Bình Lư - Sa Pa: Mở rộng không gian phát triển Hoàng Liên Sơn

Giữa không gian hùng vĩ của dãy Hoàng Liên Sơn, Bình Lư (Lai Châu) và Sa Pa (Lào Cai) vốn có nhiều điểm tương đồng về điều kiện tự nhiên, văn hóa và tiềm năng phát triển. Một bên là vùng đất giàu dư địa về nông nghiệp, du lịch sinh thái; một bên là điểm đến du lịch nổi tiếng của Tây Bắc.

Việc Ban Thường vụ Đảng ủy xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu và Ban Thường vụ Đảng ủy phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030 đang mở ra một cách tiếp cận mới: không phát triển riêng lẻ, mà cùng nhau kết nối nguồn lực, bổ trợ lợi thế và mở rộng không gian phát triển.

Từ những lợi thế riêng đến một không gian chung

Lễ ký kết có sự tham dự của đồng chí Hà Trọng Hải, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu; đồng chí Phan Trung Bá, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, cùng lãnh đạo hai địa phương.

Theo biên bản ghi nhớ, Bình Lư và Sa Pa thống nhất xây dựng mối quan hệ hợp tác chiến lược, toàn diện và lâu dài. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc trao đổi kinh nghiệm, mà hướng tới hình thành không gian liên kết Hoàng Liên Sơn trở thành mô hình tiêu biểu của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.

Đằng sau thỏa thuận ấy là một yêu cầu thực tế của quá trình phát triển: khi nguồn lực của mỗi địa phương có giới hạn, việc kết nối sẽ tạo ra giá trị lớn hơn so với phát triển đơn lẻ.

Bình Lư có lợi thế về cảnh quan núi rừng, sản xuất nông nghiệp, các sản phẩm đặc trưng và dư địa phát triển du lịch cộng đồng, sinh thái. Trong khi đó, Sa Pa đã hình thành thương hiệu du lịch mạnh, sở hữu hệ thống dịch vụ và khả năng thu hút lượng lớn du khách.

Nếu được kết nối hiệu quả, những lợi thế tưởng như riêng biệt ấy có thể bổ trợ cho nhau, tạo thành chuỗi sản phẩm và không gian trải nghiệm rộng hơn cho du khách.

Bởi vậy, nội dung hợp tác được hai bên xác định khá toàn diện, từ xây dựng Đảng và hệ thống chính trị đến nông, lâm nghiệp; thương mại - công nghiệp; du lịch; xúc tiến đầu tư; phát triển hạ tầng; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường; văn hóa - xã hội; khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; y tế; quốc phòng - an ninh và đối ngoại.

Mỗi lĩnh vực là một mắt xích trong bức tranh liên kết chung, trong đó những lợi thế riêng của từng địa phương được đặt trong mối quan hệ bổ trợ thay vì tách biệt.

Du lịch mở đường, hạ tầng tạo nền tảng

Trong các nội dung hợp tác, du lịch được xác định là lĩnh vực trọng tâm. Đây cũng là lĩnh vực có khả năng tạo sức lan tỏa nhanh nhất, bởi Hoàng Liên Sơn không chỉ có cảnh quan núi rừng mà còn sở hữu hệ thống giá trị văn hóa, bản làng và những sản phẩm trải nghiệm đặc sắc.

Định hướng đặt ra là hai địa phương cùng hình thành các tuyến, điểm và sản phẩm du lịch liên vùng; từng bước xây dựng không gian du lịch Hoàng Liên Sơn gắn với đèo Ô Quy Hồ, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, trải nghiệm văn hóa và khám phá thiên nhiên.

Điều này mở ra một cách làm khác cho du lịch vùng cao. Thay vì du khách chỉ đến một điểm rồi trở về, các địa phương có thể kết nối thành một hành trình, trong đó mỗi nơi đảm nhiệm một sản phẩm, một trải nghiệm riêng.

Một cung đường có thể bắt đầu từ những bản làng, vùng sản xuất và không gian văn hóa ở Bình Lư, tiếp nối qua những cảnh quan đặc trưng của Hoàng Liên Sơn, rồi kết nối với hệ thống dịch vụ, điểm đến của Sa Pa.

Khi ấy, giá trị của chuyến đi không chỉ nằm ở thời gian lưu trú tại một địa điểm mà được kéo dài bởi nhiều trải nghiệm nối tiếp. Người dân địa phương cũng có thêm cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng dịch vụ, từ lưu trú, ẩm thực, sản phẩm nông nghiệp đến hàng hóa đặc trưng và sản phẩm OCOP.

Tuy nhiên, để ý tưởng liên kết trở thành hiện thực, câu chuyện không chỉ nằm ở du lịch.

Theo định hướng được thống nhất, kết nối hạ tầng giao thông và hạ tầng số là điều kiện quan trọng để mở rộng không gian phát triển. Khi giao thông thuận lợi, khoảng cách giữa các điểm đến được rút ngắn. Khi hạ tầng số được đồng bộ, hoạt động quảng bá, cung cấp thông tin, kết nối dịch vụ và quản lý điểm đến cũng có thêm những phương thức mới.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Phan Trung Bá bày tỏ tin tưởng, với tinh thần đoàn kết, chủ động và khát vọng phát triển, việc ký kết sẽ tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, góp phần hình thành mô hình liên kết tiêu biểu của khu vực Tây Bắc.

Từ góc độ của Lai Châu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Trọng Hải nhấn mạnh đây là bước đi tiên phong, cần thiết trong bối cảnh đẩy mạnh liên kết vùng. Hai địa phương cần bám sát định hướng hợp tác giữa hai tỉnh, cụ thể hóa những nội dung đã ký kết, phát huy lợi thế riêng và xác định du lịch là lĩnh vực trọng điểm có khả năng tạo sức lan tỏa lớn.

Cùng với phát triển kinh tế, yêu cầu đặt ra là phải giữ được những giá trị làm nên sức hấp dẫn của Hoàng Liên Sơn. Đó là môi trường sinh thái, cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa của các cộng đồng dân cư.

Bởi vậy, liên kết phát triển phải đi cùng bảo vệ môi trường, gìn giữ tài nguyên và bảo tồn văn hóa. Phát triển du lịch không thể đánh đổi bằng sự suy giảm cảnh quan; mở rộng hạ tầng cũng phải đặt trong yêu cầu bảo đảm cân bằng sinh thái.

Việc Bình Lư và Sa Pa ký kết hợp tác giai đoạn 2026-2030 vì thế không chỉ là thêm một văn bản ghi nhớ giữa hai địa phương. Quan trọng hơn, đó là bước cụ thể hóa tư duy liên kết vùng trong một không gian có nhiều điểm tương đồng và bổ trợ lẫn nhau.

Từ những con đường kết nối hai vùng đất, những sản phẩm du lịch liên vùng, những nền tảng hạ tầng và số hóa, đến sự giao lưu văn hóa và hợp tác kinh tế, một không gian Hoàng Liên Sơn rộng mở đang được định hình.

Nếu những cam kết được cụ thể hóa bằng các chương trình, dự án và sản phẩm thiết thực, sự liên kết Bình Lư - Sa Pa sẽ không chỉ tạo thêm động lực tăng trưởng cho hai địa phương mà còn góp phần đưa những giá trị đặc sắc của vùng núi Tây Bắc đến gần hơn với du khách, nhà đầu tư và thị trường.