Cất cánh - Khởi tạo: Dám bắt đầu để viết tiếp khát vọng Việt Nam

Tháng Năm là thời khắc dân tộc Việt Nam nhớ ngày sinh của con người vĩ đại của dân tộc Việt Nam, người đã làm thay đổi vận mệnh đất nước bằng một lựa chọn khởi đầu đầy dũng cảm. Năm 1911, từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước. Đó không chỉ là một chuyến đi, mà là sự khởi tạo của một con đường mới cho dân tộc, khi phía trước là đại dương mênh mông, chưa có lời giải, chưa có bất kỳ sự bảo đảm nào, ngoài một niềm tin mãnh liệt rằng dân tộc mình phải có một tương lai khác. Điều làm nên sự vĩ đại của Bác không chỉ nằm ở những thành tựu lịch sử, mà còn ở tinh thần dám bắt đầu từ điều chưa ai nhìn thấy, dám lựa chọn con đường chưa ai đi. Cất cánh với chủ đề “Khởi tạo” là những câu chuyện tiếp nối tinh thần ấy.

Cất cánh tháng 5 có sự tham gia của Viên Hồng Quang – Chàng trai phục chế phim tài liệu màu về Bác Hồ cùng hành trình khởi tạo từ giá trị lịch sử; Trần Tuấn Minh - người được tạp chí Forbes bình chọn vào danh sách "30 Under 30 Asia" năm 2024 và hành trình khởi tạo một mạng lưới toàn cầu; GS.TSKH. Nguyễn Đình Đức - Nguyên Chủ tịch Hội đồng trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Khách mời bình luận của chương trình Cất cánh tháng này là Thượng tá, TS. Lê Bá Tân - Giám đốc Viettel IDC, người từng có thời gian học tập và làm việc trong môi trường quốc tế, lựa chọn trở về Việt Nam để khởi tạo những công nghệ mới cho doanh nghiệp Việt. NSƯT Kiều Anh - Nhà Hát ca múa nhạc Việt Nam với những vai diễn để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng khán giả.

“Khởi tạo” không phải lúc nào cũng bắt đầu từ những điều hoàn toàn mới. Có những người lựa chọn đi về phía quá khứ, để bằng tư duy và công nghệ của hôm nay, mở ra một cách nhìn mới cho lịch sử. Từ những thước phim cũ đã úa màu thời gian, từ những tư liệu tưởng như chỉ còn nằm im trong ký ức, một người trẻ đã lựa chọn bắt đầu hành trình của riêng mình, hành trình phục hồi ký ức dân tộc bằng công nghệ, để lịch sử không chỉ được lưu giữ, mà còn có thể chạm gần hơn tới thế hệ hôm nay. Đó là câu chuyện của Viên Hồng Quang.

Trong căn phòng 20m2 tại Hà Nội, Viên Hồng Quang, 31 tuổi, dành mười tiếng mỗi ngày cặm cụi tô màu cho từng bức ảnh lịch sử trắng đen. Công việc chính của anh là phục chế ảnh và phim tài liệu lịch sử. Hồng Quang ngồi hàng giờ bên màn hình, tập trung chỉnh sửa từng khung hình trắng đen cũ kỹ, đôi khi chỉ đến thêm một buổi sáng hay một chi tiết mục rất nhỏ và gọi đó là hành trình đi tìm màu cho lịch sử. Năm 2020, Hồng Quang đăng đoạn phim Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn năm 1966 đã phục dựng có màu vào đúng dịp kỷ niệm 130 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đoạn phim được lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem, khơi dậy niềm tự hào và tình yêu lịch sử trong lòng nhiều thế hệ, cho thấy sức hút của lịch sử đối với khán giả. Viên Hồng Quang ví công việc của mình như đang hòa mình cùng những khoảnh khắc thiêng liêng của cả dân tộc, để truyền tải những giá trị về lịch sử từ những thế hệ trẻ. Câu chuyện của Viên Hồng Quang không chỉ là hành trình cá nhân, mà còn mở ra cách nhìn mới về việc “khởi tạo” lịch sử bằng công nghệ, để những giá trị quá khứ có thể trở lại gần hơn với đời sống hôm nay.

Trong khi đó, câu chuyện của Trần Tuấn Minh, nhà sáng lập EveryLab - một công ty công nghệ tại Việt Nam đang xây dựng các sản phẩm AI phục vụ người dùng trên toàn thế giới, lại là một hành trình “khởi tạo” rất khác. Anh lựa chọn “khởi tạo” theo cách của mình, đi ra thế giới bằng chính sản phẩm công nghệ do người Việt tạo ra. Năm 2024, Trần Tuấn Minh là một trong những gương mặt Việt Nam trẻ tuổi nhất trong lịch sử được Forbes Châu Á vinh danh trong danh sách những cá nhân dưới 30 tuổi có thành tích nổi bật ở lĩnh vực tác động xã hội từ tuổi ngoài 20. Tuấn Minh không lựa chọn xây dựng một hành trình thành công cho riêng mình mà bắt đầu bằng một câu hỏi lớn hơn, làm thế nào để người trẻ Việt Nam khẳng định được bản thân và biến các ý tưởng đột phá thành hiện thực?

