Giữa không gian trải nghiệm văn hóa của workshop Chạm Dó, hình ảnh những chiếc đèn ông sao được tạo nên từ những thanh tre và lớp giấy dó gợi lại một phần ký ức quen thuộc. Nhưng thay vì chỉ cầm trên tay một chiếc đèn đã hoàn thiện, người trẻ được tự mình chạm đến những vật liệu ban đầu, tự dựng khung, bồi giấy và lựa chọn cách trang trí cho sản phẩm của mình.
Những thao tác không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự cẩn thận khiến người làm phải chậm lại, quan sát kỹ hơn từng chất liệu mà bình thường có thể dễ dàng bỏ qua. Với Quỳnh Trang, 22 tuổi điều thú vị nhất nằm ở chính quá trình ấy. "Trước giờ mình chủ yếu nhìn thấy đèn ông sao được bán sẵn, nên đến lúc tự tay dựng khung rồi bồi giấy mới thấy mỗi bước đều cần sự kiên nhẫn, nhất là phần giấy dó vì khá mỏng và nhẹ. Mình thích cảm giác từ một khung tre rất đơn giản, sau từng bước lại dần thành một chiếc đèn hoàn chỉnh. Khi tự chọn màu và trang trí trên nền giấy dó, mình cũng có cảm giác mình đang đưa một phần sở thích của mình vào một món đồ truyền thống vốn rất quen thuộc", Quỳnh Trang chia sẻ.
Trong khi đó, Khánh Huyền, 21 tuổi, một du khách trải nghiệm cho rằng chính việc tự tay làm khiến chiếc đèn ông sao trở nên gần gũi hơn với ký ức của mình. "Hồi nhỏ mình chỉ nghĩ đèn ông sao là một món đồ chơi để cầm đi chơi Trung thu. Lớn lên rồi, khi tự tay làm lại, mình mới để ý đến từng công đoạn và thấy chiếc đèn có ý nghĩa hơn vì mình đã dành thời gian cho nó. Mình thích nhất là cảm giác hoàn thành một món đồ mà từ đầu đến cuối mình đều có phần trong đó", Khánh Huyền nói.
Tại sự kiện, giấy dó trở thành điểm nối giữa chất liệu truyền thống và cách thể hiện của người trẻ hôm nay. Thay vì xuất hiện như một vật liệu chỉ để lưu giữ những giá trị đã có, giấy dó được đặt vào một sản phẩm quen thuộc và tiếp tục được biến đổi bằng những lựa chọn cá nhân. Những nét màu mới không làm mất đi vẻ mộc của chất liệu, mà tạo thêm một lớp ý nghĩa cho món đồ được làm bằng tay.
Nếu với người Việt, chiếc đèn ông sao có thể bắt đầu từ ký ức, thì với những vị khách nước ngoài, trải nghiệm lại bắt đầu từ sự tò mò. Không có tuổi thơ gắn với Tết Trung thu Việt Nam, họ làm quen với ngày lễ qua những vật liệu rất cụ thể: một thanh tre, một tờ giấy dó, màu vẽ và chiếc khung đèn đang dần thành hình. Việc trực tiếp làm ra một sản phẩm cũng tạo ra một cách tiếp cận khác với văn hóa. Thay vì chỉ quan sát một món đồ đã hoàn thiện, người tham gia được chạm vào chất liệu, thử làm, điều chỉnh những phần chưa như ý rồi hoàn thành sản phẩm của riêng mình. Với những người lần đầu tiếp xúc với Trung thu Việt Nam, trải nghiệm ấy không bắt đầu từ những khái niệm lớn, mà từ những thao tác rất nhỏ và cụ thể.
Với người trẻ Việt Nam, trở lại với những vật liệu như tre và giấy dó cũng không nhất thiết đồng nghĩa với việc giữ nguyên mọi thứ như trong ký ức. Hình dáng chiếc đèn vẫn quen thuộc, nhưng màu sắc, hình ảnh và cách trang trí có thể thay đổi theo từng người. Truyền thống vì thế được tiếp nhận không chỉ bằng việc nhớ lại, mà còn bằng việc tự mình làm và tạo ra một phiên bản phù hợp với cảm nhận của hiện tại.
Từ những thanh tre được ghép thành khung, những lớp giấy dó được bồi lên từng chút một rồi phủ thêm những sắc màu mới, chiếc đèn ông sao tiếp tục có thêm những câu chuyện của người làm ra nó. Có người tìm thấy trong đó một phần ký ức tuổi thơ, có người lần đầu chạm vào một chất liệu truyền thống, cũng có người bắt đầu làm quen với Trung thu Việt Nam bằng chính đôi tay mình.
Và có lẽ, khi một món đồ quen thuộc được làm lại bằng những bàn tay mới, Trung thu cũng không chỉ là câu chuyện của những mùa trăng đã qua. Nó tiếp tục được tạo nên, theo những cách rất riêng, từ tre, từ giấy dó và từ những câu chuyện mà mỗi người để lại trên chiếc đèn của mình.
Bình luận (0)