Cảnh giác luận điệu kích động chia rẽ trên không gian mạng

Mối nguy từ "những vết dầu loang" trên không gian mạng

Từ những định kiến tồn tại trong đời sống, tình trạng phân biệt vùng miền những năm gần đây đang bị khuếch đại và lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội. Nhiều bình luận miệt thị, xúc phạm, quy chụp vùng miền xuất hiện tràn lan, thậm chí bị biến thành một "trào lưu" độc hại để câu kéo tương tác. Đáng lo ngại, một bộ phận người dùng, nhất là giới trẻ thiếu bản lĩnh và khả năng sàng lọc thông tin, đã hùa theo như một hình thức giải trí, vô tình tiếp tay cho những nội dung gây chia rẽ cộng đồng.

Hậu quả không dừng lại ở những cuộc tranh cãi trên không gian mạng. Nhiều cuộc khẩu chiến kéo dài, kích động tâm lý đối đầu, thù ghét lẫn nhau, thậm chí dẫn đến những xung đột ngoài đời thực. Từ một phát ngôn hoặc hành vi của cá nhân, nhiều người vội vàng quy chụp, đánh đồng cả một vùng miền, làm gia tăng định kiến và gây tổn hại nghiêm trọng đến khối đại đoàn kết dân tộc.

Vừa qua, Tòa án nhân dân TP Hồ Chí Minh đã tuyên phạt hai TikToker Lê Anh Điệp và Đoàn Quốc Việt mức án lần lượt 3 năm và 2 năm tù về tội "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân" do đăng tải các nội dung kích động, miệt thị và chia rẽ vùng miền.

Đây là lời cảnh báo nghiêm khắc đối với những cá nhân lợi dụng mạng xã hội để phát tán nội dung độc hại. Quyền tự do ngôn luận không đồng nghĩa với quyền xúc phạm, kích động hay gây chia rẽ. Mọi hành vi lợi dụng không gian mạng để khoét sâu khác biệt vùng miền vì mục đích câu view, trục lợi đều cần bị lên án và xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

Không để thông tin xấu độc dẫn dắt dư luận

Lợi dụng đặc điểm lan truyền nhanh của mạng xã hội, các đối tượng xấu thường sử dụng nhiều thủ đoạn khác nhau như cắt ghép hình ảnh, bóp méo phát ngôn, xuyên tạc bản chất sự việc hoặc khai thác những khác biệt về văn hóa, tập quán để kích động tâm lý đối đầu. Từ những "đốm lửa" nhỏ, các nội dung sai lệch được khuếch đại thông qua mạng lưới tài khoản ảo, các hội nhóm kín hoặc những kênh chuyên khai thác nội dung gây tranh cãi nhằm câu kéo tương tác. Khi các thông tin này được chia sẻ liên tục, chúng lan rộng như những vết dầu loang trên mặt nước, len lỏi vào nhận thức của một bộ phận người dùng mạng.

Nguy hiểm hơn, những luận điệu mang tính chia rẽ thường đánh vào tâm lý tự ái, định kiến hoặc cảm xúc tức thời của người tiếp nhận. Nếu thiếu tỉnh táo, người dùng rất dễ bị cuốn vào các cuộc tranh cãi không hồi kết, vô tình tiếp tay cho việc phát tán các thông tin sai lệch.

Ông Nguyễn Xuân Trường, nguyên Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Thanh Niên chia sẻ: "Theo tôi, điều đáng lo ngại nhất hiện nay là xu hướng phân biệt vùng miền trên không gian mạng. Việt Nam là một đất nước có lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Để có được một dải đất hình chữ S thống nhất như hôm nay, biết bao thế hệ cha ông đã phải đổ mồ hôi, xương máu. Vì vậy, mọi biểu hiện kích động hận thù, chia rẽ vùng miền đều đi ngược lại truyền thống đoàn kết của dân tộc. Bản thân tôi là người gốc Thanh Hóa, vào miền Nam sinh sống từ trước năm 1975. Trong những năm tháng quân ngũ, chúng tôi luôn được giáo dục phải hết lòng vì nhân dân, tôn trọng và yêu thương nhân dân. Chính trên mảnh đất phương Nam, tôi lập gia đình, gắn bó và nhận được rất nhiều tình cảm chân thành từ bà con, bạn bè nơi đây. Những trải nghiệm ấy giúp tôi hiểu rằng ở đâu cũng có người tốt, người chưa tốt; không thể vì hành vi của một vài cá nhân mà quy chụp cho cả một vùng miền. Người Việt Nam, dù ở Bắc, Trung hay Nam, đều chung một cội nguồn và cùng góp sức xây dựng đất nước. Thay vì nuôi dưỡng định kiến, chúng ta cần trân trọng sự khác biệt, tăng cường sự thấu hiểu và gìn giữ khối đại đoàn kết dân tộc, nhất là trong bối cảnh mạng xã hội đang tác động mạnh mẽ đến nhận thức của cộng đồng."

Hậu quả không chỉ dừng lại ở những cuộc khẩu chiến trên mạng. Khi những định kiến bị lặp đi lặp lại trong thời gian dài, chúng có thể làm suy giảm niềm tin xã hội, gieo rắc sự hoài nghi giữa các cộng đồng và làm tổn hại đến sự gắn kết vốn là nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc.

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số, việc duy trì sự đồng thuận xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bất kỳ hành vi nào cố tình khoét sâu sự khác biệt, kích động hận thù hay đối đầu giữa các vùng miền đều đi ngược lại lợi ích chung của quốc gia và dân tộc.

Đại đoàn kết dân tộc – sức mạnh để Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới

Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của tinh thần đoàn kết. Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, các thế hệ cha ông đã đổ biết bao mồ hôi, công sức và máu xương để bảo vệ độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ. Dải đất hình chữ S từng nhiều lần đối mặt với nguy cơ chia cắt bởi chiến tranh và biến động lịch sử, nhưng chính sức mạnh đoàn kết đã giúp dân tộc vượt qua mọi thử thách.

Ngày nay, dù sinh sống ở miền núi hay đồng bằng, ở Bắc, Trung hay Nam, người Việt Nam vẫn cùng chung cội nguồn và khát vọng xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh. Những khác biệt về giọng nói, phong tục hay tập quán không phải là rào cản mà là những nét đặc sắc làm nên bản sắc văn hóa dân tộc.

Trong kỷ nguyên số, bảo vệ khối đại đoàn kết dân tộc là trách nhiệm của mỗi người. Mỗi công dân cần nâng cao khả năng nhận diện thông tin sai lệch, kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ, ứng xử văn minh trên không gian mạng và không để cảm xúc nhất thời chi phối hành vi.

Bên cạnh đó, các cơ quan báo chí, truyền thông cần tiếp tục phát huy vai trò định hướng dư luận, lan tỏa giá trị tích cực, kịp thời phản bác thông tin sai sự thật. Giữ gìn khối đại đoàn kết trong môi trường số chính là bảo vệ nguồn sức mạnh quý giá của đất nước, tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới.