Chip nhớ vừa hưởng lợi từ AI vừa đối mặt bài toán dư cung

Ngành sản xuất chip củng cố vị thế

Một trong những thông tin được thị trường toàn cầu quan tâm nhất trong phiên giao dịch hôm 7/7 là dự báo kết quả kinh doanh quý II của Samsung - doanh nghiệp đang giữ thị phần số 1 thế giới về chip nhớ. Đúng như kỳ vọng, tập đoàn công nghệ Hàn Quốc đã ghi nhận một quý bứt phá mạnh mẽ.

Lợi nhuận ước đạt khoảng 58,4 tỷ USD, tăng tới 1.800% so với cùng kỳ năm trước và vượt tổng lợi nhuận của ba năm trước đó cộng lại. Kết quả kỷ lục này chủ yếu được thúc đẩy bởi nhu cầu bùng nổ đối với các dòng chip nhớ phục vụ trung tâm dữ liệu AI.

Nếu nhìn rộng hơn, kết quả của Samsung đã tiếp tục cho thấy vị thế ngày càng tăng của bộ 3 thống trị ngành chip nhớ toàn cầu - Samsung, SK Hynix và Micron, nhờ vào cơn sốt AI hiện nay.

Trước Samsung, tên tuổi của Mỹ Micron cũng ghi nhận doanh thu quý gần nhất tăng gần 4,5 lần, đạt hơn 41 tỷ USD và dự báo quý tiếp theo chạm mốc 50 tỷ USD. Nhu cầu mạnh mẽ từ các nhà phát triển AI cũng là yếu tố thúc đẩy các kế hoạch đầu tư tham vọng nhằm mở rộng năng lực sản xuất chip nhớ: Micron tăng chi tiêu vốn lên 27 tỷ USD trong cả năm nay, trong khi SK Hynix vừa thực hiện đợt phát hành kỷ lục 29 tỷ USD tại sàn Nasdaq nhằm huy động vốn cho các nhà máy mới.

Theo các chuyên gia, một yếu tố nữa minh chứng cho sức ảnh hưởng của các nhà sản xuất chip nhớ đó là doanh thu từ các hợp đồng dài hạn như với Micron là 22 tỷ USD trong vòng 5 năm tới.

Điểm đặc biệt là những hợp đồng này thuộc loại "take-or-pay", nghĩa là khách hàng sẽ phải trả khoản tiền này bất kể họ còn nhu cầu mua chip hay không trong tương lai tạo ra lá chắn "bảo hiểm" rất mạnh cho các hãng chip nhớ trước rủi ro biến động thị trường, mà các tên tuổi công nghệ phải chấp nhận để đảm bảo nguồn cung cho trung tâm dữ liệu AI của mình.

Ông GIL LURIA - Chuyên gia phân tích, Hãng đầu tư DA Davidson cho biết: "Lúc này, nhu cầu về bộ nhớ quan trọng đến mức các nhà sản xuất như Micron có thể tự đặt ra điều khoản và họ đã ký thỏa thuận 5 năm với một loạt đối tác có nội dung: Họ sẽ quy định một mức giá sàn để ngăn ngừa rủi ro giá thị trường giảm, đổi lại các nhà phát triển AI được đảm bảo duy trì một mức giá hợp lý phục vụ cho tầm nhìn dài hạn".

Kết quả kinh doanh của Samsung đang một lần nữa minh chứng cho triển vọng tích cực với các nhà sản xuất chip nhớ trong năm nay. Nhưng lần này, dường như giới đầu tư đã không còn hào hứng như với báo cáo của Micron và SK Hynix trước đó.

Trong phiên giao dịch hôm 7/7, cả cổ phiếu Samsung lẫn SK Hynix đều đóng cửa giảm từ 6 - 7%, kéo theo cả thị trường Hàn Quốc lao dốc và có thời điểm phải kích hoạt cơ chế tạm ngừng giao dịch. Đà bán còn lan rộng ra các cổ phiếu công nghệ tại khu vực châu Á khiến các thị trường chính trong khu vực đều đi xuống.

