Bước tiến quan trọng trong xây dựng hệ thống thú y nhân đạo

Hội nghị nằm trong khuôn khổ Dự án "Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo tại một số phường trên địa bàn thành phố Hà Nội" được UBND Thành phố phê duyệt ngày 24/7/2025. Dự án hướng tới mục tiêu chiến lược đóng góp vào thực hiện mục tiêu quốc gia không còn ca tử vong ở người do bệnh dại vào năm 2030, đồng thời hỗ trợ chuyển đổi sinh kế bền vững cho các hộ kinh doanh và giết mổ chó mèo, từng bước nâng cao tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế.

Chương trình tập huấn được thiết kế theo ba khối nội dung chuyên sâu: (1) Khung pháp lý và trách nhiệm nghề nghiệp – cập nhật văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, nhận diện khoảng trống tiêu chuẩn quốc gia trong trợ tử nhân đạo, và giới thiệu khung phúc lợi động vật theo chuẩn của Tổ chức Thú Y Thế Giới (WOAH) và Hiệp hội Thú y Thú nhỏ Thế giới (WSAVA); (2) Kỹ thuật thực hành và Quy trình Thực hành Chuẩn (SOP) – hướng dẫn quy trình trợ tử nhân đạo hai bước theo chuẩn vàng quốc tế và ứng dụng Thuật toán Ra quyết định của IFAW; (3) Sức khỏe tâm thần cán bộ thú y và kỹ năng truyền thông – nhận diện Compassion Fatigue, phòng ngừa sang chấn nghề nghiệp, và kỹ năng ứng xử chuyên nghiệp với các bên liên quan.

Ông Ngô Đình Loát, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, nhấn mạnh: "Đây không đơn thuần là một quy trình kỹ thuật, mà là việc thực thi trách nhiệm công vụ khi cần thiết. Khi đội ngũ cán bộ cơ sở được trang bị đầy đủ kiến thức và công cụ để xử lý động vật một cách nhân đạo, cơ quan quản lý nhà nước sẽ có cơ sở vững chắc để kiểm soát dịch bệnh hiệu quả, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và từng bước đưa công tác quản lý tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế."

Ông Faizan Jalil, Quản lý Cao cấp, Tổ chức Soi Dog Foundation, cho biết: "Trợ tử nhân đạo là tiêu chuẩn tối thiểu mà bất kỳ hệ thống thú y có trách nhiệm nào cũng cần hướng tới. Kinh nghiệm triển khai tại các quốc gia Đông Nam Á cho thấy, khi lực lượng thú y cơ sở được đào tạo bài bản về phúc lợi động vật, năng lực kiểm soát dịch bệnh, đặc biệt là bệnh dại, được nâng cao rõ rệt."

Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc Doanh nghiệp xã hội SBCC Vietnam - đơn vị phụ trách chiến lược truyền thông thay đổi hành vi và là đơn vị trực tiếp triển khai các hoạt động trong dự án – chia sẻ: "Thay đổi hành vi bền vững không bắt đầu từ quy định, mà bắt đầu từ nhận thức và động lực bên trong của người thực thi. Hội nghị hôm nay không chỉ trang bị kỹ thuật mà còn xây dựng nền tảng để cán bộ thú y cơ sở hiểu sâu về trách nhiệm và khoa học đằng sau mỗi quy trình – đồng thời được bảo vệ về sức khỏe tâm thần trong quá trình thực hành. Đây chính là cơ chế then chốt mà truyền thông thay đổi hành vi hướng tới: khi người thực thi làm đúng không chỉ vì bắt buộc mà vì hiểu và tin, sự thay đổi đó mới thực sự bền vững và có khả năng lan tỏa trong cộng đồng."

Chị Trần Thị Nguyệt, cán bộ thú y phường Hà Đông, tham dự viên tập huấn, cho biết: "Quy trình khoa học và nhân đạo này giúp chúng tôi chủ động xử lý các tình huống thực tế một cách chính xác và tự tin hơn. Đặc biệt, việc chương trình đặt vấn đề sức khỏe tâm lý của người thực hành vào trung tâm nội dung là một cách tiếp cận nhân văn thiết yếu, giúp chúng tôi duy trì được động lực và sự bền vững lâu dài trong công tác."

Sau hội nghị tập huấn này, các đơn vị tổ chức sẽ tiếp tục phối hợp để hỗ trợ từng cán bộ thú y phường xây dựng Quy trình Thực hành Chuẩn (SOP) nội bộ; theo dõi và đánh giá việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn địa bàn; và nghiên cứu đề xuất khung pháp lý cụ thể cho trợ tử nhân đạo trong bối cảnh quản lý thú y đô thị tại Việt Nam.