Ít ai biết rằng phía sau những diễn đàn khởi nghiệp hay những cộng đồng sinh viên sôi động là một hành trình nhiều thử thách của một người trẻ từng đứng giữa rất nhiều lựa chọn khác nhau. Bỏ qua cơ hội việc làm hấp dẫn tại nước ngoài, Tuấn Minh quyết định trở về Việt Nam để xây dựng mạng lưới hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp và phát triển kỹ năng hội nhập. Không bắt đầu bằng nguồn lực lớn, hành trình ấy được tạo dựng từ những workshop nhỏ, những buổi chia sẻ với sinh viên và niềm tin rằng người trẻ Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra được giá trị lớn lao nếu được trao cơ hội phù hợp. Với Trần Tuấn Minh, "khởi tạo" không chỉ là việc bắt đầu một dự án mà còn là cách tạo ra môi trường để những người khác dám bắt đầu hành trình của riêng mình. Và đó có lẽ mới chỉ là việc khởi đầu trên giá trị anh muốn tiếp tục tạo dựng trong tương lai.

“Với ba lần khởi tạo của mình, tôi đúc kết được ba từ: đi, về và dựng. Đi để biết thế giới rộng lớn bao nhiêu. Về để biết rằng chúng ta còn sứ mệnh đợi chờ ở quê hương. Và dựng để biến niềm tin ấy và sứ mệnh ấy trở thành sản phẩm bền vững và tác động bền vững. Giấc mơ của tôi vẫn luôn vậy, làm thế nào để các sản phẩm chất lượng trên thế giới có được ba chữ Made in Việt Nam. Tôi tin rằng EveryLab chỉ là một viên gạch bé trong số hàng ngàn viên gạch mà nhưng người con của dải đất hình chữ S đang đóng góp. Và câu chuyện đi, về và dựng của tôi, mình nghĩ rằng không chỉ mình tôi mà còn có rất nhiều bạn trẻ khác cũng đã, đang và sẽ thực hiện cùng tôi để đóng góp cho quê hương”.

Trong hành trình “Khởi tạo”, nếu Tuấn Minh đại diện cho những người trẻ bắt đầu từ con số không, dám bước ra thế giới bằng công nghệ, bằng khát vọng và lựa chọn rất khác biệt thì hành trình của GS.TSKH Nguyễn Đình Đức lại bắt đầu từ rất sớm, đi qua hàng chục năm nghiên cứu, giảng dạy và cống hiến, để từ một lựa chọn nghề nghiệp ban đầu, trở thành cả một sự nghiệp khoa học và một trường phái tri thức. GS.TSKH Nguyễn Đình Đức là một nhà khoa học đã dành trọn đời mình cho nghiên cứu, giảng dạy và mở đường trong lĩnh vực vật liệu và kết cấu tiên tiến, nơi “khởi tạo” không chỉ là ý tưởng, mà là sự bền bỉ của hàng chục năm lao động khoa học nghiêm túc.

.Năm 2025, Việt Nam vinh dự có 9 nhà khoa học góp mặt trong danh sách 10.000 nhà khoa học có tầm ảnh hưởng nhất thế giới do Tạp chí PLoS Biology của Hoa Kỳ công bố. Trong số đó, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức là một trong những gương mặt tiêu biểu của khoa học Việt Nam trong lĩnh vực vật liệu, kết cấu tiên tiến và composite, với hơn bốn thập kỷ bền bỉ cống hiến cho nghiên cứu và giáo dục.

Trước đó, trong suốt 6 năm liên tiếp từ 2019 đến 2024, Giáo sư liên tục được PLoS Biology vinh danh trong danh sách 10.000 nhà khoa học có trích dẫn ảnh hưởng nhất thế giới. Ông cũng là một trong số ít nhà khoa học Việt Nam đang làm việc trong nước được Research.com xếp hạng nhà khoa học xuất sắc thế giới ở lĩnh vực Engineering and Technology.

Không chỉ ghi dấu ấn bằng những công trình khoa học mang tầm quốc tế, Giáo sư Nguyễn Đình Đức còn là người thầy tận tâm, bền bỉ ươm mầm những thế hệ trí thức trẻ. Hơn 40 năm đứng trên bục giảng, ông dành trọn tâm huyết cho khoa học và giáo dục Việt Nam. Từ giảng đường đến phòng thí nghiệm, từ trong nước tới quốc tế, Giáo sư luôn là người truyền cảm hứng, dẫn đường và tiếp lửa cho nhiều thế hệ kế cận.

“Đối với tôi, một người thầy và nhà khoa học, có lẽ khởi tạo chính là quá trình bồi dưỡng và giữ nguyên khí của quốc gia. Cá nhân tôi cho rằng khởi tạo là cơ hội để mình được cống hiến, để được phát huy. Và quan trọng hơn, tôi cho rằng khởi tạo không có tuổi. Dường như người trẻ hay ngay cả lứa tuổi như chúng tôi cũng đều có thể khởi nghiệp, cũng có nghĩa là vì sự chấn hưng của đất nước”, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức nói.

Qua ba câu chuyện vừa rồi, “khởi tạo” hiện lên không phải là một khái niệm trừu tượng, mà là những hành trình rất thật, từ người trẻ dấn thân vào công nghệ, đến người mang lịch sử trở lại gần hơn với thế hệ hôm nay, và một nhà khoa học dành trọn đời mình cho tri thức. Mỗi hành trình là một cách khởi đầu khác nhau, nhưng gặp nhau ở cùng một điểm: dám bắt đầu, dám đi đường dài và dám tin rằng những giá trị mình theo đuổi là xứng đáng. Khởi tạo vì thế không chỉ là bắt đầu một điều mới, mà còn là cách mỗi người tiếp nối, làm mới và mở rộng những giá trị đã được tạo dựng. Và có lẽ, điều còn lại sau tất cả không phải là những câu chuyện đã kể, mà là một câu hỏi dành cho mỗi chúng ta hôm nay: chúng ta sẽ khởi tạo điều gì tiếp theo cho chính mình, và cho tương lai phía trước.