Cơn sốt chip nhớ gây áp lực với ngành điện tử tiêu dùng

Sự thận trọng của các nhà đầu tư đến đúng vào thời điểm, cơn sốt chip nhớ không chỉ tác động vào lĩnh vực AI, mà đã bắt đầu tạo ra sức ép lên toàn bộ giới công nghệ, mà "nạn nhân" đầu tiên là mảng điện tử tiêu dùng.

Hồi cuối tháng trước, lần lượt Apple rồi Microsoft đều đồng loạt nâng giá nhiều dòng thiết bị như máy tính MacBook, máy tính bảng iPad và máy chơi game Xbox, với mức tăng có thể lên đến 20% giá của một số loạt thiết bị.

Nguyên nhân mà cả 2 ông lớn này đưa ra đều là giá bộ nhớ đã tăng quá cao, gấp hơn 2 lần các năm trước, khiến các tập đoàn này buộc phải chuyển một phần gánh nặng sang người tiêu dùng.

Lo ngại của giới đầu tư với cơn sốt chip nhớ toàn cầu

Khi mà mảng chip AI đang thu hút nguồn lực quá lớn của toàn bộ thị trường chip nhớ các nhà đầu tư đã bắt đầu có những tính toán dài hạn hơn, đó là liệu "siêu chu kỳ" này có thể tiếp tục kéo dài, hay sẽ dẫn đến nguy cơ dư thừa nguồn cung kỷ lục trong những năm tới, tạo ra tâm lý thận trọng trên thị trường.

Theo các chuyên gia, phản ứng kém lạc quan của thị trường bất chấp dự báo lợi nhuận khả quan của Samsung, một phần đến từ động thái chốt lời và luân chuyển danh mục của các nhà đầu tư sau giai đoạn tăng trưởng nóng gần đây. Bên cạnh đó là sự thận trọng trước câu hỏi: Liệu đây đã là đỉnh của chu kỳ tăng trưởng hiện nay với lĩnh vực chip nhớ?

Ông Ray Wang - Nhà sáng lập, Hãng nghiên cứu Constellation Research cho biết: "Nhiều người lo sợ bởi các chu kỳ bùng nổ và suy thoái của ngành chip nhớ đã liên tiếp diễn ra vô cùng khốc liệt trong 10 đến 20 năm qua và không ai muốn "đu đỉnh" cả. Bên cạnh đó là một đợt dịch chuyển dòng vốn từ công nghệ sang các ngành nghề khác, một điều bình thường và lành mạnh cho thị trường".

Nỗi lo ngại này không phải là vô căn cứ, bởi rõ ràng khi các ông lớn đang đồng loạt đổ hàng chục tỷ USD mở rộng nhà máy, hoàn toàn có khả năng dư thừa công suất trong vòng 3-5 năm tới khi các hợp đồng đặt trước hiện nay hết hạn - tạo dấu hỏi về tính hợp lý của các mức định giá cổ phiếu hiện nay.

Ông Jake Silverman - Chuyên gia phân tích, Hãng dữ liệu Bloomberg Intelligence co hay: "Mức định giá các cổ phiếu như Micron hiện rơi vào khoảng 10 lần lợi nhuận dự phóng. Vấn đề được quan tâm đó là đây đã là mức định giá hợp lý hay chưa và liệu rằng chu kỳ hiện nay có thể kéo dài quá giai đoạn 2 - 3 năm tới hay không. Điều này sẽ còn phụ thuộc lớn vào chi tiêu vốn cho AI và tiến độ mở rộng công suất của các hãng".

Nhìn chung theo các chuyên gia, trong ngắn hạn, nhu cầu hạ tầng AI vẫn mạnh mẽ và tiếp tục làm động lực quan trọng cho ngành chip nhớ. Tuy nhiên, khi tính tới cả triển vọng tương lai, thì tâm lý thận trọng về chu kỳ kinh doanh vẫn có thể đảo ngược cả đà hưng phấn hiện nay.

Chip nhớ đang trở thành "điểm tựa" của cuộc đua AI toàn cầu, tác động mạnh mẽ đến chiến lược đầu tư của các tập đoàn công nghệ. Khi AI vẫn tiếp tục phát triển với tốc độ rất nhanh, diễn biến của thị trường chip nhớ cũng sẽ là một trong những chỉ dấu quan trọng phản ánh sức khỏe của toàn bộ ngành công nghệ thế giới.