Future Fest 2026: Khi kiến thức không còn là lợi thế duy nhất, nhà trường dạy gì trong thời AI?

Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Hữu Cương – Hiệu trưởng Trường Đại học Phương Đông – cho biết, Future Fest Hà Nội 2026 là một trong những hoạt động trọng điểm trong hệ sinh thái giáo dục Văn Lang, nhằm hỗ trợ học sinh THPT định hướng nghề nghiệp một cách rõ ràng và thực chất hơn. Trước đó, sự kiện đã được tổ chức tại TP Hồ Chí Minh và Bình Dương, và Hà Nội là điểm dừng tiếp theo trong hành trình mở rộng quy mô toàn quốc. Năm nay, sự kiện thu hút khoảng 10.000 học sinh THPT khu vực miền Bắc, đặc biệt từ các tỉnh lân cận Hà Nội, cho thấy sức hút lớn của một mô hình hướng nghiệp gắn với trải nghiệm thực tế. 

Điểm nổi bật của Future Fest là sự tham gia của hơn 100 diễn giả đến từ nhiều lĩnh vực, bao gồm các giáo sư, chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách và những người đang trực tiếp làm việc trong ngành nghề. Theo ông Cương, đây là những người có kinh nghiệm thực tiễn, mang đến cho học sinh góc nhìn chân thực về thị trường lao động, giúp các em hiểu rõ hơn yêu cầu nghề nghiệp trong bối cảnh mới, thay vì chỉ tiếp cận thông tin mang tính lý thuyết. 

Không chỉ dừng lại ở việc lắng nghe, học sinh tham dự còn được trực tiếp trải nghiệm thông qua các lớp học demo, mô hình thực hành và không gian mô phỏng ngành nghề, qua đó có thể "chạm tay" vào nghề, thử sức với các hoạt động tương tự môi trường học tập tại giảng đường đại học. Chính yếu tố trải nghiệm này, theo ông Cương, giúp học sinh nhận ra liệu ngành học mình quan tâm có thực sự phù hợp hay không, từ đó hạn chế tình trạng chọn sai ngành – một thực trạng khá phổ biến hiện nay. 

Bên cạnh đó, sự kiện còn tạo điều kiện để học sinh, phụ huynh và chuyên gia tương tác trực tiếp, trao đổi về những khó khăn, kỳ vọng và cơ hội nghề nghiệp, qua đó trở thành một kênh thông tin đa chiều, hỗ trợ quá trình ra quyết định. Future Fest 2026 cũng giới thiệu song song hàng chục ngành học và chương trình đào tạo, mở rộng lựa chọn cho học sinh trước khi bước vào đại học. 

Theo lãnh đạo nhà trường, việc lựa chọn đúng ngành ngay từ đầu có ý nghĩa rất lớn, bởi nếu lựa chọn không phù hợp, học sinh có thể mất thời gian, giảm động lực học tập, thậm chí ảnh hưởng đến cơ hội nghề nghiệp sau này. Với định hướng phát triển lâu dài, Future Fest không chỉ dừng lại ở một sự kiện đơn lẻ mà hướng tới trở thành diễn đàn thường niên quy mô lớn trên cả nước, giúp ngày càng nhiều học sinh có cơ hội tiếp cận thông tin, trải nghiệm thực tế và đưa ra lựa chọn đúng đắn cho tương lai.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Ngô Minh Hải – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế – Tài chính TP Hồ Chí Minh cho biết hành trình làm việc trong lĩnh vực giáo dục và đầu tư đã giúp ông nhận ra yếu tố cốt lõi của mọi startup nằm ở mô hình kinh doanh, đặc biệt là cách doanh nghiệp tạo ra giá trị và kiếm tiền. 

