tác kinh tế rộng hơn với Mỹ.
Ông Kirill Dmitriev - Đặc phái viên của Tổng thống Nga cho biết: "Chúng tôi cũng đang thảo luận về các dự án chung giữa Nga và Mỹ trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu, bao gồm cả những dự án sử dụng các nhà máy điện hạt nhân của chúng tôi. Nói ngắn gọn, chúng tôi đang triển khai nhiều dự án. Quá trình này không dễ dàng, bởi có sự phản đối từ nhiều phía. Tuy nhiên, như thỏa thuận diesel cho thấy, tình hình đã bắt đầu có chuyển biến tích cực".
Với Moskva, hợp tác năng lượng vì thế vừa mang lại cơ hội kinh tế, vừa mở thêm không gian ngoại giao.
Bình luận (0)