Sử dụng điều hòa tiết kiệm điện có khả thi?

Độ chênh lệch nhiệt độ - yếu tố tiên quyết quyết định mức tiêu thụ điện

Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), trên thực tế có tới 76,6% hộ gia đình Việt Nam sử dụng từ 300 kWh điện trở xuống mỗi tháng. Đây là mức tiêu thụ khá phổ biến, phản ánh thói quen sử dụng điện tiết kiệm và tập trung vào các nhu cầu thiết yếu của người dân.

Các thống kê sơ bộ cũng cho thấy, trong điều kiện sinh hoạt điển hình, một phòng ngủ của một gia đình Việt Nam thường có diện tích khoảng 9–12 m², phù hợp với loại điều hòa có công suất 1HP, dành cho 2 người. Vào mùa nóng, nhiệt độ ban đêm ở Việt Nam thường dao động quanh mức 29 - 30°C, và mức cài đặt điều hòa phổ biến là 26 - 27°C – vừa đủ mát mà vẫn tiết kiệm điện. Sau một ngày làm việc ở môi trường công sở, nhà máy, người tiêu dùng thường chủ yếu bật điều hòa vào ban đêm để nghỉ ngơi, kéo dài từ 22h đêm đến 6h sáng hôm sau, tương đương khoảng 8 giờ liên tục.

Theo các chuyên gia, yếu tố thực tế ảnh hưởng lớn nhất đến tiêu thụ điện của điều hoà là sự chênh lệch nhiệt độ môi trường và nhiệt độ cài đặt trong nhà: độ chênh lệch càng cao thì điện tiêu thụ càng lớn. Cụ thể, cùng một nhiệt độ được cài đặt là 26 độ C, nếu nhiệt độ ngoài trời là 35 độ C (chênh lệch 9 độ C) sẽ tốn điện hơn nhiều so với khi nhiệt độ bên ngoài 30 độ C (chênh nhau 4 độ C). Tương tự, nếu nhiệt độ ngoài trời vào buổi đêm chỉ còn 28 độ C thì tiền điện dùng điều hòa còn có thể giảm hơn.

Sự thật về chi phí điện 4.000 đồng/đêm cho điều hoà

Để làm rõ hơn cơ sở của con số này, một số thử nghiệm đo kiểm độc lập đã được thực hiện trong điều kiện giả lập gần với thực tế sử dụng phổ biến. Cụ thể, theo kết quả đo kiểm của Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (QUATEST 3) đối với mẫu điều hòa JC-09IU36 công suất 1HP của Casper được vận hành liên tục trong 8 giờ với nhiệt độ môi trường khoảng 30°C, nhiệt độ cài đặt 26°C và phòng kín có 2 người sử dụng. 

Trong điều kiện này, lượng điện tiêu thụ ghi nhận ở mức khoảng 1,4–1,5 kWh cho một đêm sử dụng. Dựa trên công cụ tính hóa đơn điện chính thức của EVN, với mức tiêu thụ khoảng 300 kWh/tháng thì đơn giá điện bình quân rơi vào khoảng 2.600–2.700 đồng/kWh.

Nếu đối chiếu với kết quả đo kiểm trong điều kiện giả lập nêu trên, với mức tiêu thụ điện khoảng 1,4–1,5 kWh cho 8 giờ sử dụng liên tục, chi phí điện tương ứng có thể vào khoảng 3.800–4.000 đồng cho một đêm sử dụng. Con số “khoảng 4.000 đồng/đêm” vì vậy có thể được xem là một mức tham chiếu trong điều kiện vận hành tiêu chuẩn, thay vì một mức cố định áp dụng cho mọi trường hợp.Các phép đo được thực hiện theo quy chuẩn thử nghiệm điều hòa không khí hiện hành, với mục tiêu mô phỏng điều kiện sử dụng điển hình của hộ gia đình. Tuy nhiên, kết quả thực tế vẫn có thể thay đổi tùy theo môi trường sử dụng, cách lắp đặt và thói quen vận hành của từng gia đình.

Trên thực tế, bên cạnh sự chênh lệch nhiệt độ, sẽ có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc tiêu thụ điện hơn như số lượng người trong phòng nhiều hơn hai, hoặc diện tích phòng lớn hơn công suất thiết kế của điều hoà.

Các chuyên gia khuyến cáo nên chọn điều hoà 1 ngựa cho phòng nhỏ dưới 15m² (phòng ngủ, phòng làm việc), 1,5 ngựa cho phòng ngủ lớn 15-20m², 2 ngựa cho phòng lớn từ 20-30m² (phòng khách, phòng sinh hoạt chung),... Việc lắp đặt điều hòa không đúng cách như lắp điều hòa công suất nhỏ cho phòng to sẽ khiến điều hòa phải chạy công suất cao liên tục, vừa làm ảnh hưởng đến tuổi thọ của điều hòa vừa gây tốn điện hơn.

Bên cạnh đó, các phòng tiếp xúc nắng trực tiếp trong thời gian dài như tầng áp mái, nhà có nhiều cửa kính, không có rèm cản sáng tốt,... cũng dễ bị "hấp nhiệt", từ đó cần thời gian dài hơn để điều hoà làm mát, dẫn đến lượng tiêu thụ điện cũng sẽ cao hơn. Một yếu tố cũng ít người để ý, đó là phòng sử dụng nhiều đồ sinh nhiệt như TV, đèn và máy tính sẽ tốn điện chạy điều hòa hơn. Phòng có người ra vào thường xuyên, cửa mở liên tục sẽ làm không khí nóng bên ngoài liên tục tràn vào phòng, dẫn đến việc điều hoà phải làm việc liên tục để đạt được độ mát phù hợp.

Có thể thấy, chi phí điện thực tế sẽ phụ thuộc điều kiện sử dụng của mỗi gia đình. Dựa trên kiểm nghiệm từ QUATEST 3, để đạt được con số tiệm cận 4.000 đồng/1 đêm, chúng ta cần lưu ý cài đặt nhiệt độ phòng ở mức 26°C thay vì hạ quá thấp, đảm bảo phòng kín, hạn chế các nguồn nhiệt không cần thiết và lựa chọn điều hòa có công nghệ Advanced Inverter có công suất phù hợp với diện tích phòng. Thêm vào đó, việc bảo dưỡng điều hoà thường xuyên cũng giúp giảm mức tiêu thụ điện, người dùng có thể ưu tiên lựa chọn điều hoà có lớp mạ vàng trên cả dàn nóng và lạnh giúp tăng khả năng chống ăn mòn bởi các tác nhân môi trường (mưa, muối), bền bỉ, giúp tăng tuổi thọ máy.