Theo ông Hải, từ mô hình truyền thống (pipeline) dựa trên sản lượng và bí quyết, thế giới đang chuyển sang mô hình nền tảng (platform), nơi giá trị được tạo ra từ khả năng kết nối và xây dựng hệ sinh thái. Những ví dụ như thị trường taxi hay thương mại điện tử cho thấy cạnh tranh ngày nay không còn nằm ở nguồn lực mà ở cách thiết kế mô hình và trải nghiệm, tiêu biểu như xu hướng "shoppertainment" kết hợp mua sắm với giải trí.

Nhìn về tương lai, ông Hải cho rằng các mô hình kinh doanh sẽ tiếp tục tiến hóa sang dạng on-chain dựa trên blockchain, nơi người dùng không chỉ là khách hàng mà còn tham gia tạo ra giá trị và hưởng lợi trong hệ sinh thái, giống như cách các nền tảng như Roblox vận hành. Trong bối cảnh đó, những công nghệ như AI, blockchain hay kinh tế số sẽ trở thành nền tảng, đòi hỏi người trẻ phải chủ động trang bị kiến thức để không bị tụt lại phía sau.

Theo ông Hải, để thích nghi với sự thay đổi này, người trẻ cần chuẩn bị ba yếu tố quan trọng gồm kiến thức, tư duy và kỹ năng, trong đó tư duy làm chủ công nghệ lõi và khả năng liên ngành là yếu tố then chốt. Bên cạnh chuyên môn, hiểu biết về kinh tế và pháp lý cũng ngày càng cần thiết khi các mô hình kinh doanh trở nên phức tạp và mang tính toàn cầu. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của trải nghiệm thực tế: "Chỉ khi bước ra ngoài, tiếp xúc với doanh nghiệp và thị trường, chúng ta mới hiểu rõ mình cần gì và thị trường cần gì, từ đó rút ngắn khoảng cách giữa học và làm".

Tại sự kiện, nhiều bạn học sinh đã trải nghiệm Future Fest Hub: vietnamfuture-fest.com, qua đó tiếp cận một hệ sinh thái nội dung được tổ chức có chiều sâu, từ việc khám phá hơn 60 ngành học, tìm hiểu những kỹ năng và năng lực cốt lõi mà từng lĩnh vực yêu cầu, đến hình dung rõ hơn về bức tranh thu nhập và cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.

Chia sẻ sau khi tham dự Future Fest 2026, em Anh Tuấn cho biết, em nhận ra Future Fest Hub không chỉ đơn thuần là nơi tra cứu thông tin mà còn giống như một nền tảng giúp người trẻ tiếp tục hành trình hiểu bản thân, hiểu nghề và định hình tương lai ngay cả khi sự kiện đã kết thúc. Theo em, việc chọn ngành vì thế không còn là quyết định vội vàng trong vài ngày, mà trở thành một quá trình tìm hiểu lâu dài, có định hướng và được cập nhật liên tục. "Em nghĩ điều quan trọng nhất là được trải nghiệm thực tế và lắng nghe từ những người có kinh nghiệm, có tầm nhìn. Chính những điều đó giúp tụi em hiểu rõ hơn về bản thân và tự tin hơn khi đưa ra lựa chọn cho tương lai", em Tuấn nói.

Phát biểu tại sự kiện Future Fest 2026 ở Hà Nội sáng 25/4, nhà kinh tế học Phạm Chi Lan cho rằng nền tảng của trí tuệ không chỉ nằm ở kiến thức trên ghế nhà trường mà quan trọng hơn là khả năng quan sát thực tế và đặt câu hỏi. Theo bà Lan, mỗi người cần "mở mắt" để nhìn ra thế giới xung quanh, kiểm chứng những gì đã học và không ngừng tự vấn để hiểu sâu hơn bản chất vấn đề.

Bà Lan nhấn mạnh, tư duy phản biện là yếu tố cốt lõi trong quá trình học tập, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh. AI chỉ thực sự hữu ích khi người dùng biết đặt câu hỏi đúng, biết tranh luận và khai thác thông tin một cách chủ động. Nếu thiếu tư duy phản biện, con người rất dễ bị dẫn dắt sai, nhất là khi lượng thông tin ngày càng lớn và nguy cơ tin giả gia tăng.

