Chi tiêu quân sự toàn cầu lên mức kỷ lục

Chi tiêu quân sự toàn cầu tăng cao là do tình trạng bất ổn gia tăng và việc tái vũ trang thúc đẩy ngân sách quốc phòng. Trong đó, Mỹ, Trung Quốc và Nga chiếm 1,48 nghìn tỷ USD, tương đương hơn 50% của tổng chi tiêu quân sự toàn cầu - theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI).

Năm 2025, chi tiêu quân sự toàn cầu đã tăng 2,9% so với năm 2024, tương đương 2,5% GDP thế giới, bất chấp việc Mỹ - quốc gia đầu tư cho quân sự nhiều nhất thế giới - giảm chi.

Nhà nghiên cứu Lorenzo Scarazzato thuộc SIPRI nói rằng sự sụt giảm chi tiêu quân sự từ Mỹ đã được bù đắp nhiều hơn khi châu Âu và châu Á tăng chi tiêu, trong bối cảnh thế giới tiếp tục một năm với chiến tranh và căng thẳng gia tăng.

Ông Scarazzato cho biết điều này cũng được phản ánh trong "gánh nặng quân sự" toàn cầu, với tỷ lệ GDP toàn cầu dành cho chi tiêu quân sự đã đạt mức cao nhất kể từ năm 2009.

Mỹ đã chi 954 tỷ USD, giảm 7,5% so với năm 2024, chủ yếu là do không có khoản viện trợ quân sự mới nào cho Ukraine được phê duyệt. Trong 3 năm trước đó, Washington đã cam kết tổng cộng 127 tỷ USD cho Kiev.

Tuy nhiên, sự sụt giảm này dự kiến sẽ chỉ diễn ra trong thời gian ngắn vì Quốc hội Mỹ đã phê duyệt chi tiêu hơn 1 nghìn tỷ USD cho năm 2026. Và con số này có thể tăng lên 1,5 nghìn tỷ USD vào năm 2027 nếu đề xuất ngân sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump được thông qua.

Châu Âu là khu vực đóng góp chính vào sự gia tăng toàn cầu năm 2025 với chi tiêu quân sự trong khu vực tăng 14%, lên 864 tỷ USD.

Đức - quốc gia chi tiêu lớn thứ tư - đã tăng tiền cho quân sự thêm 24% trong năm 2025, lên 114 tỷ USD.

Tây Ban Nha cũng ghi nhận mức tăng 50%, lên 40,2 tỷ USD, đẩy chi tiêu quân sự lên trên 2% GDP lần đầu tiên kể từ năm 1994. Cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraine đã khiến cả Nga và Ukraine tăng chi tiêu quân sự, mỗi nước đều ghi nhận tỷ lệ chi tiêu chính phủ dành cho quân sự cao nhất.

Chi tiêu của Nga tăng 5,9%, lên 190 tỷ USD, tương đương 7,5% GDP.

Trong khi đó, Ukraine tăng chi tiêu quân sự thêm 20%, lên 84,1 tỷ USD - một con số đáng kinh ngạc, chiếm 40% GDP nước này.

Bất chấp căng thẳng ở Trung Đông, chi tiêu quân sự trong khu vực chỉ tăng nhẹ 0,1%, lên 218 tỷ USD. Trong khi hầu hết các quốc gia trong khu vực tăng chi tiêu, Israel và Iran lại ghi nhận sự sụt giảm.

Tại Iran, chi tiêu quân sự giảm 5,6%, xuống còn 7,4 tỷ USD, chủ yếu là do lạm phát hàng năm cao ở mức 42%. Xét về giá trị danh nghĩa, chi tiêu thực tế lại tăng lên.

Mức giảm 4,9% của Israel, xuống còn 48,3 tỷ USD phản ánh thực tế giảm cường độ trong cuộc chiến Gaza sau thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 1/2025. Các nhà nghiên cứu đồng thời lưu ý rằng chi tiêu quân sự của Israel vẫn cao hơn 97% so với năm 2022.

Tại châu Á và châu Đại Dương, chi tiêu quân sự đạt 681 tỷ USD, tăng 8,5% so với năm 2024 – mức tăng hàng năm lớn nhất trong khu vực kể từ năm 2009.

Nhật Bản đã tăng chi tiêu quân sự thêm 9,7%, lên 62,2 tỷ USD vào năm 2025, tương đương 1,4% GDP - mức cao nhất kể từ năm 1958. Còn Đài Loan (Trung Quốc) tăng thêm 14%, lên 18,2 tỷ USD.