Chất liệu văn hóa dân tộc đưa nữ nghệ sĩ Việt thăng hoa cùng âm nhạc

MV Thầy dùi của Hoàng Thùy Linh gây chú ý và tạo nên nhiều ý kiến trái chiều trong lần tái xuất sau thời gian khá dài nữ ca sĩ vắng bóng trên đường đua nhạc Việt.

Với ý nghĩa là sản phẩm mở đầu cho một chương mới của hành trình âm nhạc tiếp tục theo đuổi việc tìm tòi về cách đưa văn hoá Việt vào ngôn ngữ âm nhạc và hình ảnh đương đại, MV Thầy dùi cho thấy sự dày công cũng như cách định vị thương hiệu rất riêng của Hoàng Thùy Linh. Trong bối cảnh, nhạc Việt đang có nhiều nữ nghệ sĩ cùng theo đuổi làm mới văn hóa dân tộc qua âm nhạc và đã đạt được thành công ấn tượng, Hoàng Thùy Linh vẫn tạo sự khác biệt.

Phần hình ảnh của MV Thầy dùi truyền tải câu chuyện với nhiều tầng bậc ý nghĩa, các chi tiết ẩn dụ. Hoàng Thùy Linh đã cùng với đạo diễn Nhu Đặng (người từng thực hiện MV Bắc Bling của Hòa Minzy) cùng với các cộng sự mở ra một không gian nơi âm nhạc, điện ảnh, hội hoạ và kỹ xảo cùng tham gia kể chuyện. 

Song song với cảm hứng từ tín ngưỡng, MV đưa vào những tham chiếu đến trang phục dân tộc, tranh sơn mài và hội hoạ Việt Nam. Các chất liệu được chuyển vào bối cảnh, tạo hình và chuyển động, góp phần xây dựng một thế giới thị giác ấn tượng, công nghệ nhưng vẫn có dấu ấn văn hoá, vừa mang tính tưởng tượng.

Nếu như phần hình ảnh của MV Thầy dùi nhận được nhiều lời khen ngợi, "chất" từng khung hình thì phần âm nhạc lại tạo nên những ý kiến trái chiều. Ca từ vận dụng chất liệu thành ngữ, tục ngữ Việt Nam, đưa cách nói vè dân gian vào nhịp điệu và cảm xúc của một ca khúc đương đại. Phần phối khí lấy cảm hứng từ tiết tấu trống trong nghệ thuật hát chầu văn, các bài vè kết hợp với âm sắc và nhịp điệu của trống đương đại. Tiếng chim hót, tiếng kèn, tiếng chuông, tiếng gõ sạp cùng những âm thanh gợi nhắc đời sống và tự nhiên góp phần tạo nên một không gian âm nhạc nhiều tầng sắc thái. Nhưng tổng thể tạo thành lại có phần kén người nghe hơn những sản phẩm trước đó của Hoàng Thùy Linh.

Chất trào phúng, châm biếm của MV Thầy dùi là điểm mới mẻ dù chưa dễ "bắt tai" ngay trong những lần đầu tiên nghe. Những tác phẩm khác sẽ được giới thiệu trong thời gian tới, mang đến hình dung rõ ràng hơn về hành trình âm nhạc mang cảm hứng từ văn hóa dân tộc mà nữ ca sĩ từng thể hiện ấn tượng trong 2 album trước đó Hoàng và Link.

Cách kể chuyện âm nhạc với dày đặc các biểu tượng văn hóa còn có thể tìm thấy ở MV Lá ngọc cành vàng của Kiều Anh. Với mong muốn mang đến hình ảnh người phụ nữ Á Đông trong thời hiện đại, nhấn mạnh tinh thần “tự do tự tại” của phụ nữ dẫu trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc sống, ca nương không chỉ trở lại với nguồn gốc ca trù của mình mà còn đẩy cao năng lượng sáng tạo vào việc tạo nên cuộc đối thoại giữa truyền thống và hơi thở đương đại. 

Phần hình ảnh MV Lá ngọc cành vàng được phát triển như một “ma trận” biểu tượng văn hoá nhiều lớp, nơi mỗi khung hình không đơn thuần đóng vai trò minh hoạ mà trở thành một đơn vị kể chuyện độc lập, mang nhiều tầng ý nghĩa liên kết trực tiếp với văn hóa truyền thống Việt Nam. 

MV cũng gây ấn tượng mạnh mẽ trước khung hình Kiều Anh mời hàng chục các ca nương thực thụ quy tụ trên một tấm chiếu trước sân đình, người lớn tuổi nhất đã gần 90 tuổi trong khi nhỏ nhất cũng chỉ mới 12 tuổi.

Ca sĩ Phương Mỹ Chi cũng cho thấy bước đột phá để từ Vũ trụ cò bay với nguồn cảm hứng chủ đạo từ văn học dân gian để bước sang không gian sáng tạo trải khắp nhiều vùng miền ở album mới Dân chơi dân ca. 

Không dừng lại ở một sản phẩm âm nhạc, Dân chơi dân ca có sự đồng hành của những chuyên gia uy tín để hướng tới việc đưa việc bảo tồn, gìn giữ các nét đẹp di sản văn hóa để những tài sản quý ấy không nằm im trong kho tàng mà hòa vào dòng chảy sinh động của đời sống âm nhạc đương đại. MV Thiên đường với người thương mang bản sắc văn hóa Khmer Nam Bộ, Thử lòng quân tử là thử nghiệm kết hợp hát xoan Phú Thọ với pop điện tử, rap...

Bắt đầu nổi tiếng từ khi còn nhỏ với tên gọi trìu mến "cô bé dân ca" từ chương trình Giọng hát Việt nhí, Phương Mỹ Chi đã cho thấy bản lĩnh và tài năng trong việc biến lợi thế riêng với một dòng nhạc trở thành "DNA văn hóa". Từ đó bằng sự nhạy bén, tâm huyết với di sản văn hóa dân tộc, nữ ca sĩ Gen Z đã từng bước mang đến cách tiếp cận đầy tự tin, chủ động để tạo nên bước thăng hoa mới trên con đường nghệ thuật. 

Ở một hướng tiếp cận khác, chương trình Thanh âm Việt Nam lại mong muốn tìm kiếm ca khúc đại diện vừa mang đậm bản sắc Việt Nam, thể hiện rõ cá tính ca sĩ thể hiện và vừa chạm tới "gu" thưởng thức âm nhạc quốc tế. Tóc Tiên - người được chọn là đại diện của Việt Nam dự tranh Eurovision Song Contest Asia 2026 - đã tìm được không chỉ 1 ca khúc chiến thắng (Em Tiên) mà cả 5 ca khúc, 5 mảnh ghép tạo nên chân dung âm nhạc mới. 

Sau khi được lựa chọn tranh giải ở đấu trường quốc tế, ca khúc Em Tiên hiện đang được hoàn thiện cả về âm nhạc và dàn dựng trình diễn để mang đến diện mạo ấn tượng, giàu sức hút và thuyết phục nhất với khán giả từ nhiều quốc gia, góp phần quảng bá, giới thiệu về những nét đẹp của văn hóa, truyền thống, âm nhạc Việt Nam.