Với bà, học tập là hành trình suốt đời, không giới hạn trong trường lớp mà còn đến từ trải nghiệm thực tế và việc đọc sách. "Trí tuệ không thể đo bằng bằng cấp, mà nằm ở khả năng hiểu và vận dụng trong cuộc sống", bà Lan nói.

Chia sẻ từ kinh nghiệm làm việc tại Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam với vai trò Tổng thư ký và Phó Chủ tịch, đồng thời tham gia tư vấn chính sách, bà Lan cho biết mình học được nhiều từ cách các nhà lãnh đạo như Võ Văn Kiệt và Phan Văn Khải coi trọng thực tiễn. Theo bà Lan, chính những ý kiến từ doanh nghiệp và người dân đã góp phần định hình các chính sách quan trọng, tiêu biểu như sự chuyển đổi tư duy trong Luật Doanh nghiệp 1999, mở rộng quyền tự do kinh doanh và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

Đánh giá về hiện tại, bà cho rằng khu vực tư nhân đang là động lực quan trọng của nền kinh tế, song Việt Nam cần chuyển trọng tâm từ "tăng trưởng" sang "phát triển" – tức là xây dựng nền tảng bền vững về thể chế, hệ sinh thái doanh nghiệp và năng lực sản xuất nội tại.

Trong giai đoạn đến năm 2030, bà nhấn mạnh vai trò của nội lực quốc gia. Việt Nam cần hợp tác quốc tế nhưng không phụ thuộc, mà phải làm chủ quá trình phát triển của mình. "Khi nội lực đủ mạnh, chúng ta mới có thể phát triển bền vững và tự tin trong dài hạn", bà nhận định, đồng thời bày tỏ tin tưởng triển vọng kinh tế Việt Nam trong 5–10 năm tới sẽ tích cực nếu đi đúng hướng.

Phát biểu tại sự kiện Future Fest 2026, bà Phan Hà Diệp – Giám đốc Marketing Techcom Life – cho rằng nhiều lĩnh vực trong cuộc sống không đơn thuần là mua một sản phẩm hữu hình, mà thực chất là "mua" một lời hứa và niềm tin vào tương lai. Từ việc mua nhà, đầu tư cho giáo dục đến lựa chọn nhân sự, giá trị thật sự thường không xuất hiện ngay mà cần thời gian để được chứng minh.

Theo bà, chính vì là "lời hứa", yếu tố cốt lõi của những lĩnh vực này nằm ở niềm tin. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức lớn khi khách hàng dễ hoài nghi và phải chờ đợi trong một khoảng thời gian dài trước khi thấy được kết quả. Dù vậy, bà nhấn mạnh nơi có thách thức cũng là nơi tồn tại cơ hội, bởi khi niềm tin được xây dựng, đó sẽ trở thành tài sản vô giá.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh, bà Diệp cho rằng AI có thể vượt trội về xử lý dữ liệu, nhưng không thể thay thế sự thấu cảm và khả năng mang lại cảm giác an tâm – những yếu tố cốt lõi tạo nên niềm tin. Đây cũng là lợi thế của những ngành "bán giá trị tương lai".

Để xây dựng niềm tin bền vững, bà đưa ra nguyên tắc "thế kiềng ba chân" gồm: minh bạch, thấu cảm chủ động và sự nhất quán. Theo bà Diệp, sự trung thực, khả năng thấu hiểu và việc duy trì giá trị một cách ổn định theo thời gian là nền tảng để tạo dựng niềm tin lâu dài.

Với học sinh, sinh viên, bà khuyến nghị hãy bắt đầu từ việc sống chân thật, chủ động xây dựng dấu ấn cá nhân từ sớm và kiên trì với những giá trị mình theo đuổi. "Giá trị tương lai không đến từ những bước đi hoàn hảo ngay từ đầu, mà được tích lũy qua sự nhất quán trong hành trình phát triển", bà chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ ai cũng có thể tạo lợi thế bền vững nếu biết xây dựng niềm tin ngay từ hôm nay.

