CEO 500 hiến kế thu hút dòng vốn thế hệ mới vào FDI, tài chính, hạ tầng và kinh tế số

Chương trình CEO 500 là một trong những hoạt động chính mở màn Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 tổ chức chiều 26/10 tại TP Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 500 lãnh đạo doanh nghiệp trong và ngoài nước. CEO 500 năm nay xoay quanh sự hội tụ của ba dòng chảy đang định hình lại bản đồ đầu tư toàn cầu là vốn FDI, công nghệ và tài chính quốc tế. Các phiên trao đổi giữa lãnh đạo TP Hồ Chí Minh và cộng đồng doanh nghiệp tập trung vào bốn nhóm lĩnh vực ưu tiên: hạ tầng, tài chính, năng lượng, kinh tế số và công nghệ.

IMF: Việt Nam dẫn đầu tăng trưởng giữa bối cảnh nhiều rủi ro

Mở đầu chương trình, ông Fazurin Jamaludin, Trưởng Đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Việt Nam và Lào, nhận định kinh tế thế giới thời gian qua đã cho thấy sức chống chịu đáng kể. Đầu năm, nền kinh tế toàn cầu từng chịu sức ép từ việc dòng vốn sụt giảm và các cú sốc năng lượng.

Theo ông Fazurin Jamaludin, mức độ phụ thuộc vào năng lượng truyền thống đã giảm và các nguồn cung năng lượng trở nên đa dạng hơn. Dù vậy, IMF ước tính việc đóng cửa eo biển Hormuz làm GDP toàn cầu giảm khoảng 0,9%. IMF dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 đạt 3,1%, giảm so với mức 3,5% của năm 2025. Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi bật với mức tăng trưởng dự báo 8,4% năm 2026, cao hơn mức 8% của năm 2025, và đạt 7,5% vào năm 2027.

Trái ngược cú sốc năng lượng, làn sóng công nghệ do trí tuệ nhân tạo (AI) dẫn dắt đang tạo tác động lan tỏa lớn, thúc đẩy đầu tư công nghệ và thương mại, đặc biệt là thương mại nội Á.

IMF khuyến nghị trong ngắn hạn cần ưu tiên ổn định giá cả và bảo tồn dư địa tài khóa. Về trung và dài hạn, các nền kinh tế cần cải cách cơ cấu để nâng cao năng suất, cải thiện quản lý đầu tư công, phát triển thị trường tài chính và thị trường lao động.

"Với Việt Nam, hoàn thiện khung chính sách vĩ mô, nâng cao năng suất các nhân tố tổng hợp, tăng tính minh bạch và chất lượng dữ liệu kinh tế để củng cố niềm tin nhà đầu tư", ông Fazurin Jamaludin khuyến nghị.

Không thu hút vốn ngoại "bằng mọi giá"

Ông Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC), đưa ra bức tranh FDI với cả điểm sáng lẫn điểm nghẽn. Trong 9 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt 50,4 tỷ USD, vốn FDI thực hiện đạt hơn 21 tỷ USD. Khu vực FDI đóng góp 20,3% GDP và chiếm khoảng 81% kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Theo ông Huân, trong bối cảnh giá trị gia tăng có nguồn gốc nước ngoài chiếm ưu thế, VIFC-HCMC sẽ không đặt mục tiêu hút vốn ngoại "bằng mọi giá" mà ưu tiên dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và công nghệ lõi. Các lĩnh vực ưu tiên gồm AI và hạ tầng số, bán dẫn và tự động hóa, blockchain và tài chính số, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học, công nghệ xanh và dịch vụ tri thức.

Mục tiêu đến năm 2030 là tỷ lệ nội địa hóa đạt 45-50%, hình thành 500-1.000 nhà cung cấp cấp 1 và khoảng 10.000 doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng của khối FDI.

Công thức đầu tư gắn với địa phương

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc, ông Ge Jun, Tổng Giám đốc TOJOY Enterprise Services, tóm tắt nguyên tắc đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp bằng ba từ khóa: In, With và For. "In" nghĩa là bám rễ tại địa phương, "With" là cùng phát triển với đối tác địa phương, còn "For" là tạo ra giá trị thực cho cộng đồng.

Ông Ge Jun cho biết mô hình này một phần đúc kết từ những khoản đầu tư đầu tiên của Intel tại TP Hồ Chí Minh, nơi ông gắn bó suốt 20 năm. "Chúng tôi không chỉ xây nhà máy mà còn phát triển nhân tài địa phương và hệ sinh thái công nghiệp", ông nói.

Đại diện tập đoàn đầu tư này cho biết sẽ tiếp tục đặt trọng tâm vào kinh tế tầm thấp, bắt đầu từ du lịch thông minh, vận tải đô thị và logistics. Tiếp theo là thiết bị dịch vụ thông minh tích hợp AI và robot xây dựng thông minh tại Việt Nam.

