Hiện tượng cực quang, hay ánh sáng phương Bắc, được tạo ra bởi một cơn bão địa từ Mặt Trời, được nhìn thấy từ Vườn quốc gia Shenandoah ở Rileyville, Virginia, Mỹ vào tháng 10/2024 (Ảnh: AFP)
Hiện tượng này không chỉ có khả năng tạo ra những màn cực quang rực rỡ ở những khu vực hiếm khi quan sát được, mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây gián đoạn đối với hệ thống vệ tinh, liên lạc và định vị toàn cầu (GPS).
Theo Trung tâm Dự báo Thời tiết Không gian thuộc Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ (SWPC), cơn bão bức xạ lần này được xếp ở cấp độ S4 trên thang 5 mức độ nghiêm trọng. Đây là cấp độ "nghiêm trọng", hiếm khi xảy ra, lần gần nhất được ghi nhận là vào tháng 10/2003.
SWPC cho biết các tác động chính của bão bức xạ Mặt Trời thường tập trung vào hoạt động phóng tên lửa, hàng không và vận hành vệ tinh. Trong quá khứ, các cơn bão thời tiết không gian mạnh từng gây mất điện tại Thụy Điển và làm hư hại máy biến áp ở Nam Phi trong loạt "bão Halloween" năm 2003.
Khi bão bức xạ chạm tới Trái Đất, mức độ phơi nhiễm bức xạ có thể gia tăng đối với các phi hành gia làm việc trên quỹ đạo thấp, trong đó có những người đang ở Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) cũng như hành khách trên các chuyến bay bay qua khu vực vùng cực. Trước tình hình này, SWPC đã thông báo cho NASA, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), các hãng hàng không và nhà điều hành lưới điện để chủ động các biện pháp ứng phó.
Cùng với bão bức xạ, một cơn bão địa từ nghiêm trọng cũng đã tác động tới Trái Đất. Hiện tượng này bắt nguồn từ vụ phun trào khối lượng vành nhật hoa (CME) - sự giải phóng plasma và từ trường khổng lồ từ khí quyển ngoài của Mặt Trời - được kích hoạt bởi một vụ bùng phát tia X cấp X, loại mạnh nhất hiện nay. Đây được coi là vụ bùng phát Mặt Trời lớn đầu tiên trong năm.
Các chuyên gia cho biết, sự gia tăng hoạt động Mặt Trời sẽ khiến cực quang - hay còn gọi là Bắc Cực quang và Nam Cực quang - xuất hiện với cường độ mạnh và phạm vi rộng hơn bình thường. Theo dự báo, hiện tượng này có thể được quan sát tại nhiều khu vực ở nửa Bắc nước Mỹ, thậm chí lan xuống các bang miền Nam như Alabama hoặc Bắc California.
Dù nguy cơ ảnh hưởng trên diện rộng đối với đời sống thường nhật của người dân được đánh giá là thấp, các nhà khoa học lưu ý hoạt động của Mặt Trời vẫn đang ở giai đoạn mạnh và có thể tiếp tục xuất hiện thêm các đợt bùng phát mới trong những ngày tới.
Bình luận (0)