Phát biểu tại sự kiện Future Fest 2026, bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh – Tổng giám đốc người Việt đầu tiên của ngân hàng Standard Chartered tại Việt Nam – cho rằng học tập là hành trình suốt đời và mỗi người không nhất thiết phải đi đúng con đường đã học từ tấm bằng đại học ban đầu. Theo bà Hạnh, điều quan trọng là liên tục khám phá bản thân, hiểu rõ điểm mạnh, đam mê và sẵn sàng học hỏi để điều chỉnh hướng đi. 

Bà Hạnh chia sẻ, trong môi trường làm việc toàn cầu, thách thức không chỉ nằm ở chuyên môn hay ngôn ngữ mà còn là sự khác biệt văn hóa, đòi hỏi mỗi cá nhân phải biết thấu hiểu và thích nghi. Với phụ nữ, rào cản lớn thường đến từ định kiến xã hội, nhưng nếu biết cân bằng và làm điều mình thực sự yêu thích, họ hoàn toàn có thể phát triển bền vững. Bà cũng nhấn mạnh vai trò của việc cập nhật công nghệ, đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh, đồng thời cho rằng một nhà lãnh đạo hiện đại cần có sự đồng cảm và quan tâm tới sức khỏe tinh thần của nhân sự. 

"Đừng tự giới hạn bản thân. Sự nghiệp không bị đóng khung bởi ngành học ban đầu, và Việt Nam là môi trường đầy cơ hội để mỗi người phát triển nếu có tư duy đúng và tinh thần học hỏi không ngừng", bà Hạnh nói, đồng thời lưu ý kiến thức tài chính là nền tảng quan trọng với mọi ngành nghề, giúp mỗi cá nhân hiểu rõ dòng tiền, rủi ro và hướng tới phát triển bền vững.

Theo ghi nhận của phóng viên, hàng nghìn em học sinh đã đến tham quan, tìm hiểu về 64 ngành học, định hướng nghề nghiệp và tham gia các hoạt động trải nghiệm thú vị.

Trải nghiệm tại Future Fest 2026 không dừng lại trong sự kiện, mà được mở rộng thành một hành trình bền vững và liên tục thông qua Future Fest Hub - nền tảng số đồng hành xuyên suốt hành trình tìm hiểu của học sinh và phụ huynh.

Thông qua Future Fest Hub: vietnamfuture-fest.com, người dùng có thể tiếp cận một hệ sinh thái nội dung được tổ chức có chiều sâu, từ việc khám phá hơn 60 ngành học, tìm hiểu những kỹ năng và năng lực cốt lõi mà từng lĩnh vực yêu cầu, đến hình dung rõ hơn về bức tranh thu nhập và cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.

Không dừng lại ở đó, nền tảng còn mở ra cơ hội trải nghiệm các nội dung lớp học thử, tiếp cận các keynote chuyên sâu và thảo luận từ chuyên gia, doanh nghiệp, đồng thời trở thành điểm kết nối để người trẻ tiếp tục theo dõi và tham gia các hoạt động tiếp theo trong hệ sinh thái Future Fest.

Vì vậy, Future Fest Hub không chỉ là nơi tra cứu thông tin, mà còn là một nền tảng giúp người trẻ tiếp tục đào sâu hành trình hiểu mình, hiểu nghề và hiểu tương lai sau khi sự kiện kết thúc.

Từ đó, việc chọn ngành không còn là một quyết định gói gọn trong vài ngày, mà trở thành một quá trình tìm hiểu có sự dẫn dắt, được cập nhật thường xuyên và có chiều sâu hơn. Chính sự thấu hiểu được hình thành từ trải nghiệm thực tế cùng những người có tầm nhìn sẽ là nền tảng vững chắc nhất cho mỗi lựa chọn phía trước.