"Luồng xanh" và bài toán chuỗi cung ứng

Ông Peter James Opdahl, Chủ tịch ITO Group Holdings, mang đến câu chuyện cụ thể về cải cách thủ tục đầu tư. ITO là nhà cung cấp giải pháp tự động hóa công nghiệp, với tổng giá trị thiết bị bàn giao toàn cầu gần 1 tỷ USD. Doanh nghiệp chọn Việt Nam làm trung tâm sản xuất từ năm 2012 và hiện đang xây nhà máy mới rộng 12.000 m2 tại Khu chế xuất Linh Trung.

"Đây là dự án đầu tiên được phê duyệt theo thủ tục đầu tư đặc biệt "luồng xanh", ông Opdahl nói và cho biết cơ chế này tạo khung pháp lý giúp doanh nghiệp triển khai nhà máy nhanh chóng. Ông xem ITO thuộc nhóm nhà cung cấp hạ tầng, và hạ tầng quan trọng nhất với doanh nghiệp công nghệ cao là con người. Vì vậy, ITO duy trì các chương trình học bổng và thực tập dành cho người trẻ Việt Nam.

Dù vậy, Chủ tịch ITO cũng chỉ ra ba điểm Việt Nam cần cải thiện, gồm: chuỗi cung ứng phải sâu rộng hơn để cạnh tranh với các quốc gia Đông Á; thị trường nội địa cần phát triển hơn để doanh nghiệp nhỏ dễ tiếp cận khách hàng, đồng thời cần hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ xây dựng mạng lưới quốc tế. Ông cho rằng chính quyền có thể tiếp tục tạo điều kiện như đã làm với "luồng xanh" để tăng sức hút với cả vốn FDI lẫn đầu tư trong nước.

"Chúng tôi không thể phát triển một mình", ông nói.

Thương mại điện tử mở đường cho doanh nghiệp Việt ra thế giới

Trong lĩnh vực kinh tế số, ông Larry Hu, Giám đốc điều hành Amazon Global Selling khu vực Đông Nam Á, cho biết Amazon đã chọn Việt Nam làm trung tâm trọng điểm của Global Selling trong khu vực. Theo số liệu của nền tảng này đến tháng 7/2025, số sản phẩm Việt Nam bán trên Amazon tăng khoảng 35%, số nhà bán hàng Việt đăng ký thương hiệu riêng tăng gần 30%. Đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp Việt không chỉ tăng xuất khẩu mà còn đầu tư xây dựng thương hiệu dài hạn.

Ông Larry Hu nhận định động lực tăng trưởng của TP Hồ Chí Minh không chỉ đến từ nhà máy mà còn từ dịch vụ, logistics và xuất khẩu thương mại điện tử. Hệ thống metro, cao tốc và cảng nước sâu đang hình thành chuỗi kết nối liền mạch từ nhà máy, kho hàng đến người tiêu dùng. Bên cạnh hỗ trợ hàng nghìn doanh nghiệp Việt vươn ra thị trường quốc tế, đại diện tập đoàn này cũng chia sẻ sẽ làm việc với các địa phương để đưa đặc sản vùng miền ra thị trường toàn cầu.

Thông điệp của đại diện các doanh nghiệp tại CEO 500 cho thấy cạnh tranh thu hút đầu tư giai đoạn tới không còn nằm ở quy mô vốn mà ở chất lượng dòng vốn, mức độ lan tỏa công nghệ, khả năng kết nối doanh nghiệp nội địa và tốc độ cải cách thể chế. Đây cũng là những yêu cầu TP Hồ Chí Minh cần đáp ứng để trở thành cửa ngõ kết nối dòng vốn, công nghệ và cơ hội tăng trưởng của Việt Nam với khu vực và thế giới.

Phát biểu tại hội nghị, Phó chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh nhấn mạnh thông điệp: FDI công nghệ là trọng tâm, đi kèm với việc nâng cao năng lực hấp thụ, nội địa hóa và gia tăng giá trị. Để hiện thực hóa mục tiêu này, TP Hồ Chí Minh xác định chiến lược cốt lõi không chỉ dừng lại ở số lượng dòng vốn thu hút được, mà phải chú trọng đến chất lượng nguồn vốn, gắn kết chặt chẽ với chuỗi giá trị toàn cầu, chia sẻ tri thức và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông Vinh cho biết Thành phố tiếp tục phát huy vai trò là trung tâm kinh tế lớn, tiên phong trong việc phát triển kinh tế số, công nghệ xanh và đổi mới sáng tạo. Thành phố cam kết đóng vai trò là cơ quan điều phối, kết nối các nguồn lực để dẫn dắt dòng vốn đầu tư thế hệ mới chảy vào các lĩnh vực ưu tiên có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, các giải pháp đồng bộ sẽ tiếp tục được triển khai nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và cung ứng toàn cầu.