Chỉ 8% người Việt chưa từng trải nghiệm AI

Hình ảnh do AI tạo.

Trung bình mỗi người sử dụng khoảng 2 ứng dụng song song cho nhu cầu duyệt web cũng như liên lạc hằng ngày. Sự định hình của thị trường số Việt Nam hiện rõ qua hai xu hướng lớn: sự cô đọng của các ngành tiện ích thành cuộc đua giữa hai cái tên dẫn đầu và sự thống trị của AI trong các tác vụ đời sống.

Cạnh tranh trực diện ở các tiện ích hàng ngày

Theo khảo sát của Decision Lab, Google tiếp tục giữ vị trí mặc định tuyệt đối với tỷ lệ thâm nhập 92% trên máy tính (PC) và 93% trên thiết bị di động (Mobile). Tuy nhiên, các giải pháp nội địa như Cốc cốc đã xây dựng được chỗ đứng vững chắc nhờ khả năng tối ưu hóa ngôn ngữ tiếng Việt và các tính năng bảo mật riêng tư. Khoảng cách về mức độ tin cậy trong bảo vệ dữ liệu cá nhân giữa thương hiệu toàn cầu và nền tảng nội địa đang ngày càng thu hẹp.

Ở các lĩnh vực dịch vụ trực tiếp như di chuyển và giao đồ ăn, thị trường đã dịch chuyển rõ rệt thành cục diện song mã. Sự trỗi dậy của các phương tiện giao thông xanh sử dụng năng lượng điện đã làm thay đổi đáng kể thị phần dịch vụ gọi xe. Các thương hiệu xe điện nhanh chóng thu hẹp khoảng cách nhờ lợi ích về môi trường và chất lượng dịch vụ đồng bộ, buộc các đơn vị cung cấp xe động cơ đốt trong truyền thống phải liên tục cải tiến để giữ chân người dùng.

Trong khi đó, dịch vụ giao thức ăn trực tuyến ghi nhận sự bám đuổi sít sao giữa nền tảng đa dịch vụ lâu năm và nền tảng có gốc rễ từ thương mại điện tử. Sự tích hợp giữa mua sắm trực tuyến và giao đồ ăn giúp gia tăng điểm chạm với khách hàng, biến đây thành cuộc đua không ngừng nghỉ về trải nghiệm người dùng và tính kinh tế của đơn hàng.

Một điểm chú ý trong bức tranh công nghệ là sự bình dân hóa của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI). Số liệu nghiên cứu chỉ ra rằng chỉ còn khoảng 8% người tiêu dùng Việt Nam chưa từng trải nghiệm các ứng dụng AI, khẳng định công nghệ này đã đạt ngưỡng phổ cập rộng rãi.

Sự phân hóa thói quen giữa 3 thế hệ

Sự khác biệt về độ tuổi và bối cảnh sống đang tạo nên những nét phác họa rất riêng trong hành vi tiêu dùng số tại Việt Nam. Kết quả khảo sát thói quen sử dụng ứng dụng di động giữa ba thế hệ Gen X (46-66 tuổi), Gen Y (30-45 tuổi) và Gen Z (18-29 tuổi) cho thấy những dịch chuyển rõ nét từ tính trung thành thương hiệu sang sự thực dụng và sẵn sàng trải nghiệm các ứng dụng mới.

Là nhóm người dùng lớn tuổi trên không gian số, Gen X thể hiện rõ tính trung thành và sự thực dụng trong việc lựa chọn các giải pháp công nghệ. Nhóm này ưu tiên các nền tảng có giao diện đơn giản, tính ổn định cao và đã khẳng định được uy tín qua thời gian. 

Khi gọi xe máy hoặc ô tô, Gen X duy trì niềm tin lớn vào thương hiệu Grab lâu năm với 48% ở dịch vụ xe máy và 39% ở dịch vụ ô tô. Đây cũng là nhóm khách hàng duy nhất mà lực lượng xe ôm và taxi truyền thống vẫn duy trì được mức độ hiện diện đáng kể. 

Trái lại, với vai trò là lực lượng lao động và tiêu dùng chủ lực của xã hội, thế hệ Gen Y lại thể hiện sự cân bằng giữa thói quen sử dụng nền tảng quen thuộc và sự cởi mở với các giải pháp công nghệ mới mang tính bền vững. 

Ở mảng mua sắm trực tuyến, Gen Y duy trì tỷ lệ giao dịch cao trên Shopee với 60%, đồng thời đón nhận tích cực xu hướng mua sắm kết hợp giải trí qua hình thức livestream trên TikTok Shop với 24%. Đối với dịch vụ giao đồ ăn, nhóm này chia sẻ sự hài lòng khá đồng đều giữa GrabFood với 42% và ShopeeFood với 32%, đề cao tốc độ giao hàng cùng sự phong phú của hệ thống nhà hàng.

Trong khi đó, Gen Z thể hiện phong cách tiêu dùng năng động và không bị gò bó bởi tính trung thành thương hiệu. Họ sẵn sàng trải nghiệm các nền tảng mới nếu đem lại trải nghiệm thú vị hoặc lợi ích kinh tế cao hơn. 

Trên máy tính cá nhân, có tới 48% người dùng Gen Z lựa chọn trình duyệt Cốc Cốc nhờ các tính năng tối ưu cho người Việt. Đáng chú ý, Gen Z không tập trung vào một ứng dụng tin nhắn duy nhất mà chia đều sự ưu tiên cho Zalo với 34%, Messenger với 29% và Facebook với 23%, phản ánh rõ nhu cầu phân tách không gian giữa công việc, học tập và đời sống cá nhân.

Sự phân hóa sâu sắc theo thế hệ đặt ra bài toán đòi hỏi các thương hiệu phải tinh chỉnh chiến lược tiếp thị. Việc áp dụng một chiến dịch chung cho toàn bộ công chúng không còn mang lại hiệu quả tối ưu.

Để tiếp cận thành công Gen Z, các thương hiệu cần tập trung vào các nội dung ngắn, tích hợp tính năng mua sắm liền mạch và ưu tiên trải nghiệm cá nhân hóa. Trong khi đó, đối với Gen X và Gen Y, tính minh bạch về chi phí, sự tiện lợi, độ an toàn dữ liệu và dịch vụ khách hàng ổn định mới là những yếu tố then chốt quyết định sự gắn bó lâu dài.